Кіріспе

Парси саясаткері және заңгері Сэр Ферозешах Мерванджи Мехта (4 тамыз 1845 – 5 қараша 1915) – Бомбей қаласынан шыққан үнді саясаткері және заңгері. Ол Үндістандағы британ үкіметі тарапынан заң салапасына қосқан үлесі үшін рыцарь атағымен марапатталды. 1873 жылы Бомбей муниципалитетінің комиссары болып тағайындалды және төрт рет – 1884, 1885, 1905 және 1911 жылдары оның президенті болды. Мехта 1890 жылы Калькуттада өткен Үндістан Ұлттық Конгресінің негіс қалаушыларының бірі және оның президенті болды.

Ерте өмір

Ферозеша Мерванжи Мехта 1845 жылдың 4 тамызында Британдық Үндістандағы Бомбей президенттігіндегі Бомбей қаласында, гуджарати тілінде сөйлейтін парси зороастрий отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Бомбейде жұмыс істейтін және Калькуттада көп уақыт өткізген кәсіпкер, жоғары білім алмағанмен, химия оқулығын гуджарати тіліне аударған және география оқулығын жазған. 1864 жылы Эльфинстон колледжін бітірген Ферозеша алты айдан кейін Бомбей университетінен (кейін Мумбай университеті деп қайта құрылған) өнер магистрі дәрежесін құрметпен алды, ол Бомбей университетінен дәреже алған алғашқы парси болды. Университет директоры Александр Грант оны университет мүшесі етіп тағайындады және оған Жамсетти Джиджебхой құрған стипендияны алып, Еуропаға оқуға баруға көмектесуге тырысты. Алайда Мехта стипендияны қабылдамады. Мехта заңгерлік білім алу үшін Үндістаннан Англияға, Лондонның Линкольн қонақүйіне барды. Мұнда ол әріптес үндістандық адвокаттар Уомеш Чандер Боннерджи және Бадруддин Тьябджимен танысып, байланыс жасады. Сол жылы ол Үндістанға оралып, адвокаттыққа қабылданды және британдық адвокаттар басымдығы бар кезде өзіне жеке практика ашты. Артур Кроуфордты қорғаған кезде Бомбей қалалық әкімдігінде реформалар қажеттігін көрсетті. Кейін ол 1872 жылғы Бомбей қалалық әкімдігі заңын жасады, осылайша ол "Бомбей қалалық әкімдігінің әкесі" деп есептеледі. Ақырында Мехта заңгерлік қызметін тастап, саясатқа қатысты.

Саяси және әлеуметтік қызмет

1885 жылы Бомбей президенттік қауымдастығы құрылғанда Мехта оның президенті болды және өмірінің соңына дейін сол қызметте қалды. Ол үндістерді батыс білімін алуға және оның мәдениетін қабылдауға ынталандырып, осы арқылы Үндістанды көтеруге үлес қосты. Мехта қалада және бүкіл Үндістанда білім беру, санитария және денсаулық сақтау салаларындағы көптеген әлеуметтік мәселелерді шешуге атсалысты. Мехта Үндістан Ұлттық Конгресінің негізін қалаушылардың бірі еді. 1889 жылы Бомбей қаласында өткен Конгрестің бесінші сессиясында Қабылдау комитетінің төрағасы болды. 1887 жылы Мехта Бомбей заң шығару кеңесіне, ал 1893 жылы Империялық заң шығару кеңесіне мүше болып тағайындалды. 1894 жылы ол Үнді империясы орденінің серігі (CIE) атағымен марапатталды, ал 1904 жылы Knight Commander (KCIE) орденімен наградталды. 1910 жылы ол ағылшын тіліндегі "Бомбей хроникасы" атты апталық газетін шығарды, ол сол заманның маңызды ұлттық дауысына айналып, тәуелсіздік алғанға дейінгі Үндістанның саяси құлшыныстарын баяндаған маңызды басылым болды. Ол алты жыл бойы Бомбей қалалық корпорациясының мүшесі болды. Ол "Бомбейдің арыстаны" және "Бомбейдің тәжді таққа отырғызылмаған патшасы" деп танылды.