Кіріспе
Ксантин алкалоиды теоброминге дозадан артық әсер ету.
Ауыз арқылы берілгендегі уыттылық (мг/кг): TDLo Мысық 200, Ит 16 300, Адам 26 ~1,000, Тышқан 837, Қоян 1,000, Егеуқұйрық 1,265.
Oral toxicity (mg/kg) TDLo Cat 200 Dog 16 300 Human 26 ~1,000 Mouse 837 Rabbit 1,000 Rat 1,265
Теоброминге улану, сондай-ақ бұл улануды шоколадқа немесе какаоға улану деп бейресми түрде атайды, шоколадта, шайда, кола сусындарында және басқа да кейбір тағамдарда табиғи түрде кездесетін ксантин алкалоиды теоброминге дозадан артық әсер ету салдарынан туындайды.
Уыттылық
Кокоэ ұнтағында кездесетін күніне 0,8 дозадағы теобромин терлеуге, дірілдеуге және қатты бас ауруына себеп болуы мүмкін. Бұл жеңіл және орташа симптомдар. Ал ауыр симптомдары – жүрек ырғағының бұзылуы, эпилепсиялық ұстамалар, ішкі қан кету, жүрек шабуылы және соңында өлімге алып келуі мүмкін. Күніне 250 доза қабылдағанда көңіл-күйге шамалы әсер етеді.
Уыттылық
Теоброминнің орташа өлімге әкелетін дозалары тек мысықтар, иттер, егеуқұйрықтар және тышқандар үшін жарияланған; түрлер арасында бұл көрсеткіш 6 есеге дейін өзгереді. Жұмыс жануарларында теоброминге байланысты ауыр улану жиірек кездеседі, себебі олар теоброминді адамдарға қарағанда әлдеқайда баяу метаболизмдейді және улануға жеткілікті мөлшерде шоколадты жеуі мүмкін. Теоброминге уланудың ең көп кездесетін құрбандары – иттер, олар үшін бұл өлімге әкелуі мүмкін. Мысықтар үшін улы доза иттерге қарағанда тіпті төмен. Дегенмен, мысықтар тәтті дәмді сезбейтіндіктен шоколад жеуге бейім емес. Егеуқұйрықтар мен тышқандар үшін теоброминнің уыттылығы азырақ. Иттерде теоброминнің биологиялық жартылай ыдырау мерзімі 17,5 сағатты құрайды; ауыр жағдайларда теоброминге уланудың клиникалық белгілері 72 сағатқа дейін сақталуы мүмкін. Ветеринар дәрігерінің медициналық емдеуіне ішке түскеннен кейін екі сағат ішінде құстыруды шақыру, ұстамаларға қарсы бензодиазепиндер немесе барбитураттар, жүрек аритмиясына қарсы антиаритмиялық препараттар және диуретикалық сұйықтықтар енгізу кіреді. Теоброминнің ұзақ мерзімді әсерінен тәулігіне шамамен қара шоколадтың дозасына тең мөлшерде қолданылуы оң жақ қарынша кардиомиопатиясын тудыруы мүмкін. Merck Veterinary Manual мәліметінше, иттің салмағына пропорционалды нандық шоколад мөлшері уытты симптомдарды тудыруға жеткілікті. Мысалы, нандық шоколадтың 25% мөлшері шағын итте жеңіл симптомдарды тудырса, 25% какаолы шоколад (мысалы, сүт шоколады) нандық шоколадтың бірдей дозасымен салыстырғанда 25% ғана уытты болады. Иттің салмағының әр фунтына бір унция сүт шоколады – өлімге әкелуі мүмкін доза.
In dogs, the biological half life of theobromine is 17.5 hours; in severe cases, clinical symptoms of theobromine poisoning can persist for 72 hours. Medical treatment performed by a veterinarian involves inducing vomiting within two hours of ingestion and administration of benzodiazepines or barbiturates for seizures, antiarrhythmics for heart arrhythmias, and fluid diuresis. Theobromine is also suspected to induce right atrial cardiomyopathy after long term exposure at levels equivalent to approximately of dark chocolate per day. According to the Merck Veterinary Manual, baker's chocolate of approximately of a dog's body weight is sufficient to cause symptoms of toxicity. For example, of baker's chocolate would be enough to produce mild symptoms in a dog, while a 25% cacao chocolate bar (like milk chocolate) would be only 25% as toxic as the same dose of baker's chocolate. One ounce of milk chocolate per pound of body weight is a potentially lethal dose in dogs.
Жәндіктерді жою
Бұрынғы зерттеулерде АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті (USDA) теоброминді мал өсірушілердің малын жеп қоятын койоттарды бақылауға арналған у ретінде пайдалану мүмкіндігін зерттеген.