Кіріспе

1929 жылғы Уолл-стрит құлауының себептерін зерттеген американдық сауал Пекора тергеуі – АҚШ Сенатының Банк және валюта жөніндегі комитеті 1929 жылғы Уолл-стрит құлауының себептерін анықтау үшін 1932 жылдың 4 наурызында бастаған сауал. Аталған тергеудің төртінші және соңғы бас кеңесшісі Фердинанд Пекораның есімімен аталады. Оның қаржы индустриясындағы теріс тәжірибелерді жария етуі қатаң реттеуді қажет ететін кең жұртшылық қолдауын қамтамасыз етті. Осының нәтижесінде АҚШ Конгресі 1933 жылғы Glass-Steagall банктік заңын, 1933 жылғы бағалы қағаздар заңын және 1934 жылғы бағалы қағаздар биржасы заңын қабылдады.

Тарих

1929 жылы Уолл-стриттегі құлаудан кейін АҚШ экономикасы төмендеп, көптеген банктер жабылды. Пекора тергеуі қаржылық құлдыраудың себептерін анықтау мақсатымен жүргізілді. Бас кеңесші ретінде Фердинанд Пекора көптеген танымал куәгерлерді жеке сұраққа тартып, олардың ішінде елдің ең беделді банкирлері мен қор брокерлері болды. Осы куәгерлердің қатарында Нью-Йорк қор биржасының президенті Ричард Уитни, инвестициялық банкирлер Отто Х. Кан, Чарльз Э. Митчелл, Томас В. Ламонт және Альберт Х. Виггин, сондай-ақ тауар нарығындағы Артур В. Каттен сияқты белгілі спекулянттар бар еді. Көптеп таралған ақпарат құралдарында жарияланғаннан кейін, ықпалды банкир Дж. П. Морганның жауабы, 1931 және 1932 жылдары өзі мен көптеген серіктестері табыс салығын төлемегенін мойындағаннан кейін, халықтың наразылығын тудырды.

Тергеулер (1932-1934 жж.)

Тергеуді республикалық Сенаттың көпшілігі бастады, оның төрағасы – Банк комитетінің төрағасы сенатор Питер Норбек. Тыңдаулар 1932 жылдың 11 сәуірінде басталды, бірақ Демократиялық партия мүшелері мен олардың қолдаушылары оны Ұлы депрессия кезінде қиын жағдайға тап болған ашулы американдықтардың артып келе жатқан талаптарын қанағаттандыруға тырысқан республикашылардың әрекеті деп сынады. Тиімсіздігі үшін екі бас кеңесші қызметтен босатылды, ал үшіншісі комитет оған кең ауқымды сотқа шақыру құқығын беруден бас тартқаннан кейін отставкаға кетті. 1933 жылдың қаңтар айында Нью-Йорк округінің прокурорының көмекшісі Фердинанд Пекора соңғы есепті жазу үшін шақырылды. Тергеу толыққанды емес екенін анықтаған Пекора қосымша бір айлық тыңдау өткізуге рұқсат сұрады. Оның National City Bank (қазіргі Citibank) банкі туралы жариялаған мәлімдемелері жаңалықтарға кеңінен тарап, банк президентінің отставкаға кетуіне себеп болды. Демократтар Сенатта көпшілікті құрып алды, ал жаңа президент Франклин Д. Рузвельт Банк комитетінің жаңа демократ төрағасы сенатор Дункан У. Флетчерден Пекораны тергеуді жалғастыруға шақырды. Пекора тергеуді осылай белсенді түрде жүргізді, оның есімі комитет төрағасы емес, осы тергеумен байланысты болды. Пекора тергеуі банктер мен банктерге байланысты ұйымдардың көптеген заңсыз әрекеттерін ашты. Олардың ішінде банктердің нашар қарыздарын өтеу үшін сенімсіз бағалы қағаздарды сатып алу, сондай-ақ банк акцияларының бағасын қолдау мақсатындағы "бірлескен операциялар" сияқты түрлі мүдделердің қақтығысуы бар еді. Тыңдаулар жаңа банк және бағалы қағаздар заңдарына кеңінен қолдау көрсетті. Пекора комиссиясының қорытындылары нәтижесінде АҚШ Конгресі коммерциялық және инвестициялық банк іс-әрекетін бөлу мақсатында 1933 жылғы Glass-Steagall банктік заңын, акция ұсыныстары туралы жалған ақпарат беру үшін жазалар белгілейтін 1933 жылғы Бағалы қағаздар заңын және бағалы қағаздар биржаларын реттеу үшін 1934 жылғы Бағалы қағаздар биржасы заңын қабылдады. Банк комитетінің тыңдаулары 1934 жылдың 4 мамырында аяқталды, содан кейін Пекора SEC-тің алғашқы комиссарларының бірі болып тағайындалды.