Кіріспе

Америкалық жазушы

Мод Харт Лавлейс (1892 жылдың 25 сәуірі – 1980 жылдың 11 наурызы) – «Бетси Тейси» сериясымен танымал американдық жазушы.

Ерте өмір

Мод Палмер Харт Миннесота штатының Манкато қаласында аяқ киім дүкенінің иесі Том Харт пен оның әйелі Стелланың (туған аты Палмер) отбасында дүниеге келді. Мод ортаңғы бала; оның әпкелері Кэтлин (Бетси Тейси кітаптарындағы Джулияның прототипі) және Хелен (Маргареттің прототипі) болды. Ол қарындаш ұстай білгеннен бастап жазуға кіріскен. Оқушы кезінде кіші және жоғары сыныптарда эссе жарысына қатысты. Ол баптист шіркеуінде крещениеден өтті, бірақ жасөспірім шағында епископальдық шіркеуге қосылды. Миннесота университетіне қабылданды, бірақ апендициттен кейін емделу үшін анасының шешесінің үйіне Калифорнияға демалысқа кетті. Калифорнияда ол өзінің алғашқы әңгімесін Los Angeles Times Magazine журналына сатты. Кейін университетке оралып, "Миннесота Дейли" газетінде жұмыс істеді, бірақ бітірген жоқ. 1914 жылы Еуропада бір жыл болғанда итальяндық музыкант Паоло Контемен танысты (кейін ол Бетси мен Ұлы әлемдегі Марко кейіпкеріне ұқсас болды). Харт 25 жасында жазушы Делос Лавлейске үйленді. Делос пен Харт 1917 жылдың сәуір айында танысып, сол жылдың Алғыс айту күнінде неке қиды. Бірақ Делостың Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметіне байланысты 1919 жылға дейін бөлек тұрды.

Әдеби мансап

Лавлейстің алғашқы кітабы 1926 жылы жарық көрген «Қара періштелер» атты тарихи роман, оқиғасы Миннесота штатында өтеді. Ол тағы бірнеше тарихи роман жазды, соның ішінде сәтті «Тұңғыш шам» (1929) кітабы да бар. Лавлейс ең алдымен балаларға арналған кітаптарымен танымал. «Бетси Тейси» сериясы 1938 жылы Лавлейс өзінің қызы Мерианға балалық шағы туралы әңгімелегеннен кейін басталды. Бетси кейіпкерінің прототипі Лавлейстің өзі, ал Тейси – балалық шағындағы ең жақын досы Франсис «Бик» Кенни. Серияның алғашқы кітабы «Бетси Тейси» 1940 жылы, ал соңғы кітабы «Бетсидің үйлену тойы» 1955 жылы жарық көрді. Алғашқы төрт кітаптың оқу деңгейі біртіндеп күшейеді, осылайша бала Бетси Тейсимен бірге өсе алады. «Бетси Тейси» кітаптарының көп бөлігі Манкато қаласына негізделген Миннесота штатының Deep Valley деген ойдан туған қалашығында өтеді. Олар Бетси бес жасқа толған 1890 жылдардың соңынан бастап, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңді қамтиды, сол кезде Бетси жаңадан үйленген және Еуропаға саяхаттап қайтқан болатын. Deep Valley қаласында оқиғасы өтетін үш кітап та бар: «Виннонаның ат шағылы», «Deep Valley-дің Эмилиі» және «Карнидің үй кеші», онда Бетси мен Тейсидің эпизодтық рөлдері бар. Бұл серия тұрақты түрде үлкен танымалдыққа ие. Манкато қаласы 1961 жылдың 7 қазанында Бетси Тейси күні деп жариялады. Ол Манкатодағы Гленвуд зиратында жерленген, оның қабіріне ескерткіш орнатылған.

Мұра

Мод Харт Лавлейс кітап сыйлығы 1980 жылы құрылған. Әр жыл сайын екі санат бойынша үміткерлер іріктеледі: 3–5 сыныптар және 6–8 сыныптар. Тиісті санаттағы кем дегенде үш кітап оқыған балалар өз сүйікті кітабына дауыс береді. Көп дауыс жинаған кітап сыйлық пен 100 доллар жеңіп алады.