Кіріспе

Швед викингтерінің ескерткіші. Бұл викинг дәуіріндегі рун тасы, Рундатада U 489 рун жазуы ретінде тізімделген, бастапқыда Швецияның Уппланд аймағындағы Морбиде орналасқан және ол әйелге арналған естелік.

Сипаттама

Бұл рун тасы басқа екі рун тасымен, рун жазулары U 896 және U 1011-мен бірге 1867 жылы Париждегі Exposition Universelle көрмесіне жіберілді. Бүгінде ол Уппсала университетінің Университет паркінде орналасқан. Руналық мәтіндегі көпір салуға сілтеме осы кезеңдегі рун тастарда жиі кездеседі. Олардың кейбірі христиандық мағынаға ие, өмірден кейінгі әлемге көпірден өту туралы айтады. Сол кезде католик шіркеуі күнәларды кешіру арқылы жолдар мен көпірлер салуға демеушілік жасады, осы арқылы жан үшін дұға етуге мүмкіндік берді. 11 ғасырға жатқызылған жүзден астам көпір рун тастары бар, олардың ішінде Ramsund-тағы Sö 101, Tynäs-тағы Sö 328 және Bro-дағы U 617 жазулары да бар.

Әйелге арналған ескерткіш рун тасы сирек кездеседі, ал әйелдің ескерткішіне әйелдің демеушілік жасауы одан да сирек. Сақшылық деректері көрсеткендей, барлық рун тастардың 1 пайызынан да аз бөлігі осы соңғы санатқа жатады. Гиллаудың күйеуі тас орнатуға демеушілік еткені туралы жазбада көрсетілмеген. Бұл Ульфр әйеліне арналған ескерткіш жасалған кезде қайтыс болған болуы мүмкін. Бұл рун тасына 11 ғасырдың соңы мен 12 ғасырдың басында жұмыс істеген рун шебері Опир қол қойған. Ол Pr4 рун тас стилінде жасалған, сондай-ақ кешкі Urnes стилі деп те аталады. Бұл рун тас стиліне жұқа әрі стильді жануарлар тән, олар тығыз өрнектерге тоқылған. Жануарлардың бастары көбінесе профильде, жұқа бадам тәрізді көздерімен және мұрындары мен мойындары жоғары қарай иілген қосымшаларымен бейнеленген.