Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық суретші және қолжазбаларды безендіруші (шамамен 1403 – 1482)
Italian painter and illustrator of manuscripts (c.1403 1482)
Джованни ди Паоло ди Грация (шамамен 1403–1482) – негізінен Сиена қаласында жұмыс істеген итальян суретшісі, Данте мәтіндері сияқты қолжазбаларды суреттеумен және безендірумен аты шықты. Ол 15 ғасырғы Сиена мектебінің ең маңызды суретшілерінің бірі болды. Оның ерте туындыларында Сиенаның бұрынғы шеберлерінің ықпалы көрінеді, бірақ кейінгі стильі жекеленіп, суық, қатал түстермен және созылған формалармен ерекшеленеді. Оның стиліне Gentile da Fabriano сияқты халықаралық готикалық суретшілердің де әсері тиді. Оның көптеген жұмыстарында ерекше түс көру атмосферасы бар, мысалы, 1455 жыл шамасында салынған және қазір Филадельфия өнер мұражайында сақталатын Сент-Николайдың кереметі суреттері сюрреалистік сипатқа ие. Ал оның соңғы туындылары, әсіресе 1465 жыл шамасында салынған «Соңғы сот», «Жұмақ» және «Тозақ», сондай-ақ 1475 жылы салынған «Көкке көтерілуі» суреттері (барлығы Сиенадағы Ұлттық сурет галереясында сақталған) – олардың мәнді тақырыптарын өте ерекше бейнелейді. Джованнидің беделі өлімінен кейін төмендеді, бірақ 20 ғасырда қайта жанданды.
Giovanni di Paolo di Grazia (c. 1403–1482) was an Italian painter, working primarily in Siena, becoming a prolific painter and illustrator of manuscripts, including Dante's texts. He was one of the most important painters of the 15th century Sienese School. His early works show the influence of earlier Sienese masters, but his later style was more individual, characterized by cold, harsh colours and elongated forms. His style also took on the influence of International Gothic artists such as Gentile da Fabriano. Many of his works have an unusual dreamlike atmosphere, such as the surrealistic Miracle of St. Nicholas of Tolentino painted about 1455 and now housed in the Philadelphia Museum of Art, while his last works, particularly Last Judgment, Heaven, and Hell from about 1465 and Assumption painted in 1475, both at Pinacoteca Nazionale (Siena), are grotesque treatments of their lofty subjects. Giovanni's reputation declined after his death but was revived in the 20th century.
Ерте өмір және шығармашылық
Джованни ди Паоло ди Грацияның дүниеге келген жылы нақты белгісіз. Ол алғаш рет 1417 жылы Сиеналық Доминикан ордені үшін миниатюрист (қолжазбаларды безендіруші) ретінде жұмыс істегені құжатталып алынған. Оның туындыларында, әсіресе пейзаждарында, солтүстік және франко-фламандтық ықпалдар талқыланған. Кейбір зерттеушілер оның 1413 жылы Сиенада болған Лимбург ағайындыларынан тәлім алғанын болжаған, бірақ бұл әлі нақтыланбаған. Сонымен қатар, Таддео ди Бартоло және Мартино ди Бартоломеомен оқушылықта болғаны да ұсынылған. Джованнидің тапсырыстарының көп бөлігі жергілікті монастырь қауымдарынан түскен, себебі оның ерте туындыларының көпшілігі осындай шіркеулерге арналған алтарьлық суреттер болып табылады. Мысалы, Бернардино, Антоний Аббат, Франциск және Сабина қасиеттілерімен бірге Құдай ана мен бала Иисус бейнеленген картинасы және Өлген Иисусқа ағытқы (1462–3), Папа Пий II (асыл текті Сиеналық Пиколомини әулетінен) жаңадан аяқталған кафедральдық собор үшін тапсырыс берген "төртбұрышты келімелі сурет" алтарьдық картинасы.
The exact year of the birth of Giovanni di Paolo di Grazia is unknown. He was first documented in 1417 working for the Sienese Dominican Order as a miniaturist (manuscript illuminator). Northern, Franco Flemish influences have been discussed in his work, particularly in the landscapes, and some have speculated he apprenticed with the Limbourg Brothers who were in Siena about 1413, although this remains inconclusive, and apprenticeships with Taddeo di Bartolo and Martino di Bartolomeo have also been proposed. Most of Giovanni's commissions came from local monastic communities which is apparent because so many of his early works are altarpieces for such churches. For example, The Virgin and Christ Child with Saints Bernardino, Anthony Abbot, Francis and Sabina and The Lamentation Over the Dead Christ (1462–3), a "square panel painting" altarpiece commissioned by Pope Pius II (of the noble Sienese Piccolomini family) for his recently finished cathedral.
Шығармалары мен ықпалдары
Джованни ди Паолоның бүгінде танымал суреттерінің көпшілігі, шындығында, бөлшектенген алтарлық панельдер мен пределлердің бөліктері. Назар аударуға лайық мысалдарға Сиеналық Екатеринаның, Ассизилік Клараның және Жақия Баптистің өмірінен көріністерді бейнелейтін панельдер сериясы кіреді, олардың барлығы қазір Еуропа мен Солтүстік Америкадағы мұражайлар мен жеке коллекцияларда шашырап жатыр. Джованни ди Паолоның Сан-Доменикодағы капеллалар үшін төрт алтарлық сурет салғандығы белгілі: «Азап шеккен және жеңіске жеткен Мәсіх» (1420-жылдардың басында), «Печчи алтары» (1426), «Бранчини алтары» (1427) және «Гвельфи алтары» (1445), соңғысының құрамында қазір Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында сақталатын Жұмақ суреті бар. Ол осы суретшілердің туындыларын өзгертіп, біріктіріп, оларды өзінің интерпретациясына бейімдей алатын. Бүгінде көшіруге қатысты кері көзқарасқа қарамастан, треченто мен кватроченто Сиенасының мәдениеті басқалардың жұмысын өңдеуге және Джованни сияқты шығармашылықпен оны өзіне бейімдеуге қабілетті суретшіге құрмет көрсеткен. Джованни ди Паоло өз заманының көптеген суретшілерінің ықпалына ұшырады, оны оның көптеген туындыларынан көруге болады. Джованнидің «Лазарды қайта тірілтуі» Дуччоның «Маэста» туындысының осы сахнасына негізделген. «Бірақ Дуччоның суреттері салмақты және сәнді болса, Джованни ди Паолоның суреттері сөзді және жанды». Джованни Сиена дәстүрінен өзгеше шешімдерге ашық болды, бұл оған «алыс көздерге де ден қоюға мүмкіндік берді». Солардың бірі – Ассизидегі қабырға суретінен салған суреті». Оның стиліне Gentile da Fabriano сияқты халықаралық готикалық суретшілердің де ықпалы тиді. Ол Рим папасы Мартин V шақырған маңызды суретші болды. Римге жол тартқанда, Gentile Сиенада тоқтады, онда Джованни Gentile-дің техникасын тез меңгерді. Оның сақтаған бір әдісі – Gentile-дің табиғатқа деген құштарлығы. Ол әдеттегідей, тұрған қасиеттілерді бейнелеудің орнына, гүлдейтін өсімдіктердің бұтақтарын қолданды. Джованни ди Паолоның «Пайғамбарларға табынуы» және Gentile da Fabriano-ның «Пайғамбарларға табынуы» екі суретшінің де табиғатты қалай қолданғанын және Джованнидің Gentile-ден жануарлар мен өсімдіктерді қалай алып, оны өзіне бейімдегенін көрсетеді. Gentile қараңғылық пен құпияны ұстаса, Джованни «табиғатты таза және әрқашан игілік деп қарады». Джованни өзінің туындыларына енгізген осы өнер туындылары «жеке мағынамен толуды күтіп тұрған» шығармалар еді. Оның соңғы жылдарында, қиялы әлсіремесе де, сурет салу қабілеті төмендеді және көмекшілері оның жұмысына көмектесті. Ол 1484 жылдың 29 қаңтарында өсиетнамасын жасады және сол жылдың 27 наурызынан бұрын қайтыс болды. Данте поэмасы үшін жасаған иллюстрациялары оның ең танымал және жақсы сақталған туындыларының бірі болып табылады. Оның иллюстрациялары – Джованни ди Паолоның басқа Сиена суретшілерінен қалай ерекшеленетінін көре алатын көрермендер үшін бірегей мүмкіндік. Ол Джованнидің ерте жылдарында Сиенада болған франко-фламанд иллюминаторларымен байланыста болған болуы мүмкін. Солтүстіктің ықпалы Джованниге де тиген сияқты, өйткені оның пейзаждары Лимбург ағайындыларының «Tres Riches Heures» атты атақты суретіне ұқсас. Оның шебері деп саналатын Таддео ди Бартоло оған «желісінің қаталдығымен» сурет салуды үйреткен болуы мүмкін, бұл оның кез келген туындысында көрінеді. Британ кітапханасының каталогында «Ятс Томпсон 36» деп аталатын туындыны жасаған Джованни халық аузындағы поэмаға қоса 61 сурет салған. Тағы екі белгісіз суретші «Тозақ» және «Тазару» иллюстрацияларын жасаған. Джованни ди Паоло өзінің ерекше стилін пайдаланып, күнге толы әлемдегі Тоскана панорамасын жасады, ол «Тозақ» және «Тазару» туындыларының алдыңғы екі суретшісіне қарағанда әлдеқайда жеңіл және жаңаша. Осы иллюстрациялар циклынан кейін және оның ықпалымен жасалған панельдік сурет – Леман Метрополитен өнер мұражайының Леман коллекциясындағы «Жаратылыс және жұмақтан қуу» (1445) суреті. Джованни екі түрлі көріністі бір суретте көрсету арқылы бірегей сурет жасады: Әлемнің үстінде жүзетін Құдай және Адам мен Хауаның қуылғандығы. Бір теория бойынша, Құдай Адам мен Хауаны бір мезгілде жер бетіне қууға жіберген. Бірақ неге оның қолы тікелей Жерге бағытталмайды? Бұл сұраққа жауап ретінде, Құдайдың ишарасының бағытын ұстанса, көрерменнің көзі Зодиак шеңберінің белгілі бір нүктесіне жетеді. Зодиак шеңберінің 11:00 орнын қарастыра отырып, ол әлі күнге дейін танылатын жалғыз символ – Балықтың символы, ол дәстүрлі орнында емес. Шеңберді ұстанса, 12:00 орнында Торпақ және 1:00 орнында Бура белгілері орналасқан. Дәстүрлі орта ғасырларда бұл белгілер көктемді білдіреді, бұл сурет үшін одан да маңызды, олар Жарнама мерекесінің маусымын білдіреді. Құдай тікелей Жарнама мерекесінің күніне, 25 наурызға бағытталған сияқты. Мұндай ишараттың себебі – көрерменге Жарнаманың маңыздылығын еске салу және Адам мен Хауаның панельдің жанындағы жасаған «күнаһты жөндеу» үшін және олардың қуылғандығын білдіретін адамзаттың күнәларын кешіру үшін Мәсіттің келу мақсатын ойлау. Осы суреттің тағы бір қызықты бөлігі – Жердің көп түсті сақиналармен қоршалғандығы. Бір аргумент бойынша, орта ғасырлардағы әлем туралы георцентрлік көзқарас кеңінен қабылданғандықтан, Джованни жай ғана Дантенің «аспан сфераларының орбиталарымен шектелген жерлік әлем» сипаттамасын ұстанды.
Most of the paintings that Giovanni di Paolo is known for today are in fact panels and fragments from disassembled altarpieces and predellas. Notable examples include a series of panels depicting Saint Catherine of Siena, Saint Clare of Assisi, and Scenes from the Life of Saint John the Baptist, which are now all scattered in museums and collections throughout Europe and North America. Giovanni di Paolo is known to have painted four altarpieces for chapels in San Domenic: Christ Suffering and Triumphant (early 1420s), the Pecci Altarpiece (1426), the Branchini Altarpiece (1427), and the Guelfi Altarpiece (1445) which included Paradise now in the Metropolitan Museum of Art, New York. He would then be able to alter, modify, and combine these artists’ works into his own renderings. However much it would be looked down upon today to copy, in trecento and quattrocento Siena the culture valued an artist that could manipulate others' work and make it their own as creatively as Giovanni did. Giovanni di Paolo was influenced by many artists during his time, which can be seen in a number of his paintings. Giovanni's Raising of Lazarus is based on the same scene of Duccio's Maestà. "But where Duccio's figures are sober and restrained, Giovanni di Paolo's are voluble and animated". Giovanni was open to solutions other than the Sienese tradition which, " made him receptive to sources farther afield as well". One of these is the occasion where he painted a picture he had drawn from a mural in Assisi". His style also took on the influence of International Gothic artists such as Gentile da Fabriano. He was an artist of great consequence who had been invited by Pope Martin V to Rome. On his way to Rome, Gentile stopped in Siena, where Giovanni quickly assimilated Gentile's techniques. One technique he kept was Gentile's fascination with nature. Instead of using standing saints, as was customary, in his painting Giovanni used sprigs of flowering plants. Giovanni di Paolo's Adoration of the Magi and Gentile da Fabriano's Adoration of the Magi are examples of how nature was used by both artists and how Giovanni was able to create the same use of animals and plants from Gentile and make it his own. Where Gentile was capable of darkness and mystery, Giovanni, " saw nature as untarnished and ever benign". These works of art that Giovanni integrated into his own were, " waiting to be imbued with personal meaning" a creation Giovanni was able to do well. It has been said that in his final years, although his imagination never weakened, his abilities to paint deteriorated and assistants helped in executing his work. He made his last will on 29 January 1484 and died sometime before 27 March of that year. The illuminations that he created for Dante's poem are some of his most famous and best preserved works. His illuminations are one area where viewers can see how Giovanni di Paolo differentiates himself from other Sienese artists. He may have been in contact with Franco Flemish illuminators, who had been in Siena during Giovanni's early years. It seems their Northern influence may have rubbed off on Giovanni because his landscapes resemble those in the famous painting by the Limbourg brothers; Tres Riches Heures. His suspected master, Taddeo di Bartolo, probably taught him how to paint with a "toughness of line", which can be seen in any of his works. Working on what is known today as Yates Thompson 36 in the British Library's catalog, Giovanni created 61 images to accompany the vernacular poem. Two other unknown artists worked on the Inferno and Purgatorio illuminations. Giovanni di Paolo used his unique style to create an obviously Tuscan panorama in a sun filled world that is much lighter and fresher than the two previous artists of the Inferno and Purgatorio. A panel painting created after, and inspired by, this cycle of illuminations is The Creation and The Expulsion from Paradise (1445) in the Lehman Collection of the Metropolitan Museum of Art. Giovanni created a unique image by showing two separate scenes in one; God floating above the universe and the expulsion of Adam and Eve. One theory is that God is simultaneously expelling Adam and Eve and banishing them to earth. But why then is his hand not pointing directly to the Earth? A viable argument for this question is that by following the gaze of God's gesture the viewer's eye is led to a specific point on the Zodiac circle. Looking at the 11:00 position of the Zodiac circle, because it's the only symbol still recognizable, one can discern the symbol of Pisces which is not in its traditional position. Following the circle, in the 12:00 position is Aires and in the 1:00 position is Taurus. Traditionally in medieval times, these signs represent spring, more importantly to this image, they represent the season of the Feast of the Annunciation. God seems to point directly to the date of the feast, March 25. One proposed reasoning for such a gesture is that it is to remind the viewer of the Annunciation's significance, and to reflect upon "the purpose of the coming of Christ – to "repair the Fall" enacted by Adam and Eve in the adjoining sector of the panel, and to redeem the sins of man, which their Expulsion represents." Another interesting part of this image is that Earth is encircled by multicoloured rings. One argument is because during this time a geocentric view of the universe was widely accepted, Giovanni was simply following Dante's description of a "terrestrial world bounded by the orbits of the heavenly spheres".