Жак Виде: Бургунд мектебінің өкілі және ерте Ренессанс композиторы
Jacobus Vide
Жак Виде – қалыпты ортағасыр мен жаңа Ренессанс арасындағы франко-фламанд композиторы. Бургунд мектебінің ерте өкілі, 1405-1433 ж. өмір сүрген. Музыка тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Jacobus Vide (французша: Jacques Vide; fl. 1405–1433) – ортағасыр мен ерте Ренессанс арасындағы кезеңде өмір сүрген франко-фламанд композиторы. Ол Жан Қажырлы мен Филипп Игілік патшалықтары тұсында Бургундия мектебінің алғашқы өкілдерінің бірі болды. Оның ең алғашқы айғауы 1405 жылы Париждегі Нотр-Дам соборының мұрағаттарында кездеседі, онда ол, мүмкін, хор ұлы болған (атына қатысты белгісіздіктер бар). 1410 жылы ол Брюггедегі Санкт-Донациан шіркеуінде қызмет еткен, және сол кезде Иоанн XXIII-нің капелласында әнші болған болуы мүмкін. Оның Бургундия сарайына қызметі 1423 жылға дейін, Филипп Игілікке жеке қызметші ретінде тіркелгенге дейін созылған, ал 1426 жылы оған екі хоршы баланы оқыту және күту міндеті тапсырылды. 1428 жылы ол Филипп Игіліктің хатшысы болып тағайындалды. 1433 жылдан кейінгі қызметі туралы ешқандай мәлімет табылмаған. Оның барлық сақталған сегіз туындысы – бургундтардың ұнатқан француздық рондолары. Олар сол кезеңдегі басқа музыкадан диссонанстың еркін қолданылуымен және жиі қиылысқан ырғақтардың болуымен ерекшеленеді. Кезеңнің барлық ерекше каденциялары – Ландини каденциясы, Бургундия каденциясы және ең төменгі дауыстың қатарлас квинталардан аулақтау үшін октаваға секіруімен жүзеге асырылатын V–I каденциясы – Виде музыкасында кеңінен қолданылады. Оның ең жұмбақ әндерінің бірі – үш дауысты рондо "Las, j'ay perdu mon espincel", онда жоғарғы дауыстар – superius және тенор толық жазылған, бірақ контратенор бос қалдырылған. Қолжазба мұқият дайындалғандықтан, жоғалған бөлік әдейі жасалған болуы мүмкін, және ол "j'ay perdu mon" (Мен жоғалттым) ән мәтініне қатысты ойын-қалжың болған, сондықтан әнші, импровизациялауға және нотадан оқуға дайын болса керек, сол жерде өзі толықтыруға тиіс болған.
Jacobus Vide (French: Jacques Vide; fl. 1405–1433) was a Franco Flemish composer of the transitional period between the medieval period and early Renaissance. He was an early member of the Burgundian School, during the reigns of John the Fearless and Philip the Good. The earliest mention of him is from the archives of the Cathedral of Notre Dame in Paris, in 1405, where he was probably a choirboy (some uncertainty exists with regard to the name). In 1410 he held a position at the church of St Donatian in Bruges, and around the same time he may have been a singer in the chapel of Antipope John XXIII. His service to the Burgundian court began sometime between then and 1423, when he was listed as a valet de chambre for Philip the Good, and in 1426 he was given charge of instructing and caring for two choirboys. In 1428 he was promoted to the position of secretary to Philip the Good. No records of his activity after 1433 have yet been discovered. All eight of his surviving works are rondeaux, secular French songs which were a favorite of the Burgundians. They are somewhat unusual, in comparison to other music of the period, in their free use of dissonance, and in addition are marked by frequent use of cross rhythms. All of the characteristic cadences of the period – the Landini cadence, the Burgundian cadence, and the V–I cadence where the lowest voice jumps an octave to avoid parallel fifths – are common in Vide's music. One of his more enigmatic songs is a three voice rondeau, "Las, j'ay perdu mon espincel", in which the upper voices, the superius and the tenor, are fully written out, but the contratenor is left blank. Since the manuscript was carefully prepared, it is probable that the missing part was deliberate, and was a pun on the song text "j'ay perdu mon" (I lost my ), in which case the singer, likely trained to improvise as well as sing from score, would have had to fill in by himself on the spot.
Анықтамалар және қосымша оқу
Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954.
Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W. W. Norton & Co., 1954.