Кіріспе
Советтік жасалған МТВ 82 (МТВ 82, МТВ – Московский ТрамВай дегенді білдіреді) – төрт осі бар советтік трамвай. МТВ 82 трамвайының алғашқы прототипі 1946 жылы №82 әскери зауытында (модель атауындағы 82 саны осыдан алынған) жасалды. Жаппай өндіріс 1947 жылы №82 зауытта басталды, ал 1949 жылы Rīgas Vagonbūves Rūpnīca (RVR; Рижский Вагонный Завод, РВЗ) зауытына берілді. 1961 жылы Ригада МТВ 82 трамвайының жаппай өндірісі тоқтатылып, өндіріс тікелей ізбасары RVZ 6 трамвайына ауыстырылды. Барлығы №82 зауыты және RVR тиісінше 453 және 1707 МТВ 82 трамвайын шығарды. Бұл трамвайлар 1983 жылға дейін Мәскеу, Киев, Горький, Свердловск, Владивосток және көптеген басқа совет қалаларында жұмыс істеді. Совет трамвай жүргізушілері мен жөндеушілер МТВ 82 трамвайын қарапайымдылығы, сенімділігі және беріктігі үшін өте жақсы көретін. Көптеген МТВ 82 трамвайлары жоюға дейін жұмыс істеуге жарамды болды, бірақ совет трамвайларын жаңарту "ескі үлгідегі" совет трамвайларының көптеген түрлері үшін жарасымсыз болды (қараңыз, сондай-ақ LM 49).
MTV 82 (МТВ 82, with МТВ standing for Московский ТрамВай) is a Soviet four axle tramcar. The first prototype of the MTV 82 tramcar was built at Military Factory No. 82 (from which the 82 in the model name is derived) in 1946. Mass production started in 1947 in Factory No. 82, and it was transferred to Rīgas Vagonbūves Rūpnīca (RVR; Рижский Вагонный Завод, РВЗ) in 1949. In 1961 mass production of MTV 82 in Riga ceased, with production switching to its direct successor, the RVZ 6 tramcar. In total, Factory No. 82 and RVR produced 453 and 1707 MTV 82s respectively. These tramcars worked until 1983 in Moscow, Kiev, Gorky, Sverdlovsk, Vladivostok and many other Soviet cities and towns. The Soviet tram drivers and repairmen liked the MTV 82 very much for its simplicity, reliability and durability. Most MTV 82s were in operable state before scrapping, but renovation of Soviet trams was fatal for many types of "old fashioned" Soviet tramcars (see also LM 49).
Техникалық мәліметтер
MTV 82 – екі қос дөңгелекті шассиі бар төрт осьті, жоғары еденді трамвай. Оның толық металл корпусы мықты болат шассиде орналасқан. Вагонның әр екі басында екі қос есігі бар, олар пневматикалық механизммен ашылып, жабылады. Негізгі тежегіш жүйесі де пневматикалық. MTV 82 төрт 55 кВт электрмоторымен жабдықталған және максималды жылдамдығы 55 км/сағ. Моторларды басқару үшін тұрақты ток қолданылады. Алғашқыда MTV 82 төмен вольтты жүйесіз шыққан, бірақ кейіннен сыртқы тежеу және бұрылыс сигналы үшін қосылды. Көлікте 40 орын бар, толық жүктелгенде шамамен 120 жолаушыны тасымалдай алады. MTV 82-нің ұзындығы 13611 мм, ені 2550 мм, ал биіктігі 3000 мм-ге жуық. Жолаушыларсыз жалпы салмағы 17,5 тоннаға тең.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай жаңа троллейбустарға үлкен қажеттілік туды. Бұл, КСРО-ның көптеген қалаларында трамвайлардың троллейбустарға ауысуына байланысты болды. Осы мәселені шешу үшін Мотор және автомобиль ғылыми-зерттеу институты автобустар мен троллейбустарға арналған бірыңғай корпус жасады, ол General Motors компаниясы шығарған корпус үлгісінің көшірмесі еді. Мұндай троллейбустарды шығару 1946 жылы басталды. Зауыт барлығы 70 толық троллейбус шығарды, ал жасалған корпус саны одан әлдеқайда көп болды. Бірақ, зауытта осы корпуспен троллейбус жасауға жеткілікті моторлық және жетек бөліктері болған жоқ. Сондықтан, троллейбус корпустары зауыт қоймаларында жиналып қалды. Осы қиын жағдайдан шығу үшін Мәскеу трамвай кеңесінің бас инженері Антон Иванович Ливиненко осы корпуспен трамвай жасауды ұсынды. Бұл корпус Сокольникидегі көлік жөндеу зауытының көмегімен трамвайға айналдырылды. Бұл қайта жабдықтау өте табысты болды. MTB-82 троллейбусымен салыстырғанда, трамвайдың сыйымдылығы 120 орынға дейін артты, оның 55-і отыруға арналған. 1947 жылдың басында MTB-82 троллейбусы сияқты, трамвайдың бұл моделі MTV-82 трамвайы болып өзгертілді.
MTV-82 кіріс емес қызметте
MTV 82 трамвайларының аңызға айналған төзімділігі мен сенімділігі оларды коммерциялық емес қызметтерге пайдалану үшін өте ыңғайлы етеді. Қызметтен шығарылғаннан немесе жолаушылар тасымалынан алынғаннан кейін көптеген MTV 82 трамвайлары қызметтік трамвайларға айналдырылды. Оларды басқа трамвайларды буксирлеу, жүк тасымалдау және басқа да мақсаттарда қолдануға болады. Одесса және Запорожье қалаларында бірнеше MTV 82 трамвайлары екі кабиналы (екі бағытта жүретін) нұсқаға қайта жабдықталды. Одессада мұндай екі кабиналы трамвайлар көрнекті No19 жеке рельстік маршрутында пайдаланылды. Запорожьеде олар No5 маршрутында қолданылды.
Тірі қалғандар
Үш MTV 82 сақталып қалды. Мәскеу мен Екатеринбургтің трамвай жүйелерінде екі MTV 82 жұмыс істеп тұр. Нижний Новгород трамвай және троллейбус музейінің трамвай коллекциясында үшінші жұмыс істейтін MTV 82 бар. Бұл MTV 82 трамвайлары қалыпты трамвай ретінде пайдаланылмайды, бірақ қала бойынша экскурсиялар үшін жалдауға болады (бірақ қазіргі Ресейде бұл өте ұзақ, ресми және бюрократиялық процедура). 2004 жылы Ресейдің түрлі қалаларынан келген трамвайға құмар адамдар тобы, Эстония және АҚШ қонақтарымен бірге, Нижний Новгород мұражайының MTV 82 трамвайын жалдады. Одесса көлік басқармасы өздерінің иелігіндегі MTV трамвайлары үшін ерекше шешімдер тапты. Олардың бірі – 914 нөміріндегі вагон, ол ашық "ретро стильдегі" экскурсиялық трамвайға айналдырылды. Оның дизайны 20 ғасырдың басындағы Пуллман вагондарының құрметіне өзгертілді, сонымен қатар тарихи қою қызыл түспен боялды. 914 нөміріндегі вагонды "экскурсиялық маршруттарда" және Одессаның ең әдемі трамвай маршруты – 5-ші маршрутта жүріп кездестіруге болады.
have two operable MTV 82 in their tramway systems. Nizhny Novgorod tram & trolley museum has a third operable MTV 82 in its tramcar collection. These MTV 82s do not serve as usual tramcars, but can be hired for city excursions (but this is quite a long, formal and bureaucratic procedure in today's Russia). A group of tramway enthusiasts from many cities of Russia with guests from Estonia and United States hired Nizhny Novgorod Museum MTV 82 for their meeting in 2004. Odessa Transport Authority found unique solutions to existing MTV tramcars in their possession. One of them is car #914, which was converted into an open "retro style" excursion tram. Its design was modified to commemorate Pullmans of the early 20th century, along with historical dark red livery. Car #914 can be seen running both along the "excursion routes" and Route 5, the most picturesque tram route in Odessa.