Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдағы әлеуметтік мәселелер кең ауқымды, және олар 1970-ші жылдардың соңында басталған Қытайдың экономикалық реформаларының, елдің саяси және мәдени тарихының, сондай-ақ зор халық санының бірлескен нәтижесі болып табылады. Ел бойынша туындаған көптеген әлеуметтік проблемаларға байланысты Қытай үкіметі оларды шешуде қиындықтарға келіп отыр. Осы мәселелердің көпшілігі қытайлық БАҚ арқылы жария етілсе, саяси тұрғыдан сезімтал тақырыптар цензураға түсуі мүмкін. Кейбір ғалымдар Қытайдың нәзік әлеуметтік тепе-теңдігі мен көпіршіктейтін экономикасы елді өте тұрақсыз етеді деп санайды, ал басқалары Қытайдың қоғамдық үрдістері өзін-өзі сақтап тұруға қажетті тепе-теңдік құрды деп мәлімдейді.
Social issues in China are wide ranging, and are a combined result of Chinese economic reforms set in place in the late 1970s, the nation's political and cultural history, and an immense population. Due to the significant number of social problems that have existed throughout the country, China's government has faced difficulty in trying to remedy the issues. Many of these issues are exposed by the Chinese media, while subjects that may contain politically sensitive issues may be censored. Some academics hold that China's fragile social balance, combined with a bubble economy makes China a very unstable country, while others argue China's societal trends have created a balance to sustain itself.
Шолу
Профессор Цзяньроңның айтуынша, ресми статистикадағы жаппай тәртіпсіздік оқиғаларының саны "жарылысқа дейін жетіп бара жатыр". 1993 жылы 8 709 оқиға тіркелсе, 2007-2009 жылдары әр жылы 90 мыңнан асты. Мұның себептері ретінде, жерсіз қалған мигранттар мен жұмыссыз жұмысшылардың наразылығы, көптеген қытай азаматының жүйеге сенімсіздігі және мемлекеттік бақылаудың дәстүрлі құралдарының әлсіреуі көрсетіледі. Пекин технологиялық университетінің профессоры Ху Синду жемқорлық, мемлекеттік монополиялар, байлықтың үлкен айырмашылығы, тұрғын үй, білім беру және медициналық қызметтердің қымбаттауы тәртіпсіздікке елеулі үлес қосатынын айтты. Оның сөзіне қарағанда, жерді тартып алу және байлықтың өсуі – ең маңызды факторлар. Дэн Сяопиннің 1979 жылғы реформалары басталғаннан бері қалалық және ауылдық халық арасындағы теңсіздік 1978 жылы 2,56:1 болса, 2009 жылы 3,33:1-ге жеткен. 1978 жылы қалалық табыс 343 юаньды құраса, ауылдық табыс 134 юань болды; ал 2009 жылы тиісінше 17 175 юань және 5 153 юаньды құрады. Қалалық табыстың жалпы өсуіне қарамастан, жұмыссыздық, жалақының төленбеуі және полицияның заңсыз әрекеттері наразылықтың себебі болуда. Қытайда жемқорлық – өте үлкен мәселе.
According to Professor Jianrong, official statistics show the number of recorded incidents of mass unrest are "boiling to the point of explosion". They have risen from 8,709 in 1993 to more than 90,000 in each 2007 through 2009. Reasons cited include an aggrieved class of dispossessed migrants and unemployed workers, a deep loss of faith in the system among many Chinese, and a weakening in the traditional means of state control. Professor Hu Xingdou of the Beijing University of Technology said corruption, state monopolies, the yawning wealth gap, and the rising cost of housing, education and medical care all contribute significantly to unrest. He said land seizures and the widening wealth gap were the two top factors: Since the beginning of Deng Xiaoping's reforms in 1979, the disparity between the urban and rural populations has risen from 2.56:1 in 1978 to 3.33:1 in 2009. Urban income in 1978 was 343 yuan whilst rural income stood at 134 yuan; in 2009, the corresponding figures were 17,175 yuan and 5,153 yuan respectively. Despite the overall increase in urban income, unemployment, unpaid wages, and police misconduct are sources of grievance. Corruption is a very big issue in china.
Жұмыспен қамту
Жұмыспен қамтудың таралуы Қытай үкіметі реформалар бастаған сәттен бері маңызды мәселе болып келді. Бұрынғы мемлекеттік басқарудағы жұмыспен қамту жүйесі нарықтық экономикаға бейімделу үшін қайта құрылды. Оның теріс әсерлеріне жаппай жұмыстан босатулар және үй шаруашылықтарын тіркеу жүйесінің бұзылуы жатады, бұл көптеген ауылдық қытайларды қалаларда жұмыс іздеуге итермеледі. Осы факторлар бәсекеге қабілетті еңбек күшін және жұмыссыздықты тудырды. Жұмыспен қамту деңгейі аймақтар бойынша өзгеше, ал ішкі аймақтарда жұмыссыздық деңгейі жоғары. Жұмыссыздық тенденциясы, ішінара, Қытай үкіметінің 1999 жылы шамамен 25-30% артық қызметкерлерді жұмыстан шығару деңгейін көрсеткен мемлекеттік кәсіпорындарды (МК) қайта құруға жасаған күш-жігерімен байланысты. Екінші жағынан, 2011 жылдың соңына қарай, қарқынды өсімді бастан өткерген жағалаудағы өнеркәсіптік дамыған аймақтар мен қалаларда экономиканың тез дамуына байланысты жұмысшылардың жетіспеушілігі байқалды. Гуандун провинциясының өзіне кем дегенде 1 миллион жұмысшы қажет. Алайда, басқа жерлердегі жұмыссыздық миллиондаған адамдардың ауылдық жерлердегі үйлерін тастап кетуіне себеп болады. Мысалы, 2009 жылдың соңына дейін Қытайдың өндіріс саласына әсер еткен жаһандық экономикалық дағдарыстың салдарынан жұмысын жоғалтқан 120 миллион жұмысшы, жақсы мүмкіндіктер іздеп Гуандун сияқты аймақтарға ағылып келді. Үкіметтің жұмыссыздық мәселесіне жақындағы жауабы жағымды бағаланды, себебі көзқарас өзгерді. Бүгінде мемлекет бұл мәселеге саяси емес, әлеуметтік-экономикалық проблема ретінде қарайды, ал оған әлеуметтік-экономикалық шешімдер қажет. Қытайдың заң жүйесі оның қарқынды экономикалық кеңеюінен туындаған саяси және әлеуметтік динамика тудырған күрделі сын-қатерлерге тап болып отыр. Қазіргі Қытайдағы маңызды мәселе – социалистік саяси жүйеде жұмыс істейтін капиталистік экономика аясындағы жұмысшылардың мәртебесі. Жұмыссыздықпен байланысты басқа да әлеуметтік проблемалар бар. Олардың қатарында елдің әлеуметтік сақтандыру жүйесінің дамудың алғашқы кезеңінде екендігі, бұл жұмысшыларды компаниялар таратылған жағдайда қосымша қиындықтарға ұшыратады. Қарсы жасау туралы айыптаулар. Алдау және алаяқтық оқиғалардың көбеюі (мысықтарды ұстап, құдайлардың күшіне ие екенін айту, тиімсіз дәрілер және т.б.). Қытай ұйымдасқан қылмысының қайта жандануы.
Employment distribution has been an important issue for the Chinese Government ever since it began initiating reforms. The previous state led system of employment has been restructured to accommodate the market economy. Its negative effects include the massive layoffs and the cracks to the household registration system, which sent many rural Chinese to seek employment in the cities. These factors gave rise to the competitive labor force and unemployment. Employment levels differ from region to region, with stronger concentrations of unemployment in the interior. The unemployment trend is attributed in part to the efforts of the Chinese Government to make its SOEs (State Owned Enterprises), which had a redundancy rate at an estimated 25 30% in 1999, On the other hand, as of late 2011, the heavily industrialized coastal areas and cities are in fact experiencing an employment shortage due to the runaway growth of the economy. Guangdong province alone needs at least 1 million workers to cover the shortage. It is important to note, however, that unemployment elsewhere causes millions to leave home in the rural areas. By the end of 2009, for instance, 120 million workers, who lost their jobs due to the global economic crisis that affected China's manufacturing industry, trooped to areas such as Guangdong to find better opportunities. The government's recent response to the unemployment problem has been viewed favorably because of a shift in perspective. Today, the state approaches the issue, not as a political problem but a socio economic problem that require socio economic solutions. China's legal system is facing the intricate challenges posed by the political and social dynamics resulting from its rapid economic expansion. A significant issue within contemporary China revolves around the treatment of workers within the framework of a capitalist economy operating within a socialist political system. There are also related social problems to unemployment. These include the fact that the country's social insurance system is considered within the primitive stage of development, exposing employees to further problems in cases when the government allows the companies they work for to be liquidated. Allegations of counterfeiting. Increased instances of alleged fraud and scams (including people claiming supernatural powers, quack medicines, etc.) The resurgence of Chinese organized crime.