Кіріспе

Қытай Халық Республикасының саясаты Қытайда саясат Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) басшылығымен халықтық конгресс жүйесіне негізделген коммунистік мемлекеттік құрылымда жүзеге асырылады. Ұлттық Халық Конгресі (ҰХК) мемлекеттік биліктің жоғары органы және бірыңғай билік принципіне сәйкес, үкіметтің жалғыз тармағы болып табылады. ҚКП ҰХК-дағы орындардың үштен екісін иелену арқылы мемлекеттік іс-әрекеттерге жетекшілік етеді, ал бұл партия мүшелері демократиялық централизм қағидасына сәйкес, ҚКП Орталық Комитеті мен Ұлттық Конгресс қабылдаған саясатты іске асыруға жауапты. ҰХК өзі белгілеген шектеулерден басқа, шексіз мемлекеттік билікке ие. ҰХК-ны бақылау арқылы ҚКП толыққанды мемлекеттік билікті қолданады. Қытайдың екі арнайы әкімшілік аймағы (ААА) – Гонконг пен Макао, бұл жүйеден формалды түрде тәуелсіз. Қытайдың саяси жүйесі авторитарлық деп есептеледі. Елде еркін сайланған ұлттық көшбасшылар жоқ, саяси оппозиция басылады, діни қызметтің барлық түрлері ҚКП-ның бақылауында, наразылыққа жол берілмейді және азаматтық құқықтар шектеледі. Тікелей сайлаулар ұлттық емес, тек жергілікті деңгейде ғана өткізіледі, ал барлық үміткерлерді таңдау ҚКП-ның бақылауында болады. Сайлау процесі Қытайдағы ҚКП-ның билікке монополиясы, цензура және партияның сайлауды бақылауы арқылы күрт шектеледі. Принстон университетінің қоғамдық және халықаралық істер мектебінің профессоры Рори Труэкстің сөзіне сәйкес, "ҚКП халықтық конгресс жүйесіндегі барлық деңгейдегі үміткерлерді таңдау және сайлау процесін қатаң бақылайды. Халықтық конгресс жүйесіндегі сатылы, жанама сайлау механизмі жоғары деңгейдегі депутаттардың Қытай азаматтарына ешқандай жауапкершілік сезінуіне мүмкіндік бермейді".

Шолу

Қытай Халық Республикасы 1949 жылы құрылғаннан бері Пекиндегі үкімет ресми түрде Қытайдың барлық аймақтарының жалғыз заңды үкіметі екенін жариялайды, ол Қытай материгі мен Тайваньды қамтиды деп санайды. Бұл мәлімдеме 1949 жылы Гоминьдан Тайбэйге қашқаннан бері Қытай Республикасы (ҚР) үкіметі тарапынан жоққа шығарылуда. Қытай Республикасы сол кезден бері маңызды саяси реформаларға ұшырады. Қытайдың үлкен халқы, географиялық аумағының кеңдігі және әлеуметтік әртүрлілігі Пекиннен басқаруға тырысуларға кедеріс келтіреді. 1980-жылдардағы экономикалық реформалар және орталық үкіметтің көптеген шешімдерді қабылдау өкілеттігін өңірлерге беруі, сонымен қатар жергілікті ҚКП шенеуніктерінің байысуға ұмтылысы орталық үкіметтің билігін нығайтуын күрделендірді. Қытай президенті – мемлекет басшысы, Ұлттық Халық Конгресінің ресми өкілі. 2018 жылдың наурыз айында ҰХК президенттік мерзімге шектеулерді жойды. Бір партиялық мемлекет ретінде Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы мемлекеттік және үкіметтік билікке толық ие. Си Цзиньпин 2013 жылдың 14 наурызында Қытай Халық Республикасының Президенті болып сайланды. 1993 жылдан бері президент, бас хатшы және Орталық Әскери Комиссияның төрағасы лауазымдарын бір адам бірдей атқарады, бұл оған елді де-юре және де-факто басқаруға мүмкіндік береді. ҚКП Бас хатшысының лауазымы Қытайдың Ұлттық Халық Конгресін, Мемлекеттік Кеңесін, Саяси Консультативтік Конференцияны, Жоғарғы Халық Сотын және Жоғарғы Халық Прокуратурасын басқаратын ең жоғары билік болып табылады. Орталық үкімет басшылары жаңа саясаттарды қабылдау үшін партия мүшелерімен, жергілікті және өңірлік басшылармен, партиядан тыс ықпалды тұлғалармен және халықтың көп бөлігімен келісімге келуі керек. Дегенмен, ақпаратты бақылау арқылы үлкен топқа бақылауды сақтау жиі кездеседі. Қытай Коммунистік партиясы Қытайдың социализмнің бастапқы кезеңінде екенін санайды. Қытайдың кең ауқымды әлеуметтік, мәдени және экономикалық әртүрлілігі жергілікті және өңірлік деңгейде әртүрлі саясаттарды қабылдауға әкеп соқты. Сайлау жүйесіне қатысты демократияға қадамдар жасалса да, ауылдық және қалалық деңгейде ашық сайлаулар өткізілуде, заң шығарушы органдар кейде белсенділік танытуда, ҚКП үкіметтік тағайындауларды тиімді бақылайды. Өйткені ҚКП көптеген сайлау округтерінде автоматты түрде жеңіске жетеді. Нарықтық реформаның әлеуметтік, мәдени, саяси және экономикалық салдары Қытай қоғамында керісінше жағдайларға алып келді.

Өзін-өзі сипаттау

Қытай конституциясы Қытайдың үкімет жүйесін халықтық демократиялық диктатура деп сипаттайды. ҚКП сонымен қатар Қытайдың үкімет жүйесін ресми түрде сипаттау үшін басқа терминдерді де қолданды, оның ішінде "социалистік консультативтік демократия" және "бүкіл процестік халықтық демократия". ҚКП-нің теориялық журналы "Qiushi" мәліметінше, "консультативтік демократия ҚКП және қытай халқы тарапынан социалистік демократияның бір түрі ретінде құрылды. Ол тек социализмке берілгендікті ғана емес, Қытайдың саяси және мәдени дәстүрін де дамытады. Бұл демократиялық централизмнің ұйымдастыру принциптері мен басшылық әдісіне берілгендікті ғана емес, сонымен қатар демократиядағы жалпы халықтың рөлін де растайды. Бұл тек ҚКП басшылығына сенімділікті ғана емес, сонымен қатар барлық саяси партиялар мен ұйымдардың, барлық этникалық топтардың және қоғамның барлық салаларының өкілдерінің рөлін де арттырады". Жартылай ресми журнал "China Today" ҚКП-ның көзқарасын былай баяндайды: "Консультативтік демократия саяси партиялар, халық конгрестері, үкіметтік ведомстволар, КҚХК комитеттері, халық ұйымдары, қауымдастықтар және әлеуметтік ұйымдар жүргізетін кеңесулер арқылы саясатқа кең және тиімді қатысуға кепілдік береді". Дегенмен, V Dem Democracy индексі бойынша 2023 жылы Қытай Азиядағы ең аз сайлау демократиясы бар екінші ел болды.

Партия ішіндегі фракциялар

Қытай саясаты ұзақ жылдар бойы Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) және Қытай үкіметінің ішіндегі маңызды мүшелер мен жақтастарын билікке орналастыру үшін партиялық топтар арасындағы бәсекелестікпен сипатталып келді. Цзян Цзэминь мен Ху Цзиньтао бас хатшылар тұсында екі негізгі топ – Туаньпай және Шанхай тобы деп есептелді. Әсіресе, ҚКП-ның 20-шы Ұлттық съезінен бастап, Си Цзиньпиннің жақтастары жаңа Политбюро мен Политбюро Тұрақты комитетінде басымдық танытты.

Ұлттық халықтық конгресс

Конституциялық тұрғыдан Қытайдың жоғары мемлекеттік билігі және заң шығару органы Ұлттық халық конгрессі (ҰХК) болып табылады. Ол жыл сайын шамамен екі аптаға жиналып, маңызды жаңа саяси бағыттарды, заңдарды, бюджетті және маңызды кадрлық өзгерістерді қарап, бекітеді. ҰХК президентті, вице-президентті, Орталық әскери комиссияның төрағасын және басқа да мүшелерін, премьер-министрді және Мемлекеттік кеңестің қалған мүшелерін, Жоғарғы халық сотының төрағасын және Жоғарғы халық прокуратурасының бас прокурорын сайлайды және тағайындайды. ҰХК сондай-ақ тұрақты комитет (ҰХК ТК) сайлайды, ол тұрақты орган болып табылады және ҰХК сессиялары арасында үнемі жиналады. Қытайдың көптеген ұлттық заңнамасы ҰХК ТК арқылы қабылданады. Көптеген бастамалар Мемлекеттік кеңес қарауы үшін ҰХК ТК-ға ҚКП Саяси бюросының тұрақты комитетімен келісілгеннен кейін ұсынылады. Мемлекеттік кеңестің мүшелеріне премьер-министр, вице-премьерлердің өзгеретін саны (қазір төрт), бес мемлекеттік кеңесші (вице-премьерлермен протоколдық деңгейде, бірақ тар портфельдермен), және 29 министр мен Мемлекеттік кеңес комиссияларының басшылары кіреді. 1980-ші жылдары ҚКП және мемлекеттік функцияларды бөлуге әрекет жасалды, біріншісі жалпы саясатты анықтап, екіншісі оны іске асыруға тиіс болды. Бұл әрекет 1990-шы жылдары тоқтатылды, нәтижесінде мемлекеттегі саяси жетекшілер сонымен бірге ҚКП жетекшілері де болды. Олардың тағайындалуы ҚКП-ның Біріккен майдан жұмысы бөлімі (БМЖБ) арқылы жүзеге асырылады. Олардың бастапқы функциясы ҚХР-дың бір партиялық диктатура емес, әртүрлі ұлттық майданмен басқарылатын сияқты көрінуін қамтамасыз ету болды. Бұл партиялардың басты рөлі – қоғамдағы саяси бейімділіктері бар, мысалы, ғылыми орталарды тарту және одан кейін оларды басып тастау. Сегіз шағын партия мен ҚКП арасындағы координация Қытай халық саяси консультативтік конференциясы арқылы жүзеге асырылады, ол ҰХК жиналатын наурыз айында Бейжіңде жыл сайын өткізіледі. Бұған қоса, Қытайдың Мао коммунистік партиясы, Қытай демократиялық партиясы және Қытай жаңа демократиялық партиясы сияқты үкімет тарапынан белсенді түрде қудаланатын және Қытайдың материктік бөлігінен тыс жерде кеңсесі бар тыйым салынған саяси партиялар бар.

Мемлекеттік кеңес

Қытай Премьер-министрі – үкімет басшысы, ол төрт вице-премьер және министрліктер мен комиссия басшыларынан құралған Мемлекеттік кеңестің төрағасы болып табылады.

Жергілікті деңгейдегі саясат

Әрбір жергілікті бюро немесе кеңсе жергілікті басшының және келесі жоғары деңгейдегі сәйкес кеңсе, бюро немесе министрліктің басшысының бірдей билігінде болады. Халық Конгресінің мүшелері аудандық деңгейде сайлаушылармен сайланады. Бұл аудандық деңгейдегі Халық Конгрестері жергілікті үкіметті бақылау және провинциялық (немесе тәуелсіз муниципалитеттер болған жағдайда қалалық) Халық Конгресінің мүшелерін сайлауға жауапты. Облыстық Халық Конгресі, өз кезегінде, жыл сайын наурыз айында Бейжіңде жиналатын Ұлттық Халық Конгресінің мүшелерін сайлайды. Әр деңгейдегі басқарушы ҚХП комитеті жергілікті конгреске және жоғары деңгейлерге сайлауға лайықты үміткерлерді іріктеуде маңызды рөл атқарады.

Қарулы күштер

ҚКП Халықтық азаттық армиясын құрып, оған жетекшілік етеді. ҚХР 1949 жылы құрылғаннан кейін ҚХА мемлекеттік әскери күштерге айналды. Мемлекеттік әскери жүйе халық қарулы күштеріне ҚКП-ның толық басшылығының қағидасын мұра етіп, сақтайды, бұл көбінесе Маоның «Партия мылтықты басқарады» деген нақыл сөзімен түсіндіріледі. ҚКП және мемлекет бірлесіп Қарулы Күштерге жоғары әскери басшылықты жүзеге асыратын Орталық әскери комиссияны құрды.

Ұлттығы мен ұлты туралы заң

Азаматтық кем дегенде бір ата-анасы қытай азаматы болған балаларға туған кезде беріледі, бірақ кейбір ерекшеліктер бар. Жалпы алғанда, Қытай Халық Республикасының азаматтығын алу немесе қабылдануы қиын. Ұлттық заң ҚХР азаматтығын алу үшін үш талапты ғана белгілейді (олардың бірі – ҚХР азаматымен некелесу, екіншісі – тұрақты түрде өмір сүру). ҚХР азаматтары шетел азаматтығын алған жағдайда, қытай азаматтығынан автоматты түрде айырылады. Мемлекеттік қызметкерлер мен қарулы күштердегі әскери қызметшілерге қытай азаматтығынан бас тартуға рұқсат етілмейді. Егер азамат ҚХР азаматтығын қайта қабылдағысы келсе, шетел азаматтығы мойындалмайды.

Ұйғырларға қатысты саясат

2020 жылы кең таралған қоғамдық хабарламалар Қытай үкіметінің ұйғырларды жалғастырып келе жатқан қатыгездікпен қарауындағы адам құқықтарын бұзу үлгісін толыққанды көрсетті. Бұл зұлымдықтарға мәжбүрлі еңбек, негізсіз ұстау, күштеп саяси идеологияны сіңдіру, мәдени мұраны жою, сондай-ақ мәжбүрлі түрде аборт жасау және стерилизациялау кіреді. Бұл саясатты сынға алғандар оны Синьцзянның қытайлануы деп сипаттап, оны этноцид немесе мәдени геноцид деп атады. Көптеген белсенділер, ҮЕҰ, адам құқықтары сарапшылары, үкімет шенеуніктері және АҚШ үкіметі оны геноцид деп қарастырды. Қытай үкіметі Синьцзянда адам құқықтарын бұзу фактілерін жоққа шығаруда.

Сыртқы қатынастар

ҚХР әлемнің көптеген елдерімен дипломатиялық қарым-қатынас орнатады. 1971 жылы ҚХР Қытай Республикасын, 1970 жылдан бері «Тайвань» деп белгілі, Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Қытайдың жалғыз өкілі және Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің бейкүнә мүшесі ретінде алмастырды. Қытай 1945 жылы БҰҰ құрылған кезде Қытай Республикасымен өкілдік етілген болатын. (Қытай мен Біріккен Ұлттар Ұйымы туралы да қараңыз). «Бір Қытай саясаты» бойынша ҚХР дипломатиялық қарым-қатынас орнату үшін басқа елдің Тайваньды қоса алғанда, Қытайдың барлық аумағына құқығын мойындауын және Қытай Республикасы (ҚР) үкіметімен кез келген ресми байланысты үзуін талап етеді. Үкімет Тибеттегі сепаратистік қозғалыстың өкілі ретінде 14-ші Далай-ламамен шетелдік үкіметтердің саяси сипаттағы кездесулеріне қарсы тұрады. ҚХР Азия-Тынық мұхиты аймағындағы елдермен еркін сауда аймақтары мен қауіпсіздік келісімдерін құруды қолдауда жетекші рөл атқарады. 2004 жылы ҚХР АҚШ-ты нақты алып тастаған, аймақтық қауіпсіздік мәселелерін талқылау үшін жаңа Шығыс Азия саммиті (EAS) форматын ұсынды. АСЕАН+3, Үндістан, Австралия және Жаңа Зеландияны қамтитын EAS 2005 жылы алғашқы саммитін өткізді. Қытай Ресей мен Орталық Азия мемлекеттерімен бірге Шанхай ынтымақтастық ұйымының (ШЫҰ) негізін қалаушысы және мүшесі болып табылады. Қазіргі сыртқы саясаттың көп бөлігі «Қытайдың бейбіт дамуы» тұжырымдамасына негізделген. Дегенмен, жақындағы тарихында шетел мемлекеттермен қарым-қатынаста дағдарыстар болды, әсіресе АҚШ-пен; мысалы, 1999 жылдың мамырында Косово қақтығысы кезінде АҚШ-тың Белградтағы Қытай елшілігін бомбалауы және 2001 жылдың сәуірінде Хайнань аралындағы оқиға. Қытайдың көптеген батыс елдерімен сыртқы қарым-қатынастары 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылық пен қырғыннан кейін уақытша қиындыққа тап болды. Қытай мен Жапония арасындағы сыртқы қарым-қатынас та қиын, себебі Жапония ҚХР-дың қанағаттануына жеткілікті деңгейде соғыс кезеңіндегі өткеніне мойындаудан бас тартады, сондай-ақ танымал жапон шенеуніктердің ревизионистік пікірлері мен жапон тарих оқулықтарында Нанкин қырғыны және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған басқа да қылмыстар туралы жеткіліксіз ақпарат бар. Екі ел арасындағы келіспеушілікке себеп болатын тағы бір мәселе – Жапон үкіметінің өкілдерінің Ясукуни ғибадатханасына жиі баратыны, онда екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған жапон әскерлері ғана емес, сонымен қатар соғыс қылмыстары үшін айыпталғандар да құрметтеледі, оның ішінде 14 «А» санатындағы қылмыс жасағандар бар.

Шетелдік көмек

1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Қытай халықаралық қауымдастыққа қосылып, шетелдік көмек көрсетуге кірісті. Соңғы онжылдықтарда Қытайдың шетелге берген көмегінің артуын халықаралық қауымдастық байқады. Соңғы мысал – 2013 жылы Қытай басшысы Си Цзиньпин бастаған «Бір белдеу, бір жол» (ББЖ) жобасы, бұл әлемдік инфрақұрылымдық жоба. Бағдарламаның мақсаты – Қытайды Азия, Африка және Еуропамен байланыстыратын теңіз және құрлықтағы инфрақұрылым желілерін кеңейту арқылы сауда мен экономикалық өсімді ынталандыру. Бұл жоба сауда жолдарын үлкен көлемде дамытуды қамтиды, бұл Тынық мұхиты мен Үнді мұхитында құрлық көлігінің инфрақұрылымын және жаңа порттарды кеңейтуге мүмкіндік береді, соның арқасында аймақтық және құрлықаралық сауда ағыны жеңілдеп, мұнай мен газдың көлемі артады.

Халықаралық аумақтық даулар

ҚХР бірқатар халықаралық аумақтық дауларға қатысады, олардың бірнешеуі Қытай-Ресей шекарасына қатысты. Олардың көп бөлігі қазір шешілгенімен, Қытайдың аумақтық даулары соңғы 50 жылда бірнеше жергілікті соғыстарға әкелді, соның ішінде 1962 жылғы Қытай-Индия соғысы, 1969 жылғы Қытай-Кеңес шекаралық қақтығысы және 1979 жылғы Қытай-Вьетнам соғысы. 2001 жылы Қытай мен Ресей Жақсы көршілік және достық ынтымақтастық туралы шартқа қол қойды, ол осы дауды аяқтады. Басқа аумақтық дауларға Шығыс және Оңтүстік Қытай теңіздеріндегі аралдар, сондай-ақ Үндістан, Бутан және Солтүстік Кореямен белгіленбеген немесе даулы шекаралар жатады.

Халықаралық ұйымдар

1971 жылғы 26 қазанда БҰҰ Бас Ассамблеясы 2758 қаулысы қабылдап, Тайваньдағы Қытай Республикасының (ҚР) орынды Қытай Халық Республикасына (ҚХР) ауыстыруды бекітті.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

Бүгінде Қытай БҰҰ-ның көптеген ұйымдарының құрамына кіреді, сонымен қатар ол БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің бес тұрақты мүшесінің бірі. АҚШ-тың Қытай экономикалық және қауіпсіздік сараптамасы комиссиясы жасаған меморандумда халықаралық ұйымдарда басшылық лауазымдарда қызмет ететін қытай азаматтарының Қытайдың халықаралық аренадағы қатысуының артуын көрсетеді. Мысалы, Халықаралық телекоммуникация одағы (ITU), Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO), Біріккен Ұлттар Ұйымының өнеркәсіптік даму ұйымы (UNIDO), Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (FAO) және тағы да басқалары – қазіргі таңда қытай азаматтары қызмет ететін ұйымдар (Меморандум жарты жыл сайын жаңартылып тұрады). 1949 жылы Қытай Халық Республикасы (ҚХР) құрылғаннан кейін Мао қарсы революциялық мақсаттарға бағытталған барлық үкіметтік емес ұйымдарды тыйым салды. 1970-ші жылдардағы Денг реформалары кезінде ҮЕҰ-ларға толыққанды тыйым салынбаса да, оларға салыстырмалы түрде қатаң бақылау орнату үшін үш заң қабылданды: әлеуметтік ұйымдарды тіркеу және басқару ережелері, қорларды тіркеу және басқару ережелері және Қытайдағы шетелдік сауда палаталарын басқарудың уақытша ережелері. Соңғы екеуі 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар мен қырғыннан кейін қабылданды, ал барлық ережелердің жалпы сипаты үкімет бақылауын күшейтуге бағытталған. Мысалы, ережелерде екі деңгейлі басқару жүйесі қарастырылған, онда азаматтық істер министрлігінде заңды түрде тіркелу үшін ұйымды мемлекеттік орган демеушілік етуі керек; осылайша, ҮЕҰ-ның күнделікті қызметін екі мемлекеттік орган бақылайды. 2017 жылы «Қытай материгіндегі шетелдік ҮЕҰ-лардың қызметін басқару туралы заң» (Шетелдік ҮЕҰ заңы) қабылданды, ол тіркеуге кедергі жасайтын талаптарды енгізеді, мысалы, қытайлық серіктес ұйымның қол қоюын міндеттейді. Батыс елдері бұл заң ҮЕҰ-лардың жұмыс істеу кеңістігін тарылтады деп алаңдауды білдірді. ҚХР-дағы көптеген ҮЕҰ-лар ҚКП-ның біртұтас майдандық жүйесі аясында ұйымдастырылған үкіметтік емес ұйымдар (ГОНГО) ретінде сипатталады.

Азаматтық қоғам

Қытайда азаматтық қоғамның бар-жоғы туралы академиялық пікірсайыстар әлі де жалғасуда. Қытайдың ішінде қоғамдық сфера теорияларына қатысты академиялық пікірталастар 1980 жылдары басталды. Зерттеушілер, батыстық көзқараспен берілген "азаматтық қоғам" анықтамасы тым шектеулі екенін, бұл қытайлық азаматтық қоғамды толыққанды түсінуге кедерілтің тигізеді деп санайды. Таллин университетінің қазіргі Қытай және Шығыс Азиядағы демократия және азаматтық қоғам мәселелеріне маманданған доценті Тару Салменкари, "Қытай азаматтық қоғамын зерттеудегі теориялық кемшілік" атты еңбегінде, қытайлық азаматтық қоғамды түсіну үшін "мемлекеттен тәуелсіздік деңгейі туралы сұрақтан асып түсу керек. Азаматтық қоғамды құрайтын көлденең байланыстардың мәніне назар аудару қажет" деген пікірді келтіреді. Зерттеу көрсеткендей, әлеуметтік желілердің дамуы мемлекет және оның басшылары туралы кері және оң пікірлердің таралуына жағдай жасады.

Наразылықтар

Қытайдың авторитарлық үкіметі үкімет билігіне қарсы келген наразылықтарды басады, бірақ жергілікті экономикалық немесе әлеуметтік алабалықтарға байланысты туған наразылықтарға көбірек төзе алады. Мұндай пікірлер әдетте Қытай халқының көп бөлігінің материалдық жағдайының жақсылығы мен қауіпсіздігіне, сондай-ақ үкіметтің ықыластылығы мен жауапкершілігіне байланысты деп есептеледі. 2009 жылы академик Тони Сакс жүргізген зерттеуде Қытай азаматтарының 95,9%-ы орталық үкіметке қанағаттанған немесе толық қанағаттанған, ал жергілікті үкіметтерге қатысты бұл көрсеткіш 61,5%-ға төмендеген. Дүниежүзілік құндылықтар сауалнамасы (2017–2020) бойынша, қытайлық респонденттердің 95%-ы өз үкіметіне жоғары деңгейде сенім білдіреді. 2020 жылы Стэнфорд университеті мен Гувер институты жүргізген сауалнама ККП-ға қолдау 50-ден 70 пайызға дейін екенін көрсетті, сонымен қатар азаматтардың сауалнамаларында үкіметке қолдау шамамен 30 пайызға артық көрсетілген. Сол сауалнаманың нәтижесінде хань этникалық тобының өкілдері этникалық азшылықтарға қарағанда ККП-ны көбірек қолдайтыны және азшылықтар ККП-ға қатысты өз пікірлерін жасыруға бейім екені анықталды. Академик Брюс Диксон жинаған сауалнама деректеріне сәйкес, Қытай халқының шамамен 70%-ы «Қытай арманына» қолдау білдіреді.