Қытайдағы көші-қон жүйесі: 1982-2003 ж. тұрғын рұқсаты жоқтарды ұстау, зорлық-зомбылық, Sun Zhigang трагедиясы. Аболыцияланды. Көші-қон, құқық бұзушылық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көші-қонды зәбірлеу жүйесі Қамауға алу және қайта орату (C&R;) – 1982 жылы құрылып, 2003 жылы жойылған әкімшілік тәртіп. Бұл тәртіп бойынша Қытай Халық Республикасының полициясы (көбінесе қалаларда) тұрғылықты рұқсаты (hukou) немесе уақытша тұруға рұқсаты (zanzhuzheng) жоқ адамдарды ұстап, оларды заңды түрде тұруға немесе жұмыс істеуге құқығы бар жерге (көбінесе ауылдық аймақтарға) қайтаратын. Кейде жарамды ұлттық жеке куәлігі болуы да талап етілетін. Бұл жүйе 2003 жылы Гуанчжоу қаласында C&R жүйесі бойынша ұсталғанда дене күштерінен қайтыс болған көшіп-қонған жұмысшы Сунь Жиганның өлімінен кейін жойылды.
Migrant abuse system
Custody and repatriation (C&R; ) was an administrative procedure, established in 1982 and abolished in 2003, by which the police in the People's Republic of China (usually cities) could detain people if they did not have a residence permit (hukou) or temporary living permit (zanzhuzheng), and return them to the place where they could legally live or work (usually rural areas). At times the requirement included possession of a valid national identity card. The system was abolished in 2003 after the death of Sun Zhigang, a migrant worker who died from physical abuse while being detained under the C&R system in Guangzhou.
Өмірбаян
Қытайда 2000 жылы 800-ге жуық ұстау лагері болған (Пекиннен басқа), және сол кездегі уақытқа дейін бірнеше миллион адам олар арқылы өтіп кеткен. Қытай лагерьлерінде көшіп жүретін жұмысшылармен қатар, көбінесе қаңғыбас, тіленші, шағымданушылар және қылмыскерлер де ұсталған. Полиция (Қоғамдық қауіпсіздік бюросы) осы істен және кейде жұмысшылардың еңбекақысыз жұмысынан пайда тапқан. Көптеген жағдайларда ұстау мерзімі әділ емес түрде ұзартылған.
In China there were reported to be some 800 detention camps in 2000 (not including Beijing), and by then several million people had been through them. As well as migrant workers, the Chinese camps usually contained vagrants, beggars, petitioners, and criminals, and the police (Public Security Bureau) earned income by this traffic and sometimes workers' unpaid labor. Often the detentions were unfairly long.
Тарих
1982 жылы Қытайда C&R ережесінің ресми себебі қаладағы қаңғыбас немесе үйсіз адамдардың жағдайын жақсарту болды. Бастапқыда бұл ереже "тұрақты тұрғын жері, күнкөріс құралы және аталған қалада тұруға рұқсаты жоқ" үш санаттағы адамдарға қатысты, бірақ 1991 жылы бұл ереже тұрғын жері немесе жұмыс рұқсаты жоқ адамдарға да қолданыла бастады. Сунның қазасына жауап ретінде, екі топ қытайлық заң ғалымдары Ұлттық халық конгресіне хат жолдап, қамауға алу және қайта орату ережелерінің конституциялықтығына күмән келтірді. Ережелердегі бір мәселе – олардың Мемлекеттік кеңес регламенті ретінде, толық құрамдағы Конгресс заңы ретінде емес қабылданғаны еді. Осының салдарынан, еңбек мигранттарына қатысты C&R ережесі Конституцияның азаматтардың құқықтарына қатысты баптарын бұзады деген үкім шығарылды, демек конституцияға қайшы келеді. Көптеген елдердегідей, Қытай заңнамасында конституциялық сот қарауы көзделмеген, сондықтан Ұлыбритания сияқты конституциясы жоқ елдердегідей, судьялардың орнына заң шығарушы орган немесе әкімшілік конституцияға қайшы деп танылған заңдарды өзгертуге тиіс. Заң реформаторлары соттар мен бюрократияны конституционализмді сынау үшін пайдалануға тырысты. Сондай-ақ, қамауға алу және қайта орату ережелері "1996 жылғы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңға қайшы келеді, онда жеке бостандықты шектеуші әкімшілік жазалар тек толық құрамдағы Конгресс қабылдаған заңдармен ғана рұқсат етілуі мүмкін" деген пікір айтылды. Бұл екі сын бұрынғы жылдары заңгерлер мен заң ғалымдары жариялаған мәлімдемелерді қайталады. 2003 жылдың 20 маусымында Премьер-министр Вэнь Цзябао 1 тамыздан бастап қамауға алу және қайта орату жүйесінің жойылатынын жариялады. Қамау орындары қалалардағы мұқтаж қайыршылар мен баспанасыз адамдарға көмек көрсету үшін жаңа шаралар аясындағы қызмет көрсету бекеттерімен алмастырылатын болады. Үйсіздерге арналған орталықтар отбасылардан ақы алуға немесе оларды жұмысқа тартуға құқығы жоқ. Хукуу жүйесі, көшіп-қонушы жұмысшылардың тұруға және жұмыс істеуге рұқсаттары өзгеріссіз қалды.
The ostensible reason for the C&R regulation in 1982 in China was to ameliorate the situation of people in the cities who were beggars or homeless. Originally it applied to "three withouts persons", those with "no fixed place of residence, no means of livelihood and no permits to live in the city in question" but later it was applied in 1991 to others without just the residence or work permits. In reaction to Sun's death, two groups of senior Chinese legal scholars wrote to the National People's Congress, questioning the constitutionality of the custody and repatriation regulation. One particular problem with the regulations was said to be that they had been adopted as regulations by the State Council and not as a law by the full Congress. As a result, it was argued, the C&R law for migrant workers was unconstitutional, on the grounds that it violated citizens' rights articles of the Constitution. As in many other countries, Chinese law does not provide for constitutional judicial review, and — as in systems without a constitution, such as the UK — the legislature or administration instead of judges must change laws deemed unconstitutional. There has been some movement by legal reformers to use courts and bureaucracy to experiment with constitutionalism. A similar argument was that the custody and repatriation regulations "violate the 1996 Administrative Punishment Law, which states that administrative punishments which restrict personal freedom may only be authorized by laws passed by the [full] Congress." Both criticisms echoed statements published in earlier years by lawyers and legal scholars. On 20 June 2003, Premier Wen Jiabao announced that the abolition of the custody and repatriation system, effective August 1. The detention centers would be replaced by service stations to care for poor beggars or homeless persons under the new Measures for Assisting Vagrants and Beggars with No Means of Support in Cities. The centers for vagrants are not allowed to collect fees from families nor require them to work. The legal system of hukou and residency and work permits for migrant workers was unchanged.