Кіріспе
Галлеткалау, кейде гареттеу немесе гранеттеу деп аталады, – қабырғалы құрылыс салу кезінде кішкентай тас сынықтарын (шпалдар) ылғалдаған сіңір буындарына тығыздау арқылы жасалатын сәулеттік техника. Бұл термин француз тіліндегі "galet" сөзінен шыққан, ол "шағын тас" дегенді білдіреді. Әдетте, "галлеткалау" термині осы практиканы, ал "галлет" – тас сынығын білдіреді. Галлеткалау көбінесе Англияда, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Англияда және Норфолк графтығында қолданылған.
Сипаттама
Галетка негізінен құмтас немесе кременьден салынған тас қалау ғимараттарында қолданылады. Бұл техника қолданылатын материалға байланысты өзгереді. Құмтастан салынған ғимараттарда тас тілімдері қабырғада қолданылған құмтастан басқа түрлі болуы мүмкін, бірақ кейде олар сол тастың бөліктерінен жасалады. Мысалы, карстон, сондай-ақ темір тас деп аталатын құмтас түрі, галетка үшін жиі қолданылады. Құмтастан салынған ғимараттарда тас тілімдері әдетте диаметрі жарты дюйм шамасындағы кішкентай кубтарға келтіріліп, таспен бір деңгейде болады. Кременьден салынған ғимараттарда жұқа кремень тілімдерінің жиектері әдетте ерітіндіге батырылады, соның салдарынан қабырға беті тегіс болмайды және кремень тілімдерінің жиектері қабырғадан шығып тұрады. Кейде бұл техникалар біріктіріліп, кремень қабырғалар құмтас тілімдерімен немесе керісінше галеттеледі, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі. Бұл сондай-ақ сирек болғанымен, галеткалау кірпіш қалауда да қолданылған, онда құмтас тілімдері көбінесе кремень тілімдерінен артық пайдаланылған. Жоғары мәртебелі ғимараттарда галеткалауды кременьді шаршылап кесу арқылы ауыстырған, нәтижесінде азырақ ерітінді көрінетін тегіс, шаршы тастар пайда болды. Галеткалаудың практикалық, құрылымдық қызмет атқаратыны немесе әсемдік үшін қолданылатыны әлі анық емес. Мүмкін, галеткалау жергілікті тас оңай өңделмейтін жағдайда қолданылады, яғни тас өте кедір-бүдыр болып, қалың ерітінді тігістерін қажет етеді. Сондай-ақ, галеткалау ерітіндіні нығайтпай, тек әсемдік үшін қолданылған болуы мүмкін. Бұл орындар бір-бірімен байланысты емес болғандықтан, осы практиканың пайда болуы мен таралуы туралы көп пікірталас болды, кейбіреулер оның географиялық таралуын тас қалаушылар кәсібінің ерекшеліктерімен байланыстырады. Норвичтегі Хичэм ауылы Норфолк штатында галеткалаудың әртүрлі түрлерінің мысалдарына ие. Ханкоктың қаулысы, Энн Арундел округі, Мэриленд штаты (АҚШ) Бартрам бағындағы әйнек үй, Филадельфия, Пенсильвания штаты (АҚШ) Брэдфорд достар жиналыс үйі, Батыс Брэдфорд қалашығы, Честер округі, Пенсильвания штаты (АҚШ) Салли Стоун сүт зауыты, Салли тарихи орны, Чантилли, Вирджиния штаты (АҚШ)
The village of Heacham in Norfolk boasts examples of a wide variety of types of galleting. Hancock's Resolution, Anne Arundel County, MD (U. S.)
The greenhouse at Bartram's Garden, Philadelphia, PA (U. S.)
Bradford Friends Meeting House, West Bradford Township, Chester County, PA (U. S.)
Sully Stone Dairy, Sully Historic Site, Chantilly, Virginia (U. S.)