Кіріспе

Лормон (lɔʁmɔ̃) — Францияның оңтүстік-батысындағы Жаңа Аквитания аймағының Жиронда департаментіндегі коммуна. Бұл Бордо қаласының қалалық аймағы және солтүстік-шығыстан оған іргелес жатыр. Осыған байланысты, Лормон Бордо Метрополь қауымдастығының құрамына кіреді.

Этимология

Лормонт атауы "Лореамонт" немесе "Лоремонт" сөздерінен туындаған. "Лавр" (лавр) галлдар үшін қасиетті ағаш болған. Римдіктер үшін ол даңқ пен Аполлон құдайының символы саналды. Кельттер оны мәңгілік өмірдің символы деп есептеген. Революцияға дейін Лормонт "Lormon" деп жазылған.

Тарих

Бордо қаласының шетінде орналасқан Лормонт әрқашан гүлденген ауыл, балық аулау порты және тауарлар мен адамдардың транзиті үшін маңызды орын болды. 778 жылы Карл Ұлы мен Роланд Сент-Мартин шіркеуін салды. 1000 жыл шамасында Аквитания герцогтары Лормонттың алғашқы шатосын салды, онда Аквитанияның Элеонорасы қонақтап тұрды. 1152 жылы Лормонттың солтүстік жартысы архиепископтардың соуветі (феодалдық иелік) болды және Англия князьдарын қабылдады, ал қалған жартысы Бордо провинциясының тәуелді басшысы болып қалыптасты. 1308 жылы папа Климент V Лормонт шатосында тұрды, ал 1367 жылы "Қара ханзаданың" ұлы Ричард II осы шатода дүниеге келді. Қала өзінің жүзімдіктерімен, балық аулауымен және порттан жолаушыларды тасымалдау арқылы өркендеп, жақсы өмір сүрді. Дегенмен, аштық, оба және испандық флоттың шабуылы қалаға зор зиян келтірді. 1570 жылы протестанттар ауылды, шіркеуді және шөлдік үйді өртеп жіберді. 1751 жылы Интендант Турни Парижге қарайтын жолды ашты. Лормонт Бордоның ең маңызды қауымдастықтарының біріне айналды. 1818 жылдың тамызында Шаньомен "Гаронна" деп аталған алғашқы француздық саудалық бу кемесін салды. Олар 1000 жұмысшыны жұмысқа алды және бір ғасыр ішінде 500 кеме салып, 1882 жылы "Гаронна кеме құрылысшыларына" айналды. 1901 жылы TER теміржол желілері ашылғаннан кейін, Лормонт қалалық порт алаңында алғашқы трамвайды қабылдады, бұл Бордо тұрғындарына қаланы зерттеуге мүмкіндік берді. 19 ғасырда Бордолықтар демалыс үшін жексенбі күндері Лормонтқа баруды қалайтын. 1960 жылдары Лормонт халқының санын екі есеге арттырған ірі индустриализацияға ұшырады. Осы онжылдықта Карриет-Дженекарттағы үлкен тұрғын үйлер, "4 Павильон" сауда орталығы салынды, Аквитания көпірі ашылды, мектептер, спорттық, мәдени және қоғамдық инфрақұрылымдар пайда болды. Siemens және Ricard сияқты ірі өнеркәсіп кәсіпорындары да осы аймақта орналасты.

Елтаңба

Қаланың гербі 1969 жылдың қаңтар айында өткізілген конкурс нәтижесінде таңдалып, 1969 жылдың 6 маусымында қалалық кеңеспен бекітілді. Герб ағылшын үлгісінде жасалған қалқан пішіндес, ол Англия мен Лормонт арасындағы байланысты еске түсіреді.

Әкімшілік

Қазіргі әкім Жан Тузо, ол 1995 жылдан бері қызмет етеді және 2020 жылы қайта сайланды.

Халық саны

1999 жылы жастар халықтың 28,7% құрады, ал 75 жастан асқан тұрғындар шамамен халықтың 5,6% құрады. 1999 жылдан бері қаладағы үй шаруашылықтарының саны 5%-ға, тұрғын үйлердің саны 3,5%-ға артты. Қаланы жаңарту жоспары аясында жүргізілген бұзу және қайта құру жұмыстары халық санының азаюына себеп болуы мүмкін. Алдағы жылдары жаңа тұрғын үйлер салу арқылы бұл тенденцияны кері қайтару қажет. Қала тұрғындары Лормонтездер деп аталады.

Лормонт сарайы (Қара ханзада / Архиепископтар)

1060 жылы салынған Лормонт қамалы Франция королі Людовик VII-ге үйленген кезде Элеонора Аквитанияның осы жерде болған деген болжам бар. Аквитанияның ханзадасы, сондай-ақ Қара ханзада деп белгілі, ол жерде тұрған. Бордо архиепископтары 14 ғасырда осы қамалды иеленген. 1453 жылы жүз жылдық соғысты аяқтау бойынша келіссөздер де осы жерде өткен. Қайталап қиратылып, қайта салынғаннан кейін, әсіресе 1626 жылы архитектор Генри Рош кардинал Франсис д’Эскубло үшін, кейін оның інісі Генри де Сордис үшін салған. 1789 жылы қамал мемлекеттік меншікке өтті. Бүгінде қамал жеке меншікте. Ірі қайта жөндеуден кейін кеңселер мен мейрамханаға айналдырылды.

Бой Флеури сарайы

1880 жылдар шамасында салынған "Шато дю Буа Флери" шарап саудагері Жуайнге тиесілі болған. Жаңа готика стиліндегі бұл монумент Бавариядағы (Германия) Нойшванштейн қамалынан үлгі алған, ол 1959 жылы Уолт Диснейге "Ұйқыдағы сұлу" қақпасын жасауға шабыт берген.

Геникарт сарайы

1854 жыл шамасында жүзім бағының ішінде салынған Château Génicart, 1917 мен 1919 жылдар аралығында бақтарында 250 казарма салынған арқылы АҚШ армиясын орналастыруға көмектесті. Бүгінде Лормонт қаласының төрінде орналасқан, ол жергілікті сауда орталығы болып табылады.

Шато де Айрис

1864 жылы миссис Блан де Манвилл Ирис сарайын салуды шешті. Бұл француз туына жасалған құрмет, оның түстерін – сландық көк, ақ тас және қызыл кірпішті таңдау арқылы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ирис сарайы немістер тарапынан басылып алынды, ал 1969 жылы Poliet & Chausson компаниясы, зақымдалған ғимараттың жанында орналасқан цемент зауыты, оны Бордо қалалық қауымдастығына сатты.

Лауриер сарайы

1860 жылы қамалды Градис мырза салған, ол үлкен бақтар мен саябақтардың айналасына шато салды. Бүгінде ғимаратта Францияның әлеуметтік қамсыздандыру тарихы мен құндылықтарын көрсететін ұлттық денсаулық сақтану мұражайы орналасқан. Оқу семинарлары. Аудиогид. Тегін экскурсия. Сайт: www.musee-assurance-maladie.fr. Тел.: 05 56 06 19 88.

Сент-Мартин шіркеуі

Сент-Мартин шіркеуі 1294 жылдан бері сол жерде тұр. Қауымның қадірлісі, оның аты Мартин Турскийге байланысты. 1451 жылы, бұл кезде қирап бұзылған, оны архиепископ Пей Берланд киелі қылды, содан кейін жүз жылдық соғыс аяқталғаннан кейін қайта құруға уәде берді. Шамамен 20 жылдық жөндеуден кейін, қазіргі таңда тарихи ескерткіш ретінде тіркелген.

Сент-Эспирт шіркеуі

1966 жылы Кариетте шіркеу салынды. Сент-Мартин шіркеуінің пасторы Пюйо әке, 400 шаршы метрлік бұл шіркеудің құрылысын бақылады.

Коммуналдық кір жуу үйі

XIX ғасырда көптеген қоғамдық кір жуу орындары ашыла бастады. Олар көп жылдар бойы маңызды және орталық кездесу орны болып қалып келді, онда жергілікті ақпарат алмасылып, әңгіме-дүкендер талқыланды. 1880 жылы ішуге жарамды сумен қамтамасыз ететін алғашқы су жүйесі құрылды. Бүгінде бес кір жуу орны сақталған: Лиссандер, Желот, Республика, Каррие және Бланшеро кір жуу орындары.

Понт-д'Аквитания (көпір)

Гароннаның екі жағалауын байланыстыру бойынша көптеген ұсыныстардан кейін, 1960 жылдың 20 мамырында Pont d'Aquitaine көпірінің құрылысы басталды. Ол Парижден келетін тас жолға қосылыс жасап, сондай-ақ Амбес және Бассеннің порты мен өнеркәсіптік аймақтарына қызмет көрсетеді. 1967 жылдың 6 мамырында Жак Шабан Делмас салған көпірдің биіктігі шамамен 53 метрге жетеді. Көпірді іліп қою үшін 105 метрлік тіреулер мен шамамен 12 000 шақырым кабель қолданылды.

Эрмитаж саябағы

Шамамен 30 акр жерді алып жатқан Эрмитаж паркі, Poliet & Chausson цемент зауытының бұрынғы орнында салынған. Парк атауын бір кезде төбеде орналасқан ескі шапельден алған. Парктің ең жоғары нүктесі 63 метрді құрайды, ал жаяу жолдар желісі Гаронна және Бордоға көрініс ашылатын парктің әсем табиғатын тамашалауға мүмкіндік береді.

Жолдар

Бұл аймақта көптеген тозығы жеткен жолдар бар, олар жаяу жүргіншілерге алуан түрлі бағыттар ұсынады. Олардың кейбірі өзеннің оң жағалауындағы табиғи ландшафттарды ашуға мүмкіндік береді, ал екі жол қаланы зерттеуге арналған.