Кіріспе

Нейрогендік қабыну – аферентті нейрондардың P субстанциясы, кальцитонин геніне байланысты пептид (CGRP), нейрокинин А (NKA) және эндотелин 3 (ET 3) сияқты қабыну медиаторларын жергілікті түрде шығаруынан туындайтын қабыну. Мұндай нейрондарда бұл қабыну медиаторларының босатылуы зиянды қоршаған ортаның әсеріне жауап беретін негізгі детекторлар болып табылатын иондық каналдардың белсендірілуімен шақырылады деп есептеледі. Атап айтқанда, жылу/капсаицин рецепторы TRPV1 және тітіркендіргіш/васаби рецепторы TRPA1. Липополисахарид (LPS) арқылы стимулданатын TRPA1 каналдары да жедел нейрогендік қабынуды тудыруы мүмкін. Бұл нейропептидтер босатылғаннан кейін, жақын орналасқан мастоциттерден гистаминді босатуға ықпал етеді. Өз кезегінде, гистамин P субстанциясы мен кальцитонин геніне байланысты пептидтің босатылуын қозғайды; осылайша, нейрогендік қабыну кезінде гистамин мен нейропептидтер арасындағы екі тарапты байланыс орнатылады. Нейрогендік қабыну мигрень, псориаз, астма, тамырлық ринит, фибромиалгия, экзема, розацеа, дистония және көптеген химиялық заттарға сезімталдық сияқты көптеген аурулардың патогенезінде маңызды рөл атқарады. Мигрень кезінде тригеминальды жүйкеге стимуляция жасау P заты, азот оксиді, ішектегі вазоактивті полипептид, 5 HT, нейрокинин А және CGRP сияқты нейропептидтерді босату арқылы нейрогендік қабынуды тудырады, бұл "стерильді нейрогендік қабынуға" алып келеді.

Алдын алу

Магний тапшылығы тышқан моделінде нейрогендік қабынуға себеп болады. Зерттеушілердің болжамына сәйкес, магний тапшылығының бесінші күні пайда болатын P заты, IL 1, интерлейкин 6 (IL 6) және TNF альфа (TNFα) сияқты басқа да қабыну цитокиндерінің өндірісін стимуляциялайды. Бұл цитокиндер 12-ші күні күрт өсе бастайды, сондықтан P заты магний тапшылығынан кейін пайда болатын нейроқабыну каскадына апаратын маңызды фактор болып табылады. Келесі зерттеуде зерттеушілер тышқандарға адамдарда кездесетін деңгейге жақын, бірақ азайтылған магний мөлшерін берді. Олар P заты, TNF альфа (TNFα) және интерлейкин 1 бета (IL 1β) деңгейінің жоғарылауын, одан кейін сүйек тоқымасының жоғалуының күшеюін байқады. Осы және басқа да мәліметтер көрсетіп тұрғандай, адамдарда жиі кездесетін деңгейдегі магний тапшылығы да нейрогендік қабынуды тудырып, остеопороз қаупін арттыруы мүмкін.

Зерттеу

2012 жылы Nature Neuroscience журналында жарияланған мақалада Чью және авторлар тобы нейрогендік қабыну саласындағы ғылымның даму жолын қарастырып, осы қабынудың механизмдері мен оның бұзылуынан туындайтын ауруларды түсінуге жеткізген маңызды жаңалықтарды көрнекті түрде бейнелейтін графикті ұсынады.