Кіріспе
Лұқа 4 – Жаңа өсиеттегі Лұқа Ізгі хабарының төртінші тарауы. Дәстүр бойынша, бұл тарау Иса пайғамбардың үш сынағын, Оның "Галилеялық қызметінің" басталуын және Назареттегі қабылдамауын баяндайды. Лұқа бұл оқиғаны жақын орналасқан Қапарнаумдағы қабылдауымен салыстырады. Бұл тарау елші Пауылдың миссионерлік сапарларында серік болған Лұқа евангелистке жатқызылады.
Мәтін
Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған және 44 аятқа бөлінген.
Исаның үш сынағы (4:1 - 13)
Иса, Матай 4 және Марқ 1 жазбаларында айтылғандай, шөлге барып, қырық күн ораза ұстайды. Онда шайтан оған қарсы шығып, азғыруға тырысады (немесе сынақтан өткізеді). Бірнеше қазіргі аудармаларда, мысалы, "Contemporary English Version", "Expanded Bible" және "New Testament for Everyone" нұсқаларында "сыналған" деген сөз қолдану артықшылыққа ие. Біріншіден, шайтан оған тастарды нанға айналдыруды бұйырады. Иса Мұсаның Езекиіл кітабының 8:3-ші тарауынан келтірген сөздермен: «Адам тек нанмен ғана емес, Құдайдың әрбір сөзімен де тіршілік етеді» (4) деп жауап береді. «Бірақ, Рабтың аузынан шыққан әрбір сөзбен» деген сөздер Езекиіл кітабының мәтініне сай келеді, бірақ грек тіліндегі Жаңа өсиеттің сындық мәтіндерінде жоқ, ал Textus Receptus-та бар. Екіншіден, шайтан Исаға «әлемнің барлық патшалықтарын» (5) көрсетеді және егер Ол оған жығылып, құлшылық ететін болса, олардың бәрін Оған бере алатынын айтады. Иса Езекиіл кітабының 6:13-ші таравынан келтіріп: «Жазылғандай: 'Құдай Иеңе құлшылық етесің және Оған ғана қызмет етесің'» (8) деп жауап береді. Соңында, шайтан Исаны Иерусалим ғибадатханасының шатырына алып барып, 91:11-12-ші псалмдарды Құдайдың құрметін сынау үшін өлшемшарт ретінде келтіреді. Оған жауап ретінде Иса Езекиіл кітабының 6:16-шы таравынан: «Құдай Иеңді сынамау керек» (12) деп келтіреді. Бұл оқиға Матай 4:1–11-де де кездеседі, бірақ Матайда екінші және үшінші азғырулардың реті ауыстырылған. Бұл, егер бұл гипотеза дұрыс болса, Q-да болған болуы мүмкін; мүмкін, олардың Q-ның көшірмелері басқа тәртіппен болған шығар? Бұл тәртіптегі айырмашылық редакциялық сынға қиындық туғызады. Q болған жағдайда, бастапқыда Лұқа мен Матайдың тәртібі таумен аяқталған ба, Матайдың 5:1 және 28:16 сияқты жиі кездесетін мотиві, немесе Лұқа оны Иерусалимде аяқтау үшін өзгертті ме, бұл белгісіз. Лұқа өзінің Ізгі хабарын Иерусалимде, Лұқа 24-те аяқтайды. Көптеген ғалымдар Матайдың Q ретін қолданғанына сенеді.
Finally, Satan takes Jesus to the top of the Temple of Jerusalem and quotes Psalm 91:11 12 as a criterion for a test of favor with God, to which Jesus quotes Deuteronomy 6:16, " You shall not tempt the Lord your God." (12). This narrative is also found in Matthew 4:1–11, but in Matthew the order of the second and third temptations is reversed. This was most probably in Q if that hypothesis is correct; perhaps their copies of Q were in a different order? This difference in orders presents a challenge for redactional criticism. It is unclear whether in Q, if it existed, the order was originally the same as Luke's and Matthew changed it to have it end on a mountain, a common motif of Matthew, such as Matthew 5:1 and Matthew 28:16, or Luke changed it to have the temptations end in Jerusalem. Luke ends his gospel in Jerusalem in Luke 24. Most scholars believe Matthew's order was the order Q used.
Назареттегі қарсылық (4 - 14 - 30)
Иса "Рухтың күшімен" Ғалилеяға қайта оралады, дейді Лұқа, және ондағы көптеген синагогтарда сабақ береді. Бір сенбі күні ол өзінің туған қаласы Назареттегі синагогқа барып, тұрып, Ишая кітабының бір бөлігін, Ишая 61:1–2 аяттарын оқиды, өзін (21-аятта) осы пайғамбарлықтың орындалуы деп көрсетеді. Лұқаның мәтінінде "Септуагинта" нұсқасы қолданылған, бірақ Иса оқыған нұсқа еврей тілінде жазылған болуы керек. Бірақ Иса оларды жазалайды, "Расында, Мен сендерге айтам, ешбір пайғамбар өз қаласында құрметті болмайды" дейді.
25-30-аяттар
Бірақ шындығында, Мен сізге айтам, Илия пайғамбардың тұсында үш жыл алты ай бойы аспан жабылып, барлық жерде зор ашаршылық болған кезде Израильде көптеген жесірлер болды. Бірақ Құдай Илия пайғамбарды олардың ешқайсысына емес, Сидон жеріндегі Сарепта қаласындағы бір жесір әйелге жіберді. Ол оларға Илия заманында Сидоннан (Сарепта жесірі) ғана құтқарылғандығын (25–26-аяттар, 1 Патшалар 17:7–16 қараңыз), ал Елисей заманында Израильде көптеген арашалаулылар болғанымен, тек сириялық (Нааман) ғана айыққандығын (27-аят, 2 Патшалар 5:1–19 қараңыз) айтады. Ашуға буырқанған халық оған шабуыл жасап, оны төбенің басына дейін қуды да, құлатпақ болды, бірақ Иса көпшіліктен сытырып өтіп, "жолымен" жалғастырды. Назарет маңында көптеген төбелер бар, бірақ солтүстікке қарай орналасқан Жоғарғы Галилея аймағы көбінесе таулы келеді. Дәстүр бойынша бұл оқиға Назареттен шыққан Пресипитс тауымен (кейде Пресипитация тауы деп те аталады) байланысты, бірақ ғалымдар қазір бұл оқиға сол жерде болмағанын айтады, себебі ол қаладан демалыс күні жүріп баруға тым алыс. Эрик Франклин Исаның "жолымен" жалғасуының тек қауіптен қашу ғана емес, сонымен қатар оның мақсатына қарай ұмтылуын білдіретінін айтады, Лұқа Иерусалимге қарайғы табанды сапарын көрсету үшін, ἐπορεύετο, eporeueto етістігін, πορευεσθαι, poreuesthai сияқты қолданады. Бұл оқиға, сөздері толық сәйкес болмаса да, Марк 6:1–6 және Матай 13:53–58-де де бейнеленген болуы мүмкін, бірақ бұл есептерде Ескі Ғалымдағы мысалдар келтірілмейді және әртүрлі мақсаттар көрінеді.
Оқыту және сауықтыру (4:31 - 41)
Иса Қапарнаумға барып, синагогта жын соққан адамды айдайды. Бұл Лұқа баяндаған 21 кереметтің біріншісі. Ол Симонның үйіне барып, оның ауырған қатынына шипа береді. Марқ 1-де бұл оқиға Иса шәкірттерін шақырғаннан кейін болғандығы айтылады, ал Лұқа бұл оқиғаны 5-тарауда келтіреді. Ол көптеген адамдарды емдейді, сосын жеке дұға ету үшін шөлге шегінеді. Олар Оны сол жерде табады, бірақ Ол оларға: «Мен Құдайдың Патшалығының жақсы жаңасын уағыздау үшін, айналағы қалаларға да баруым керек, өйткені Мен осы мақсатпен жіберілдім», – дейді. Бұл бөлім, Лұқа 4:31-44 (RSV), Марқпен дерлік толық сәйкес келеді және Матай 8:14-16-да (RSV) да ішінара кездеседі. Иоганн Бенгель былай жазады: «Бұл Исаның "сенімі": Оның көп сапарларының себебі».
Иса Ғалилеяда уағыздады (4 - 42 - 44)
44-аятта Лұқа Исаның "Галилеядағы синагогтерде" уағыздауын жалғастырғанын куәландырады. Кейбір көне қолжазбаларда (א, B, C, L және басқа да үлкен әріптермен жазылғандар) τὰς συναγωγὰς τῆς Ἰουδαίας, tas synagōgas tēs Ioudaias, "Иудеяның синагогтері" деп көрсетілген. Бұл қолжазба дәстүрі Novum Testamentum Graece-де, сонымен қатар RSV, ESV, NRSV, NASB, NAB және NIV сияқты көптеген қазіргі заманғы Библия аудармаларында да көрінеді.