Кіріспе

Эдинбургтегі көл, Шотландия – 1820 жылы құрғатылды.

Нор-Лох, сондай-ақ Нор’ Лох және Солтүстік Лох деп те аталады, бұрын Эдинбургте, Шотландияда, қазір Принц-стрит бақтары мен Уэверли станциясы орналасқан аймақтағы жасалма көл болды, ол Корольдік Миль мен Принц-стрит арасында жатыр.

Геологиялық құрылым

Депрессия, қазір Коугейтпен толған жалғасар саламен бірге, соңғы мұз дәуірінде мұздық әрекетінен пайда болды. Осы кезде мұздық, қазір Касл Рок деп аталатын жанартаулық бұдырға соқтығысып, екіге бөлінуге мәжбүр болды.

Ерте тарих

Құрғақ жерде пайда болған батпақ Эдинбургтың Ескі қаласының табиғи қорғанысының бір бөлігі болды. 1460 жылы король Джеймс III қала мен Эдинбург қамалының қорғанысын толықтыру үшін осы ойысты су басуға бұйрық берді. Көл қамалдың солтүстік беткейімен ағып өткен Туммел өзенінің ағысын тоқтату үшін топырақтан тұрғызылған бөгет арқылы жасалды. Су деңгейі Халькерстонның Уинд көшесінің етегіндегі бөгеттегі шлюзбен реттелді. Ескі қала тік тізбекте салынғандықтан, ол шығыс-батыс бағытында, қамалдан шығысқа қарай кеңейді; солтүстікке қарай кеңею, кейінірек пайда болған Жаңа қала сияқты, бұл жерде өте қиын болды. Нор-Лох осылайша басқыншыларға да, қаланың өсуіне де кедергі келтірді. 1571 жылғы қысында "Ұзақ қоршауды" аяқтау жоспарының бір бөлігі ретінде Мортон графы, "қаланың бір жағы 'қоршалмаған' және аяз оны басқаша қарағанда әлдеқайда оңай шабуылдауға мүмкіндік береді" деп түсіндірді, бұл сұралған ағылшын әскері мұз басып қалған көлден өте алатынын білдірді. 1603 жылы король Джеймс VI қала кеңесіне көлдің жері, тоғандары мен батпақтарына құқық берді.

19 ғасыр

Нор-Лох 19 ғасырда құрғатылғанмен, оның тарихы мен аты толығымен ұмытылмады. Уэверли станциясы мен аймақ арқылы өтетін теміржол желілерін салу кезінде бірнеше сүйек қазбадан шығарылды. Принс-стрит бақтары 1820 жылдары салынды және қазір бұл көлдің бұрынғы аумағының көп бөлігін қамтиды.

Эдинбургтегі басқа жоғалған көлдер

Нор-Лох – қаладағы жалғыз "жоғалған көл" емес. Тағы бір мысал – Оңтүстік Гил аймағындағы Гогароч көлі. Нор-Лох сияқты, бұл да көбінесе батпақ жер еді, нағыз көл емес. Ол саябақ, тұрғын үйлер салу және Форт көпіріне дейін теміржол қадау үшін мелиорацияланды. Қала орталығының оңтүстігіндегі үлкен ашық саябақ – Медоуз, бұрын Бург Лох деп, кейде Оңтүстік Лох деп аталған. Оның аты Бороулох көшесінде сақталған. Канон-Миллз көлі бұрынғы Дандас көшесінен Родни көшесіне дейін созылған. Локенд паркіндегі Локенд көлі және Холируд паркіндегі Дуддингстон көлі – қаладағы жалғыз табиғи көлдер, ал Холируд паркіндегі Сент-Маргарет және Дунсапи көлдері жасанды түрде жасалған.