Кіріспе

Бойкин спаниелі – орташа денелі ит тұқымы, АҚШ-тың Оңтүстік Каролина штатындағы Уотерри өзенінің батпағында жабайы түркия және үйректерді аулау үшін селекцияланған. Ол Оңтүстік Каролина штатының ресми иті, оны 1900 жылдардың басы мен ортасында аңшылар тапқан және одан әрі жетілдірген. 1 қыркүйек күні Оңтүстік Каролинада Бойкин спаниелі күні ретінде тойланады, ол 1984 жылы белгіленген.

Сыртқы келбеті

Бойкин спаниелі ағылшын кокер спаниелінен сәл ғана ірілеу, бірақ денесінің ені жағынан әлдеқайда салмақты. Еркектердің құрсау биіктігі диапазоны құрайды, ал салмағы – . Аналықтары кішірек, – және . Егер иттің таңдалуында өлшемі маңызды болса, сатып алушылар күшіктердің тегіндегі өлшемдері мен салмағына назар салуы керек. Дәстүр бойынша, құйрығы үш күндік шақта кесіледі, ұзындығының 1/3 бөлігі қалдырылады. Көздері тартымды әрі жарқыраған. Түсі керемет алтыннан қою құмырысқа дейін өзгереді. Күшіктердің көздері бірнеше айға дейін сүтті көгілдір-алтыннан құмырыс түсті болады. Түсі бауыр немесе шоколад (қоңыр түстерінің әртүрлі нұсқалары) болып келеді. Бұл тұқымның жақын арадағы тарихындағы әртүрлі тұқымдардың болуына байланысты, жүнінің ұзындығы мен тығыздығы кең ауқымда өзгереді. Жүні жазық немесе орташа иілген, орташа ұзындығында, жіңішке, ал аяқтарда, есіктерде, құлақтарда, кеудеде және ішкі жағында жеңіл түктер болуы мүмкін. Жүнінің ұзындығы әдетте бүкіл дене бойында 1-2 дюймді құрайды. Кейбір желілердегі жүні лабрадор ретривері сияқты қысқа әрі тік болады. Құлақтардағы, кеудедегі, ішкі жағындағы және аяқтардағы түктердің тығыздығы мен ұзындығы өте аз немесе орташа болуы мүмкін. Түктер, әсіресе құлақтарда, күннен сарғайған алтыннан қоңыр түске дейін боялуы мүмкін, бұл кемшілік емес. Жүні күтіммен ұсталған иттерде минималды мөлшерде қырқылады немесе жоғарылатылады, бас пен жоғарғы сызық бойында сәл түзетіледі. Кейбір иттерде Льюэлл сеттері сияқты шошақ болады. Далалық типтегі иттер көбінесе қысқа қырқылады, бірақ теріні қорғауға жеткілікті ұзындықта болса, бұл жазаланбауы керек. Дұрыс емес қырқу нәтижесінде жүні қайта өскенде түсі өзгеруі, сарғаюы немесе сұрлануы мүмкін. Кеудедегі белгіден басқа ақ белгілер немесе кеуде енінің 60% -дан астам бөлігін құрайтын ақ белгілер күшіктің Бойкин спаниелі қоғамында тіркелуіне кедерес келтіреді, бірақ Америкалық Кеннел Клубы мен Біріккен Кеннел Клубы конформациялық себептермен тіркеуден бас тартуға рұқсат бермейді. Аяқтардағы немесе кеудедегі ақ түс – тек косметикалық ерекшелік және иттің қабілетіне немесе денсаулығына әсер етпейді.

Аң аулауда пайдалану

Бойкин спаниелі – универсалды аңшы, ол құстарды қайтарып алушы және далалық аңшы ретінде жұмыс істейді, құстарды ұшып кету үшін қозғайды. Бойкиннің аңшылық стиліне тұру (pointing) тән емес, бірақ көптеген адамдар "тереңдеу қозғалысын" тұрумен шатастырады. Қазіргі тұқымды жасау үшін қолданылған алты немесе сегіз түрлі тұқымның үшеуі осы себепті тұруға бейім тұқымдар болып табылады. Далалық бойкин спаниелі құсты қозғайтын кезде 100% дәлдікке ұмтылады, және адал серіктес ретінде аңшы атуға дайын тұрғанша күте біледі. Олардың ыстық ауа-райындағы төзімділігі мен құлшынысы оларды көгершінге, сондай-ақ фазанға және басқа да далалық аңдарға аң аулауға жақсы жасайды. Оларды еленді айдап салуға немесе жараланған аңдарды іздеуге пайдалануға болады. Олардың кішкентай мөлшері каноэде немесе басқа да кішкентай қайықта тасымалдауды жеңілдетеді, және олар "қайықты шайқатпайтын ит" деп сипатталады. Дегенмен, Бойкин спаниельдерінің үлкен пайызы ыстық температурада ұзақ жұмыс істеген кезде бұлшықтарын жұмыс істеуге қажетті ақуыздарды өндіре алмайды, бұл өлімге әкелуі мүмкін. 2017 жылғы мәліметтерге сәйкес, физикалық жүктемеден туындаған құлдырау синдромы Бойкин спаниельдерінің шамамен 10%-ында кездеседі. Бұл синдромды тудыратын геннің болуын анықтау үшін қарапайым ДНК сынағы алынып, талдау жасалады. Бойкин спаниелінің күшіктерін сатып алушыларға сатып алу алдында барлық өсірушілерден ДНК сынағының расталған нәтижелерін алу ұсынылады.

Тендерлік

Бойкин спаниелі – достық, әлеуметтік және жақсы отбасылық ит саналады. Оны оңай үйретуге болады, жұмыс істеуге құштар. Балалармен және басқа иттермен жақсы қарым-қатынас жасайды, өте сабырлы. Көбінесе оларды жоғары төзімділікке ие, белсенді деп сипаттауға болады. Олар әртүрлі ортаға бейімделе алады, егер оларға жеткілікті әлеуметтік қарым-қатынас жасауға және жинаған энергиясын жұмсауға мүмкіндік берілсе. Олар жеңіл ашуланбайды, көңіл қуантуға және мейірімділікке ұмтылады, бірақ олар назарға бөлінуді жақсы көреді және өте достық болады.

Қамқорлық

Барлық иттер сияқты, Бойкин спаниеліне де күнделікті жаттығулар мен тұрақты күтім қажет. Егер ит далада болса, оның жүнін үнемі қырқу ұсынылады, себебі жұмсақ жүні түлкіқұйрықтар мен қызылқызыл бұталарға жабысады.

Тарих

Бірінші Бойкин спаниелі немесе бүгінгі тұқымның алғабасы, шамамен 1900 жылы Оңтүстік Каролина штатының Спартанбург қаласындағы Бірінші пресвитериан шіркеуіне қарай бара жатқан банкирмен дос болған, кішкентай, қаңғыбас спаниель типті ит болған. Александр Л. Уайт (1860–1942) осы кішкентай итті ұнатып, үйіне алып кеткен. Ит іздеуге бейім екенін көрсеткен соң, Уайт "Дампи" деп аталатын итті, өзінің көп жылдық досы және аң аулау серіктесі Лемьюэл Уитакер Бойкинге Оңтүстік Каролина штатының Камден қаласының жанына жіберді. "Уит" Бойкин (1861–1932) әртүрлі тұқымдарды будандастыру арқылы тәжірибе жасады, ал нәтижесінде туған ит оның құрметіне аталды. 1977 жылы Бойкин отбасы Бойкин спаниелі қоғамын құрды және 1979 жылы тұқымдық тізімді жүргізуді бастады. BSS тұқымдық тізімі 1980 жылдан бері "жабық", яғни BSS-ге тіркелген ата-аналардан туған иттер ғана BSS-ке тіркелуге құқылы. Бойкин спаниелі 1985 жылы Біріккен Кеннел Клубында мойындалды. UKC-де ашық тұқымдық тізім бар. 1990 жылдары тұқымды AKC-де мойындату және бүкіл ел бойынша өткізілетін AKC спаниель аң аулау сынақтарына қатысу үшін бір топ әуесқойлар Американың Бойкин спаниель клубы мен селекционерлер қауымдастығын құрды. 2007 жылы Американың Бойкин спаниель клубы және селекционерлер қауымдастығы (BSCBAA) AKC-де тұқымның бас клубы ретінде мойындалды. 2006 жылдың қаңтар айында бұл тұқым AKC спаниель аң аулау сынақтарында AKC ресми құрметті атақтары үшін бәсекелесуге құқылы болды. 2006 жылдың шілдесінде Бойкин спаниелі AKC-де икемділік, іздеу, ралли бағыну және жалпы бағыну бойынша AKC құрметті атақтарын алуға құқылы болды.

Денсаулық

1985 жылдан бері Жануарларға арналған Ортопедиялық Қор (OFA) жасаған және қолдаған статистикаға сәйкес, ересек Бойкин спаниельдерінде жамбас дисплазиясының таралу деңгейі алаңдатарлықтай жоғары (> 30%), бірақ Бойкин спаниельдер қорының күш салуының арқасында соңғы 7 жылда бұл көрсеткіш төмендеп келеді. Ғалымдар иттердегі жамбас дисплазиясын тұқым қуалайтын және сыртқы факторларға байланысты (диета, тым күшті физикалық жүктеме, стерилизация/кастрация) дамитын жағдай деп санайды. Бұл тұқым сонымен қатар тұқым қуалайтын жүрек ауруларына, көз ауруларына және тізе буынның шығуына (пателлалық люксация) бейім. Тері және түк қабаттарында проблемалар болуы мүмкін, олар аллергиялық, қалқанша безінің немесе эндокриндік бұзылыстармен байланысты болуы ықтимал. Тұқымда шынтақ дисплазиясы, Кушинг синдромы және гипотиреоз белгілі. 2010 жылдың басында Миннесота университетінің Ветеринариялық диагностикалық зертханасы бұл тұқымда физикалық жаттығуларға байланысты құлауды (exercise-induced collapse) анықтады. 2013 жылы Бойкин спаниельдер қоры Корнелл университетінің Optigen зертханасымен бірлесіп, 180-нен астам ересек Бойкин спаниельдерінен Collie Eye Anomaly (көздің тұқым қуалайтын аномалиясы, көз құрылымдарының бұзылуына және көру қабілетінің нашарлауына, соның ішінде жартылай немесе толық соқырлыққа әкеледі) бойынша кездейсоқ сынама алды. Бір жыл өткен соң, Бойкин спаниельдер қоры тағы да 180 иттен дегенеративті миелопатияға (тағы бір тұқым қуалайтын ауру, ересек иттерде жұлынның прогрессивті және өлімге әкелетін деградациясын тудырады) сынама алды. Осы үш аутосомалық рецессивті аурудың ДНК-тестілеуі генетикалық тасымалдаушыларды (геннің бір көшірмесі бар) және тәуекел тобындағы (геннің екі көшірмесі бар) жеке тұлғаларды анықтауға мүмкіндік береді. Иттерді көбейту үшін пайдаланар алдында, оларды жамбас дисплазиясы, тұқым қуалайтын көз аурулары, жүрек/кардиальды аномалиялар (әсіресе өкпе стенозы), тұқым қуалайтын тізе буынның шығуы, физикалық жаттығуларға байланысты құлау, дегенеративті миелопатия және Collie Eye Anomaly ауруларына тексеру қажет. Көзді жыл сайын тексеру ұсынылады.