Кіріспе

Бір салаға жататын өнімдердің айырбасталуы. Сала ішіндегі сауда дегеніміз – бір салаға жататын ұқсас өнімдердің айырбасталуы. Бұл термин көбінесе халықаралық саудаға қолданылады, онда тауарлар мен қызметтердің бірдей түрлері импортталып және экспортталады.

Мысалдар

Сауданың осы түріне автомобильдер, азық-түліктер мен сусындар, компьютерлер және минералдар жатады. 2002 жылы Еуропа 2,6 миллион автокөлік экспорттады және 2,2 миллион автокөлік импорттады. 2002 жылы Жапония 4,7 миллион көлік экспорттады (оның 1 миллионы Еуропаға, ал 2 миллионы Солтүстік Америкаға), және 0,3 миллион импорттады.

Өлшем

Өнеркәсіптер арасындағы сауданы статистикалық тұрғыдан өлшеу қиын, себебі өнімдер мен өнеркәсіптерді "бірдей" деп қарастыру мәселесі анықтама мен жіктеуге байланысты. Мысалы, BMW мен Ford екеуі де автомобиль болғанымен, Budweiser мен Heineken екеуі де сыра болғанымен, бәрібір олар әртүрлі өнімдер болып саналады. IIT-нің әртүрлі индекстері жасалған, олардың ішінде Grubel–Lloyd индексі, Balassa индексі, Aquino индексі, Bergstrand индексі және Glesjer индексі бар. Зерттеулер көрсеткендей, өнеркәсіп ішіндегі сауда – бұл статистикалық жіктеулер мен анықтамалардың нәтижесінде туындаған ойдан шығарылған құбылыс емес, нақты факт. Халықаралық саудадағы өнеркәсіп ішіндегі сауданың үлесі жыл сайын шамамен 4-5 пайызға өсіп келеді. Сондықтан, елдер көбінесе экспорттайтын өнімдерін импорттап та жатыр. "Өнеркәсіп ішіндегі сауда халықаралық сауда әдебиетінде ЭЫДҰ елдері арасындағы өнеркәсіптік сауданың күтпеген үлкен өсуінің себебі ретінде қарастырылды, ол 1970-ші жылдардың басына қарай олардың жалпы халықаралық саудасының үштен екі бөлігін құрады."