Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Михаил Борисович Шеин (Михаил Борисович Шеин, ) (1570-ші жылдардың соңы – 1634) – патша Михаил Романовтың тұсындағы Ресейдің бас генералы. Тактикалық қабілеті мен сәтті әскери мансабына қарамастан, Смоленск қаласын қоршауға талпынуда армиясын жоғалтып, осы жеңілістің құрбаны болды. Бірінші орыс генерал-сиссимусы Алексей Шейн оның шөпшесі болған.
Mikhail Borisovich Shein (Михаил Борисович Шеин, ) (late 1570s–1634) was a leading Russian general during the reign of Tsar Mikhail Romanov. Despite his tactical skills and successful military career, he ended up losing his army in a failed attempt to besiege Smolensk and being executed for this defeat. The first Russian generalissimo, Aleksey Shein, was his great grandson.
Көтерілістер мен марапаттар
1602–1603 жылдары шаруалар көтерілісін, ал 1606–1607 жылдары Иван Болотников көтерілісін басып құйтады. Осының үшін 1605 жылы ол околоничий шеніне, ал 1606 жылдың соңы – 1607 жылдың басында боярлыққа көтерілді. 1607 жылы ол Смоленск воеводасы да болды.
In the years 1602–1603 he put down peasant revolts, and in 1606–1607, revolt of Ivan Bolotnikov. For that, in 1605 he was promoted to okolnichy, and around late 1606 / early 1607 to a boyar. In 1607 he also became the voivode of Smolensk.
Смоленсктің бірінші қоршауы
Шейннің атақты болуы 1607 жылдан басталады, ол бояр дәрежесіне көтеріліп, маңызды батыс Смоленск бекінісін басқаруға жіберілді. Ол поляктардың 20 ай бойы қоршауында болған кездегі ресейлік әскер тобына қолбасшылық етті. 1611 жылғы 3 маусым күні түнгі сағат 12-де поляктар, сатқынның жетекшілігімен, қамалға шабуыл жасады. Шейн қарсылық көрсетті, бірақ ақырында поляк генералы Потоцкийге жеңілді. Оны Смоленск халқының құнды қазыналарын қайда жасырғанын білу үшін азаптады. Келесі 9 жыл бойы ол отбасымен бірге Варшавада түрмеде отырды. 1619 жылы Шейнге тағы бір белгілі тұтқын, Патриарх Филаретпен бірге Мәскеуге оралуға рұқсат берілді. Кейіннен ол Патриархтың ең сенімді кеңесшілерінің бірі болды. 1620 жылдары Шейн Пушка Приказына жетекшілік етіп, түрлі құпия келіссөздерге қатысты. Смоленскідегі бұрынғы ерліктері оның беделін ерекше биікке көтерді.
Shein's prominence dates from 1607, when he was made a boyar and sent to govern the key western stronghold of Smolensk. It was he who commanded the Russian contingent for 20 months of its siege by the Poles. On midnight June 3, 1611, the Poles, led by a traitor, stormed the fortress. Shein put up a fierce resistance, but finally capitulated to Polish General Potocki. He was tortured in order to discover where the people of Smolensk concealed their fabulous treasures. For the following 9 years he was imprisoned in Warsaw together with his family. Shein was allowed to return to Moscow in 1619, accompanying another illustrious captive, Patriarch Philaret. Subsequently, he became one of the latter's most trusted advisers. During the 1620s, Shein led the Cannon Prikaz and took part in various secret negotiations. The fame of his former exploits at Smolensk made his standing second to none.
Смоленсктің екінші қоршауы
1632 жылы Польшаға қарсы жаңа соғыс басталды, және Шейн бірден орыс әскерін Смоленскіні поляктардың билігінен қайтарып алуға жетектеді. Жаңа қоршау 10 айға созылды, жеңіс жақын сияқты болғанда, король Владислав IV аз күшпен Смоленск қабырғаларынан орыстарды ығыстырып, Дорогобужда олардың азығын басып алды. Шейннің шетелдік бағыныштылары бір-бірімен дауласты, олардың әскерлері жұқпалы аурулардан құлдырады, ал орыс сарбаздардың көп бөлігі туған ауылдарына дезертирлік жасады. Шейннің жағдайы өте қиынға түсті, себебі Можайскіде күтілген күштер кешікті. 1634 жылдың 15 ақпанында ол патша мен боярылардың үлкен таңғалуына орай, көптен күткен соғыстың жеңіліспен аяқталып бара жатқанына қайғырып, әскерін жауға беріп қойды.
The new hostilities against Poland broke out in 1632, and Shein at once led the Russian army to wrestle Smolensk from the Polish control. The new siege lasted for 10 months, and the victory seemed not a long way off, when king Wladyslaw IV with a small force fought off the Russians from the walls of Smolensk and captured their provisions in Dorogobuzh. Shein's foreign subordinates feuded with each other, their troops being decimated by epidemics, while a large portion of Russian soldiers deserted to their home villages. The position of Shein became very perilous, as the long awaited reinforcement dallied in Mozhaysk. On February 15, 1634, he was constrained to surrender his army to the enemy, amid consternation from the tsar and boyars, who were astonished that the much anticipated war was being lost.
Атқару
Мәскеуге оралғаннан кейін Шейін қабілетсіздік және мемлекетке опасыздық жасады деген айыптармен айыпталып, Бояр Думасы тарапынан сотталды. Ол кінәлі деп танылып, 1634 жылғы 28 сәуірде өлім жазасына кесілді. Оның мүлігі тәркіленді, ал отбасы шет елге жер аударылды.
Back in Moscow, Shein was accused of incompetence and high treason and tried by the Boyar Duma. He was found guilty and executed on April 28, 1634. His estates were confiscated and his family exiled.