Дмитрий Карбышев: Ресей және Кеңес Одағының әскери қайраткері
Dmitry Karbyshev
Дмитрий Карбышев (1880-1945) – Ресей және Кеңес әскерінің генералы, әскери ғылым докторы. Манжуриядағы және Орыс-жапон соғысындағы қатысуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дмитрий Михайлович Карбышев (1880–1945) – Ресей Императорлық Армиясының офицері, Қызыл Армияның генералы, Кеңес Бас штабы академиясының профессоры (әскери ғылымдар докторы) және Кеңес Одағының Батыры (қаза болғаннан кейін).
Russian Army general (1880–1945)
Dmitry Mikhaylovich Karbyshev (Дмитрий Михайлович Карбышев; October 26 1880 [O. S. October 14 1880] — 18 February 1945) was an officer of the Russian Imperial Army, a Red Army general, professor of the Soviet General Staff Academy (Doctor of Military Sciences), and Hero of the Soviet Union (posthumously).
Алғашқы жылдар
Карбышев Омбы қаласында Кряшен татарларынан шыққан белгілі Сибір казак старшинасының отбасында дүниеге келді. Ол орыс және Кряшен акцентімен татар тілінде сөйлеген. Әкесі он екі жасында қайтыс болғандықтан, анасы тәрбиеледі. Қаржылық қиындықтарға қарамастан, 1898 жылы Сибір кадет корпусын (қазіргі Қорғаныс министрлігінің Омск кадет корпусы) бітіріп, Санкт-Петербургтегі Николаев әскери инженерлік училищесіне оқуға түсті, оны 1900 жылы аяқтады. Ол 1-ші Шығыс Сібір сапер батальонына қызметке жіберілді, онда майдандық телеграф операцияларына (телеграф компаниясының кабельдік бөлімінің бастығы) жауапты болды және Маньчжурияда дислокацияланды.
Karbyshev was born in Omsk to the well known Siberian Cossack Starshyna family of Kryashen Tatar origin and spoke both Russian and Tatar of Kryashen accent His father died when he was twelve, and he was raised by his mother. Despite financial difficulties, he graduated from the Siberian Cadet Corps (today Omsk Cadet Corps of Ministry of Defense) in 1898 and went on to attend the Saint Petersburg Nikolaev Military Engineering College (Uchilishche), from which he graduated in 1900. He was assigned to serve in the 1st East Siberian Sapper Battalion, in charge of battlefield telegraph operations (chief of cable section of a telegraph company), and was stationed in Manchuria.
Ресей-жапон соғысы және Бірінші дүниежүзілік соғыс
Рус-жапон соғысы кезінде (1904-1905) Карбышев көпірлер салуға, барлау тобын жүргізуге, сондай-ақ телеграф байланысын ұйымдастыруға жауапты болды. Ол Мукден шайқасына қатысты және батылдығы үшін марапатталды. Соғыс аяғында лейтенант (poruchik) шеніне көтерілді. Карбышев кейін Владивостокта қызмет етті. 1911 жылы Николаев әскери инженерлік академиясын (қазіргі Санкт-Петербург әскери инженерлік техникалық университеті) бітіру үшін Санкт-Петербургке оралды. Штаб-капитан шеніне көтеріліп, кейін Брест-Литовскіге саперлер ротасының командирі болып жіберілді және Брест бекінісінің нығайтылуына қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Карбышев генерал Алексей Брусиловтың 8-ші армиясы құрамында Оңтүстік-Батыс майданында Карпат аймағындағы жауынгерлік операцияларға қатысты. Алғашында ол 78-ші және 69-шы жаяу әскер дивизияларының инженері, кейін 22-ші Финляндия атысшылар корпусының инженерлік қызметінің бастығы болды. 1915 жылдың басында ол Пшемысль қамалына қатысты, онда аяғына жара алды. Батылдығы үшін Әулие Анна орденімен марапатталды және подполковник шеніне көтерілді. 1916 жылы Брусилов шабуылына қатысты. Ақпан революциясы мен Ресей империясының құлауынан кейін Карбышев 1917 жылдың желтоқсан айында Могилев-Подольскийде (қазіргі Украина) тұрғанда жергілікті Қызыл гвардияға қосылды. 1918 жылдан бастап ол большевиктердің Қызыл Армиясының офицері болды.
During the Russo Japanese War (1904 to 1905), Karbyshev was responsible in building bridges, and conducting reconnaissance patrols, as well as telegraph operations. He was at the Battle of Mukden and was decorated for bravery. He was promoted to Lieutenant (poruchik) at the end of the war. Karbyshev subsequently served in Vladivostok. He returned to St. Petersburg to graduate from the Nikolaev Military Engineering Academy in 1911 (present day Saint Petersburg Military Engineering Technical University). Promoted to Staff Captain, he was then sent to Brest Litovsk as commander of a sapper company, and participated in the construction of fortifications for the Brest Fortress. At the start of World War I, Karbyshev was involved in combat operations in the Carpathians under General Aleksei Brusilov’s 8th Army on the Southwestern Front. At first he was the divisions' engineer for the 78th and the 69th Infantry Divisions, later chief of engineer service for the 22nd Finland Riflemen Corps. In early 1915, he was at the Siege of Przemyśl, where he was wounded in the leg. He was decorated with the Order of St. Anne for bravery and promoted to lieutenant colonel. In 1916, he participated in the Brusilov Offensive. With the February Revolution and the collapse of the Russian Empire, Karbyshev joined the local Red Guard in December 1917 while stationed at Mogilev Podolsky (today Ukraine). From 1918, he was an officer in the Bolshevik Red Army.
Азаматтық соғыс
Ресейдің Азамат соғысы кезінде Карбышев көптеген бекіністердің, әсіресе Каховка плацдармының құрылысын қадағалады және Солтүстік Кавказ әскери округі штабында жоғары лауазымдар атқарды. 1920 жылы ол Кеңес 5-армиясының бас инженері және Оңтүстік майданның бас инженерінің көмекшісі (екінші құрамы) болды. Карбышев Қырымдағы Ақ қозғалысқа қарсы Чонгар бекіністері мен Перекопқа шабуылдарға инженерлік қолдау көрсетуді ұйымдастырды.
During the Russian Civil War, Karbyshev oversaw the construction of numerous fortifications, particularly the Kakhovka Platzdarm, and held senior positions at the headquarters of the North Caucasus Military District. In 1920, he was chief engineer of the Soviet 5th Army and the assistant of chief engineer of the Southern Front (second formation). Karbyshev supervised engineering support for the assaults on Chongar fortifications and Perekop against the White movement in the Crimea.
Академиядағы соғыс аралығы
1923-1926 жылдары Карбышев Қызыл Армияның Бас әскери инженерлік басқармасының инженерлік комитетінің төрағасы болды. 1926 жылы М. В. Фрунзе атындағы әскери академияда оқытушы болып жұмыс істеді, ал 1936 жылы Бас штаб академиясына қабылданды. 1929 жылы Карбышевке Сталин және Молотов қорғаныс желілерін жобалау тапсырылды. 1934 жылдың ақпан айында ол Бас штаб академиясының әскери инженерлік ғылымдар кафедрасының меңгерушісі болып тағайындалды. 1936 жылдан бастап Карбышев академияның ірі әскерлер тактикасы кафедрасының меңгерушісінің көмекшісі қызметін атқарды. 1938 жылы профессор ғылыми атағын, ал 1940 жылы инженерлер корпусының генерал-лейтенанты әскери шеніне ие болды. 1941 жылы Карбышев әскери ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол әскери инженерлік және әскери тарих саласында 100-ден астам ғылыми мақала жариялады. Ол кедергілерді салу және жою, сондай-ақ өзендер мен басқа да су бөгеттерін преодолева мәселелеріне маманданған. Оның инженерлік теория, майдандық операциялар мен тактика туралы мақалалары мен оқулықтары соғысқа дейінгі жылдары Қызыл Армия командирлері үшін міндетті оқу материалы болды. Бұған қоса, ол Мәскеу маңындағы Сент-Сергий Лаврасын қалпына келтіру жөніндегі консультант ретінде де жұмыс істеді.
From 1923 to 1926, Karbyshev was the Chairman of the Engineering Committee of the Main Military Engineering Administration of the Red Army. In 1926, he became an instructor at the M. V. Frunze Military Academy, and in 1936, he joined the General Staff Academy. In 1929, Karbyshev was appointed to design Stalin line and Molotov line. In February 1934, he was appointed the Head of Department of Military Engineering Science of General Staff Academy. Since 1936, Karbyshev was an assistant to the Head of Department of Large Formations' Tactics of the Academy. He was promoted to Professor in 1938, and to the military rank of lieutenant general in the Corps of Engineers in 1940. In 1941, Karbyshev was awarded doctorate in military sciences. He published over 100 research papers in military engineering and military history. He specialized in the construction and demolition of obstacles, and in the issues involved in crossing rivers and other water obstacles. His articles and manuals on the theory of engineering and battlefield operations and tactics were mandatory for reading by Red Army commanders in the pre war years. He also served as a consultant for the restoration of the Trinity Lavra of St. Sergius outside of Moscow.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939-1940 жылдардағы Кеңес Одағы мен Финляндия арасындағы Қысқы соғыс кезінде Карбышев бекіністер салудағы Бас әскери инженерлік басқарма бастығының көмекшісі тобының құрамында Маннергейм сызығын бұзу үшін инженерлік қолдау көрсету жөнінде әскерлерге кеңес беру мақсатында майданға сапар шекті. 1941 жылдың маусым айының басында Карбышев Батыс арнайы әскери округіне тексеру сапарымен жіберілді. Неміс шабуылы ол Гроднодағы Кеңес 3-армиясы штабында болғанда басталды. Екі күннен кейін ол Кеңес 10-армиясы штабына ауыстырылды. 1941 жылдың 27 маусымында армия Беласток-Минск шайқасында қоршауға түсіп, ақырында талқандалды. 1941 жылдың тамызында Карбышев қазіргі Могилев облысының Шклов ауданында Днепр өзені маңындағы шайқаста контузиядан кейінгі синдромға ұшырады. Есінен айырылған күйінде нацистер оны тұтқынға алды. Карбышев Хаммельбург, Флоссенбург, Майданек, Аушвиц, Саксенхаузен және 1945 жылдың ақпанында Маутхаузен сияқты бірнеше концлагерьде ұсталды. Нацистердің ынтымақтастығын ұсынуын бірнеше рет қабылдамай, және жасы ұлғайғанына қарамастан, ол лагерьдегі қарсылық қозғалысының ең белсенді көшбасшыларының бірі болды. 1945 жылдың 17 ақпанындағы түні ол 500 тұтқынмен бірге киімдерін шешіп, суық сумен шайылып, аязға қалдырылды. Лагерьден аман қалғандардың бірінің куәлігіне сәйкес, Карбышев өлімге қарсы тұрып, жазалаушыларына қарама-қарсы тұрып, өзімен бірге тұтқындарды жігерлендірді. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1946 жылдың 16 тамызында ол қайтыс болғаннан кейін Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталды. Маутхаузен концлагерінде мүсінші Владимир Цигал салған ақ мәрмәрден жасалған Карбышев ескерткіші орнатылған.
During the Winter War of 1939–40 between the Soviet Union and Finland, as a member of the group to the assistant of chief of the Main Military Engineering Administration in fortification construction Karbyshev travelled to the front lines to advise troops on engineering support in breaching the Mannerheim Line. In early June 1941, Karbyshev was sent on the inspection trip to Western Special Military District. The German invasion occurred while he was at the headquarters of Soviet 3rd Army in Grodno. Two days later, he moved to the headquarters of the Soviet 10th Army. On June 27, 1941, the army became surrounded and eventually destroyed during the Battle of Białystok–Minsk. In August 1941, Karbyshev suffered from post concussion syndrome in combat at the Dnieper River in what is now the Shklow Raion, Mogilev Region, and while unconscious was captured by the Nazis. Karbyshev was held at a succession of concentration camps, including Hammelburg, Flossenbürg, Majdanek, Auschwitz, Sachsenhausen and, in February 1945, Mauthausen. Refusing repeated offers from the Nazis to solicit his cooperation, and despite his advanced age, he was one of the most active leaders of the camp resistance movement. On the night of 17 February 1945, he was one of 500 prisoners undressed, doused with cold water and left to expire in the frost. According to the literary testimony of a camp survivor, Karbyshev stayed upright facing his executioners and shouted encouragements to his fellow prisoners. After the end of the war, on 16 August 1946, he was posthumously awarded the Hero of the Soviet Union medal. A white marble monument of Karbyshev by the sculptor Vladimir Tsigal stands at the Mauthausen concentration camp.
Жеке өмір
Екі рет үйленген. Алғашқы әйелі, неміс тегінен шыққан Алиса Карловна Троянович (1874–1913) есімді әйелмен Владивостокте қызмет етіп жүргенде танысқан. Алты жыл бірге тұрғаннан кейін Алиса 1913 жылы қайтыс болды және Брест қаласындағы Тришин зиратына жерленді. Белорусьте болғанда, 1916 жылы Карбышев әскери медбике Лидия Васильевна Опацкаяға (1891–1976) қайта үйленді, ол күйеуінен 30 жылға артық өмір сүрді. Олардың үш баласы болды: Елена (1918–2006), Татьяна (1926–2003) және Алексей (1929–1988). Елена әкесінің жолын жалғап, әскери инженер болды және еңбегі үшін бірнеше орден мен медальмен марапатталды. Татьяна экономист болып жұмыс істесе, Алексей экономика ғылымдарының кандидаты атанды және Мәскеу қаржы институтында кафедра меңгерді. Кеңес Одағы оның құрметіне 1961 және 1980 жылдары еске алу пошта маркаларын шығарды. Бұрынғы Кеңес Одағының көптеген қалаларында Карбышевтің есімімен аталатын көшелер бар.
He was married twice. He met his first wife Alisa Karlovna Troyanovich (1874 1913) of German descent, while serving in Vladivostok. After six years of married life Alisa died in 1913 and was buried in Brest at the Trishin's Cemetery. While in Belarus, in 1916 Karbyshev married again a military nurse Lidiya Vasilyevna Opatskaya (1891–1976), who outlived her husband by 30 years. They had three children together Yelena (1918 2006), Tatiana (1926—2003), and Aleksey (1929—1988). Yelena followed in her father's footsteps and became a military engineer, having been awarded several orders and medals for her outstanding contributions. Tatiana worked as an economist, whereas Aleksey earned a Ph. D. in Economics and was a chairholder at the Moscow Financial Institute. The Soviet Union issued a commemorative postage stamp in his honor in 1961 and in 1980. There are also streets in numerous cities in the former Soviet Union named after Karbyshev.