Кіріспе

Австралиядағы әуе шоуы

Австралиялық халықаралық әуе шоуы, сондай-ақ Авалон әуе шоуы деп аталатын бұл ірі шара, екі жылда бір рет Мельбурн мен Викториядағы Джилонг арасындағы Авалон әуежайында өтеді. Іс-шараның басты назары әскери авиацияға шоғырланған, онда Австралия Корольдік әуе күштері, АҚШ Әскери-теңіз күштері және АҚШ Әуе күштеріне тиесілі ұшақтар ұсынылады. Әуе шоуында Ұлыбритания Корольдік әуе күштері, Жапонияның Әуе өзін-өзі қорғау күштері, Сингапур Республикасының әуе күштері және тағы да көптеген елдердің әуе күштерінің өкілдері де қатысқан. Ұйымдастырушылар бұл шараны оңтүстік жарты шардағы ең ірі әуе шоуы деп санайды. Әуе шоуы мерзімінде соғысқа қарсы наразылықтар жиі ұйымдастырылады.

Тарих

Авалон әуежайындағы алғашқы әуе көрсетілімі 1957 жылы Порт-Мелбурн мемлекеттік ұшақ зауытының басшысы Джефф Дж. Чурчер OAM қызметкерлері үшін көрсетілім ұйымдастыруға шешім қабылдағанда болды. Зауыт қызметкерлері ұшақтың тек жеке бөліктерін ғана көретін болғандықтан, қызметкерлер өз еңбегінің соңғы нәтижесін тамашалай алуы үшін Авалонға ұшу көрсетілімін ұйымдастыру туралы шешім қабылданды.

1988-1991: алғашқы әуе шоулары

1988 жылы Австралияның екі жүз жылдығын мерекелеу үшін Австралиядағы алғашқы ірі авиашоу Сиднейде, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ричмондтағы Корольдік Австралия Әуе Күштері (RAAF) әуе базасында өтті. Оны «Schofields Flying Club» клубының мүшелері ұйымдастырды, бұл клуб Schofields әуежайының шағын ұшу жолағында кішкентай авиашоуларды өткізіп келген. Бицентиелдік авиашоуда F 15 Eagle, Panavia Tornado F3, Sea Harrier, Жаңа Зеландия Корольдік Әуе Күштерінің акробатикалық тобы «Kiwi Red», Lockheed C 5 Galaxy, BAE Systems Hawk және Boeing B 52 Stratofortress бомбалаушы ұшағының ұшуын қамтитын, әртүрлі елдердің әскери техникасы көптеп ұсынылды. 1991 жылдың ақпан айында RAAF-тың 70 жылдығын атап өту үшін Ричмондта екінші авиашоу өтті. Бұл, Австралияның Ғарыш және Әуе Қоры құрылғанға дейін бастама көтерген Шоу клубының соңғы өкілдері өткізген авиашоу болды. Осы қор AirShows DownUnder ұйымын құруға жауапты болды. Жаңа Оңтүстік Уэльсте өткен екі шоудың сәттілігіне байланысты Avalon авиашоуын өткізу жоспарлары жасалды.

1992 Авалонға көшу

1992 жылы Австралия халықаралық авиашоуы Гиллонг қаласына жақын Авалон әуежайына көшірілді. Қазан айында өткен бұл шоу Виктория тарихындағы ең жауынды көктеммен сәйкес келді. Шоу ұйымдастырушылары жауынға байланысты оны тоқтатуға жақын болды, бірақ ашылу күніне дейін жаңбыр тоқтады. 1992 жылғы шоудың екі күніне шамамен 175 000 адам қатысты. Оларды Ильюшин Ил-76ДМП, Ил-96М және Туполев Ту-204 сияқты басқа совет/орыс ұшақтары қолдады. Көрмеде АҚШ Әуе күштерінің F 16 Fighting Falcon, KC 135 Stratotanker және C 17 Globemaster III, канадалық CP 140 Aurora, АҚШ Теңіз корпусының Super Cobra, Сидней Олимпиадасының түсімен боялған арнайы Airbus A320 және екі Canadair CL 215 Scoopers ұшақтары болды. Ең танымал ұшақ – HARS (АҚШ) компаниясы қалпына келтірген Super Constellation болды. АҚШ Әуе күштері тағы екі F 16C, KC 135R танкері, C 5 Galaxy және B 52 ұшақтарын ұсынды. Көрмеде 30 елден 440 экспонент қатысты. Әуе алаңында 600-дан астам ұшақ болды. Олардың арасында 1910 жылғы Hanriot және 1911 жылғы Curtiss Model D Pusher сияқты ХХ ғасырдың басындағы ұшақтардың көшірмелері де бар еді. Сонымен қатар Tiger Moth, Sopwith Pup, Bleriot XI және Wright Flyer II мен басқа да ұқсас ұшақтардың масштабты үлгілері де көрсетілді. Canberra, МиГ-15, Hawker Hunter, Gloster Meteor және Vampire ұшақтары да болды. Көрмеде F/A 18 Hornet, F 15 Eagle, B 52 Stratofortress (көрінбейтін ұшу), F 15 Eagle, F 16 Fighting Falcon, General Dynamics F 111 Aardvark, P 51 Mustang, C 130J, Seahawk, Caribou, Orion және CAC Boomerang сияқты ұлкен әскери ұшақтарға дейін, ультражеңіл ұшақтардан бастап, көптеген ұшақтар ұсынылды. Bell X 1 ұшағының толық көшірмесі арнайы жасалды. Көрме барысында 20 елден 611 компания өнімдерін көрсетті. Көрмеде 457 ұшақ ұсынылды, оған 182 769 адам қатысты. Бұл шара Виктория экономикасына 120 миллион австралиялық доллар инвестиция тартты және 1800 жұмыс орнын құрды. F/A 18F Super Hornetтің көрсетілімі USS Kitty Hawk кемесінен келген VFA 102 эскадрильясының ұшағы арқасында мүмкін болды. АҚШ Әуе күштерінен басқа, әскери ұшақтардың арасында F/A 18 Hornet, General Dynamics F 111, F/A 18F Super Hornet, BAe Hawk 127, C 27J Spartan және C 130 Hercules, сондай-ақ S 70 Black Hawk және Eurocopter Tiger сияқты әскери тікұшақтар да болды. RAAF-тің алғашқы C 17 Globemaster III көлігі де көрсетілді. Сауда сессиялары сейсенбіден жұма күні сағат 14:00-ге дейін өтті, ал содан кейін жұма күнінен бастап көпшілікке ашық болды. Көрменің тақырыбы "Болашаққа қарай" болды. Австралияда туған ғарышкер Энди Томас құрметті қонақ ретінде шақырылды, сонымен қатар Айға алғаш рет қонғанның 40 жылдығы да еске алынды. Энди Аделаидада өсті, ал Американың ғарыш бағдарламасы әлі де бастапқы кезеңінде болған кезде. Бұл F 111 Aardvark ұшағының соңғы көрсетілімі болды, себебі RAAF 2010 жылдың желтоқсанында оны қызметтен шығарды, оның орнына F/A 18E/F Super Hornet келді. Алты күндік шараға шамамен 165 000 адам келді. Көрмеге Qantas компаниясының Boeing 747 және Airbus A380 ұшақтары келді, соңғысы алдыңғы жылы жеткізілген. V Australia, халықаралық нарықтағы Брисбендегі жаңа бәсекелес, Боинг 777 300ER ұшағымен қатысты. Билет сатылымы 2007 жылғы көрсеткіштермен бірдей болды, ауа райының жауынды және желді болуына қарамастан. 2009 жылғы көрме Виктория экономикасын 121 миллион долларға арттырды. Келесі жылы ресми тұлғалар Австралия халықаралық авиашоуының 2015 жылға дейін Авалон қаласында қалатынын жариялады.

2011 жыл

2011 жылғы Австралия халықаралық авиашоуы Авалон қаласында өткен оныншы көрме болды. Ол Австралия Корольдік әуе күштерінің құрылған күніне 90 жыл толуын және Австралиядағы алғашқы жолаушылар рейсінің 100 жылдығын мерекеледі. Шоу 1 наурыздан 6 наурызға дейін жалғасты, жұма, сенбі және жексенбі күндері көрермендерге есігін ашты. "Жұма күнгі шамдар" шоуында тұңғыш рет лазерлік шоу және жарықшақтар көрсетілді, оның аясында әскери ұшақтар мен жолайықтар акробатикалық трюктар орындады. Іс-шараға 195 000-нан астам адам қатысты. Көрмеге 100-ге жуық ұшақ қатысты, оның ішінде бомбалаушылар, истребительдер және барлау ұшақтары болды. Шоуда ең заманауи жасырын әуе үстемдігі истребителі – Lockheed Martin F-22 Raptor тұңғыш рет таныстырылды. Эльмендорф әуе базасында орналасқан екі ұшақ Австралияда алғаш рет статикалық көрмеге қойылды. Бірақ, білікті ұшқыш болмағандықтан олар ұшу демонстрациясын өткізбеді. Әлі де дамып жатқан Lockheed Martin F-35 Lightning II Joint Strike Fighter ұшағының өте толыққанды моделі классикалық F/A-18 Hornet ұшағының қасында статикалық көрмеде қойылды. Сонымен қатар, B-1B Lancer, KC-135, KC-10, F-16 Fighting Falcon, C-17 Globemaster III, MH-60R Sea Hawk, B-52 бомбалаушысы, RAAF-тің C-130H және J Hercules, F/A-18 Classic Hornet және Super Hornets, Boeing 737 AEW&C "Wedgetail", Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің E-3 Sentry, сондай-ақ Жаңа Зеландия, Франция, Италия және Сингапурдан келген ұшақтар мен ұшу көрсетілімдері де болды. RAAF Roulettes де шоудың соңында ұшу көрсетілімдерін ұсынды. Австралия армиясы мен Австралия Корольдік теңіз күштерінен келген жаңа MRH 90 тікұшақтары, сондай-ақ бұрынғы Blackhawks, Sea King және Squirrel үлгілері де болды. Northrop Grumman B-2 Spirit жасырын бомбалаушысының қатысуы жоспарланған, бірақ ол келмеді. Керісінше, қайта қалпына келтірілген Lockheed Constellation ұшағы болды. Көрмеде, ең қымбаты – 54 миллион долларлық Bombardier Global Express XRS жеке ұшақтары да көрсетілді.

2013 жыл

2013 жылғы Австралия халықаралық авиашоуының басты оқиғасы Авалон қаласында АҚШ Әуе күштерінің Lockheed Martin F-22A Raptor ұшағының ұшу көрсетілімі болды. 26 ақпан мен 3 наурыз аралығында өткен алты күндік іс-шараға шамамен 168 000 адам қатысты. Алғашқы үш күн сауда көрмесіне арналды, ал жұма күні кешке «Жұма күні жарыққа шығу» (Friday Night Alight) шоуымен көпшілыққа көрсетілім басталды. Авалон 2013 көрмесіне тікелей немесе жанама түрде 600-ден астам ұшақ қатысты. 94-ші «Шапалақ» (Hat in the Ring) эскадрильясының екі F-22A Raptor ұшағы Жапониядан тікелей Авалонға келді, олар бұрыннан сол жерге орналастырылған еді. Әуе шайқасы командасының Raptor демонстрациялық тобының майоры Генри «Шадоу» Шантц орындаған ұшу көрсетілімі, АҚШ Әуе күштері бюджетіне тигізген шектеулердің салдарынан 2013 жылғы жалғыз көрсетілім болды. Авалон 2013 көрмесіне қатысқан АҚШ әскери ұшақтарының ішінде 2-ші бомбалаушы қанатының Boeing B-52H Stratofortress ұшағы, 35-ші истребитель қанатының екі Lockheed Martin F-16C Fighting Falcons ұшағы және 18-ші қанатының Boeing KC-135R Stratotanker ұшағы да бар болды. 15-ші қанаттың Boeing C-17A Globemaster III ұшағы, сондай-ақ RAAF 36-шы эскадрильясының C-17A ұшағы тұрақты ұшу көрсетілімін орындады. Австралия Корольдік Әуе күштері Авалон 2013-те күшті өкілдік етті, оның ішінде 82-ші қанаттың төрт Boeing F/A-18F Super Hornets ұшағынан тұратын көрсетілім болды. RAAF ұшақтарының көптеген үлгілері, соның ішінде Boeing E-7A Wedgetail Airborne Early Warning & Control ұшағы және Airbus KC-30A Multi Role Tanker Transport ұшағы көпшілыққа таныстырылды. Австралиядағы авиашоуда алғаш рет Жапонияның Әуе өзін-өзі қорғау күштері (JASDF) 404 Hikotai/1 Yuso Kokutai бөлімшесінен келген Boeing KC-767J танкерінің қысқаша пайда болуы болды. Басқа да ерекше оқиғалардың ішінде танымал Breitling Wingwalkers екі Boeing PT-17 Stearman бипланымен өнер көрсетті, бірақ сауда күндерінің бірінде бір ұшақтың қозғалтқышы бұзылып қалғаннан кейін олар бір ұшаққа дейін азайтылды. Мелисса Пембертон (Edge 540) және Скип Стюарт (Pitts Special) Рич Гибсонның пиротехникалық эффектілерімен бірге «Динамиттен жасалған TinStix» (TinStix of Dynamite) атты әуе көрсетілімін ұсынды. Сауда көрмесінде ірі корпоративтік ұшақтар көп көрінді, олардың ішінде Airbus A319CJ, Embraer Lineage 1000 және Gulfstream 650 ұшақтары Австралия халықаралық авиашоуында алғаш рет таныстырылды.

2015 жыл

2015 жылғы Австралия халықаралық авиашоуы 24 ақпан мен 1 наурыз аралығында Авалон қаласында өтті. Тақырыбы – "Анзақтың 1915–2015 жылдардағы 100 жылдығы, Аспанның батырлары". Іс-шараға 600-ден астам компания қатысады деп күтілді. 2015 жыл Австралия және Жаңа Зеландия армиясының (ANZAC) құрылуының және олардың Галлиполиға қонуының 100 жылдығын белгіледі. 2015 жылғы авиашоудағы басты көрерліктерге F/A 18, B 52H, авиашоуға жаңа қосылған HARS Lockheed P-2 және RAAF-тың болашақ бірнеше ұшақтары кірді. Австралия армиясы MRH90 Taipan және Tiger ARH тікұшақтарын алғаш рет ұшырды. Сингапур Республикасы Әскери-әуе күштерінің Black Knights тобы екі F-16 ұшағымен көрсетілді. Көптеген соғыс кемелері мен басқа да тарихи ұшақтар да іс-шараға қатысты. Qantas компаниясы ең жаңа "Retro Roo" Boeing 737 ұшағын көрсетті, сондай-ақ жаңа аборигендік F/A 18 схемасы ұсынылды. JASDF KC-767J жанармай құю машинасы сауда күндері тағы да пайда болды, ал толық жұртқа ашық күні кете берді.

2017 жыл

2017 жылғы Австралия халықаралық авиашоуы 28 ақпан мен 5 наурыз аралығында Авалон қаласында өтті. Ол көптеген жаңа RAAF түрлерінің, сондай-ақ көптеген АҚШ ұшақтарының тұңғыш рет пайда болуымен ерекшеленді. 2017 жылғы шарада RAAF-тың жаңа Lockheed Martin F-35 Lightning және E/A-18 Growler ұшақтары Австралияда алғаш рет көрсетілді. Сондай-ақ, жаңа C-27J Spartan, P-8 Poseidon және PC-21 RAAF ұшақтары да болды. Авиашоуға АҚШ-тың 14 әскери ұшағы қатысты, бұл көрме тарихында АҚШ ұшақтарының ең көп саны. 2017 жылы АҚШ Әскери-әуе күштерінің Lockheed F-22 Raptors ұшақтары екінші рет қатысты, ал Rockwell B-1B Lancer, Boeing KC-135 Stratotanker және екі General Dynamics F-16 қайтадан келді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің P-8 ұшағы да болды. Lockheed C-130, C-17 Globemaster III және RAAF Roulettes сияқты әдеттегі ұшақтар да қатысты. Басқа қатысушы елдердің қатарында Сингапур Республикасы Әуе күштері (RSAF) KC-135 Stratotanker, екі McDonnell Douglas F-15 және C-130 ұшақтарымен болды. Жапонияның Әуе өзін қорғау күштері тағы да KC-767 ұшағын жіберді, ал Ұлыбритания Корольдік Әуе күштері қатысу үшін Airbus A400M Atlas ұшағын жіберді. Авиашоудың 2017 жылғы нұсқасы 210 000-нан астам адам қатысқан ең ірі шара болды. Жақын маңда шағын соғысқа қарсы наразылық өтті.

2019 жыл

2019 жылғы Австралия халықаралық авиашоуы 1-3 наурыз күндері өтті.

2023 жыл

COVID-19 пандемиясына байланысты 2021 жылғы әуешоу бастапқыда 26–28 қарашаға ауыстырылды, бірақ 2021 жылдың тамызында пандемия сарқылып жатқандықтан ұйымдастырушылар оны толығымен өткізбеуге шешім қабылдады. 2021 жылы әуешоу өткізілмесе де, ол 2023 жылдың 28 ақпанынан 5 наурызына дейін өтті.