Кіріспе

Британдық белсенді Уильям Ловетт (8 мамыр 1800 – 8 тамыз 1877) – британдық белсенді және чартистік саяси қозғалыстың жетекшісі. Ол өзінің буынындағы Лондон негізделген, жетекші қолөнерші радикалдарының бірі болды. Саяси құқықтарды саяси қысым мен зорлықсыз әрекеттер арқылы қол жеткізуге болатындығын жақтаған Ловетт, 1839–1840 жылдары бүлік тудыру туралы саяси айыптау бойынша бір жыл түрмеге отырғаннан кейін, саяси қызметтің ашық түрлерінен қол үзді. Кейіннен ол өзін Халықтың саяси және әлеуметтік жағдайына көмектесу жөніндегі ұлттық бірлестікке арнады, кедей жұмысшылар мен олардың балаларының өмірін жақсарту үшін чартистік білім беру бағдарламасын іске асыруға тырысты.

Ертедегі белсенділігі

1800 жылы Корнуолл қалашығы Ньюлинде дүниеге келген Ловетт, жас кезінде жұмыс іздеп Лондонға көшкен. Ол өздігінен білім алып, Кабинет жасаушылар қоғамының мүшесі болды, кейін оның президентіне айналды. «Дауыс жоқ – мылтық жоқ» ұранымен белгілі Антимилиция қауымдастығын құрғандығы арқасында ұлттық саяси беделге ие болды және Метрополитен кәсіподақтар одағы мен Оуэниттік социализм арқылы кәсіподақ қозғалысында белсенділік танытты. 1831 жылы реформалық актіге байланысты туған қозғалыс кезінде ол радикалды әріптестері Генри Хетерингтон мен Джеймс Уотсонмен бірге Жұмысшы сыныптардың Ұлттық одағын құруға көмектесті. Реформалық акт қабылданғаннан кейін Хетерингтонмен бірге газеттерге салынатын салықтарды жою науқанына қатысты.

Лондон жұмысшыларының қауымдастығы

1836 жылы маусым айында Ловетт Хетеррингтонды қоса, бірнеше радикалды әріптестерімен бірге Лондон жұмысшыларының қауымдастығын құрды. LWMA мүшелігі 100 жұмысшы еркекке шектелгенімен, кейіннен чартист қозғалысының жетекшісі болған Фейргас О'Коннорды қоса, 35 құрметті мүшелерді қабылдады. Басқа құрметті мүшелердің арасында радикалды парламент депутаттары да болды, бірақ LWMA Бирмингем саяси одағы сияқты, басқару құрамында орта таптың басымдығы болған ұйымдардан өзгеше, қатаң түрде жұмысшы табының ұйымы болды. LWMA-ның бастапқы мақсаты білім беру еді, алайда 1838 жылы Ловетт пен радикал Фрэнсис Плейс Халық хартиясының негізі болған парламенттік заң жобасын дайындады, соның салдарынан қауымдастық чартизмге бұрылды. Заң жобасына Ловетт пен LWMA-ның тағы бес мүшесі, сондай-ақ Дэниел О'Коннеллді қоса, алты радикалды депутат қол қойды. Ловетт чартист қозғалысындағы рөлімен ең жақсы танымал. 1832 жылғы реформа актісінен кейін қалған әділетсіздіктерді түзетуге бағытталған парламенттік реформалар науқаны шамамен 1838 жылдан 1850 жылға дейін жалғасты.

Қамауға алу және бас бостандығынан айыру

Көптеген жетекші чартистер сияқты Ловетт те тұтқындалды. 1839 жылдың ақпанында Лондонда бірінші чартистік конвенция өтті, және 4 ақпанда Ловетт бір ауыздан хатшы болып сайланды. 1839 жылдың 13 мамырында Конвенция Бирмингемге көшті. Қаланың "Булл Ринг" алаңында көптеген жақтастар жиналды, бірақ жергілікті билік онда жиналуға тыйым салды, соның салдарынан бірнеше адам тұтқындалды. Конвенция полицияның "қырқысты" тарату әрекеттерін айыптады және полицияны, олар қырқысты басып жаншыған "қанқұмар және конституцияға қайшы күш" деп сипаттаған плакаттарды жариялады. Ловетт хатшы ретінде плакаттарға жауапкершілікті мойнына алды және плакаттарды баспаханаға апарған Джон Коллинзбен бірге тұтқындалды. Кейін Ловетт пен Коллинз бүлік тудырды деген айыппен сотталды және Уорвик түрмесінде он екі айға бас бостандығынан айырылды. Олар 1840 жылдың шілдесінде босатылды.

Жаңа өмір

Түрмеде отырғанда Ловетт Коллинзбен бірге «Хартизм, халықтың жаңа ұйымы» деген кітап жазды, ол Хартист біліміне бағытталған еді. Бостандыққа шыққаннан кейін Ловетт саясаттан шығып, 1841 жылы Халықтың саяси және әлеуметтік жақсаруын ілгерілету жөніндегі Ұлттық қауымдастықты құрды, бұл білім беру мекемесі болды. Осы мекеме оның «Жаңа бастама» білім беру жобасын іске асыруға тиіс еді, арқылы ол кедей жұмысшылар мен олардың балаларының өзін жақсартуына үміттенді. «Жаңа бастаманы» ұлттық петицияға қол қойған чартистер аптасына 1 пенни төлеу арқылы қаржыландыру жоспарланған. Хетерингтон мен Плейс бұл бастаманы қолдады, бірақ О’Коннор «Солтүстік жұлдызы» газетінде бұл жобаға қарсы болды, себебі ол чартистерді петицияны іске асырудың басты мақсатынан алаңдатып жібереді деп ойлады. «Жаңа бастама» Ловетттің күткендей халықтың қолдауын ала алмады. Мүшелер саны 500-ден аспады, ал білім беру жексенбілік мектептермен шектелді. Ұлттық қауымдастық залы 1842 жылы ашылды, бірақ 1857 жылы операция тоқтатылғаннан кейін жабылды. 1851 жылғы халық санағында Ловетт өзін мектеп мұғалімі деп, ал 1861 және 1871 жылғы халық санағында физиология мұғалімі деп көрсетті.

Нанымдар

Ловетт – нұқсансыз моральдық принциптерді ұстанған чартист болды және саяси өзгерістерге жету үшін зорлық-зомбылық қолдануды немесе оған қауіп төндіруді сынады. Ол қанағаттылықты жақтады және мінез-құлқының таза болуын қатысты түрде қолдады. Сол кездегі білім беру деңгейлеріне қарамастан, ол мейірімділік пен қайырымдылыққа негізделген оқыту әдістеріне сенді.

Жеке өмір

Ловетттің әкесі оның туылмастан бұрын суға батып қайтыс болды. Ол 1826 жылы Кенттегі Пегвелл қаласынан Мэри Соллиге үйленді, ол оның еңбектерінде үлкен көмек көрсетті. Олардың екі қызы болды. Соңғы жылдары Ловетт кітап дүкенін ашып, 1877 жылы «Вильям Ловетттің өмірі мен күресі» атты автобиографиясын аяқтады. Ол 1877 жылдың 8 тамызында мүсірленген күйде қайтыс болды және Хайгейт зиратының батыс жағына жерленді. Оның қабірі қазір ІІ санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген.