Кіріспе

Ресейлік совет жазушысы және ақын (1882–1977)

Константин Александрович Федин (; 24 ақпан 1892 [е.с. 12 ақпан 1892] – 15 шілде 1977) – совет және орыс романисі және әдеби қайраткері.

Өмірбаян

Саратовта туған Федин Мәскеуде және Германияда оқыды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде онда тұтқындалды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Берлиндегі алғашқы советтік елшілікте аудармашы болып жұмыс істеді. Ресейге оралғаннан кейін ол большевиктерге қосылып, Қызыл Армияда қызмет етті. 1921 жылы партиядан кеткеннен кейін ол революцияны қолдаған, бірақ әдебиет пен өнерге еркіндік тілеген «Серапион бауырлары» деп аталатын әдеби топқа қосылды. Оның алғашқы «Жемісті бақша» атты әңгімесі 1922 жылы жарық көрді, сондай-ақ оның «Бакунин в Дрездене» (Дрездендегі Бакунин) пьесасы да жарық көрді. Оның алғашқы екі романы – «Города и годы» (1924; қаз. «Қалалар мен жылдар», 1962, «Совет әдебиетіндегі алғашқы ірі романдардың бірі») және «Братья» (1928). Екеуі де Қазан революциясы кезіндегі зиялылардың проблемаларымен айналысады және оның соғыс уақытындағы тұтқындалуына негізделген «неміс буржуазиялық әлемінің әсерлерін» қамтиды. Оның кейінгі романдары: «Похищение Европы» (Еуропаның зорлануы, 1935), «Санаторий Арктур» (Арктур санаторийі, 1939) және тарихи трилогия – «Первые радости» (Бірінші қуаныштар, 1945), «Необыкновенное лето» (Керемет жаз, 1948) және «Костёр» (От, 1961–67). Сонымен қатар ол «Горький среди нас» (Горький арамызда, 1943) атты мемуар жазды. Эдвард Дж. Браун оның шығармасын былай деп қорытындылады: «Федин, мүмкін, ұлы жазушы болмаса да, белгілі бір уақыт пен орынның атмосферасын жеткізу қабілетіне ие болған. Оның ең жақсы жазулары – өзінің өткен тәжірибесін қайта жаңғырту, ал оның жады ұзақ уақыттан бері өткен оқиғалардың сезімтал элементтерін таңдап алып, сақтай біледі, бұл оларды баяндауды ең қызықты тәжірибеге айналдырады». 1959 жылдан 1977 жылы қайтыс болғанға дейін Совет жазушылар одағының төрағасы болды.

Ағылшынша аудармалар

"Жайлы жаз жоқ", 2 томдық, "Шетел тілдері" баспасы, Мәскеу, 1950. "Арктур" санаторийі, "Шетел тілдері" баспасы, Мәскеу, 1957. "Ертедегі қуаныштар", Vintage, 1960. "Жалын", "Прогресс" баспасы, Мәскеу, 1968. "Қалалар мен жылдар", Солтүстік-Батыс университетінің баспасы, 1993.