Кіріспе

Панджаби музыкалық аспапы

Түмби немесе тумби (айтылуы: tūmbī), сондай-ақ тумба немесе тумба деп те аталады, – Үндістанның солтүстік субконтинентіндегі Панджаб аймағынан шыққан дәстүрлі музыкалық аспап. Жоғары дыбысты, бір ішекті қобдилы аспап Панджаб халық музыкасымен байланысты және қазіргі уақытта Батыс Бхангра музыкасында кең таралған. Түмбині қазіргі заманда панджаби халық әншісі Лал Чанд Ямла Джат (1914–1991) танымал етті. 1960-шы, 1970-шы және 1980-шы жылдары көптеген панджаби әншілері тумбиді пайдалана бастады, олардың ішінде Күлдип Манак, Мохаммед Садик, Дидар Санду, Амар Сингх Чамкила және Картар Рамла есімдері бар. Басқа қолданушылардың арасында Канвар Гревал және Саин Захор сияқты панджаби суфи әншілері де бар. Аспап ағаш таяқтан және оған бекітілген лақ резонаторынан тұрады. Бір металл ішек резонатордың үстінен көпір арқылы өтеді және таяқтың соңындағы құралға бекітіледі. Музыкант дыбыс шығару үшін бармағымен ішекті үздіксіз тартып, жіберу арқылы ойнайды.

Батыс музыкасында қолдану

Get Ur Freak On, 2001 жылы Мисси Эллиотттың хит-синглы, Тимбаланд өндірген, танымал музыка саласына ерекше тумби дыбысын енгізді. Ұлыбритания хит-парадтарында үлкен сәттілікке жеткен Панжаби MC-нің Mundian Ton Bach Ke Rahin (Жігіттерден сақ болыңыз) әні, тумбидің батыс поп-музыкасында қолданылуының ең кең таралған мысалы болып саналады. Master P-нің 20 Inch әнінде (жамайкалық регги әншісі Cutty Ranks және рэп-әртісі Kobra Khan қатысқан) тумбиді Канаданың Онтарио штатының Торонто қаласында туған Шон Рамта (әйгілі панджаби халық әншісі Хазара Сингх Рамтаның немересі) орындады. Baby Doll me Sone di әнінің бойымен тумби дыбысы естіледі.