Кіріспе

Психологияда ментализм – бұл сана мен ойлау процестерін зерттейтін салалар, мысалы, когнитивтік психологиядағыдай, ақыл-ой бейнелері, сана және таным. «Ментализм» терминін көбінесе ғылыми психология рефлекстер мен шарттық әрекеттерге себеп-салдарлық байланыстарды зерттеуге немесе мінез-құлықтың функцияларын қарастыруға бағытталған деп санайтын бихевиористер қолданды. Ментализм де, бихевиоризм де бір-бірін мүлдем жоққа шығаратын салалар емес; бірінің элементтерін екіншісінде кездестіруге болады, және бұл, психологияның бір ғасыр бұрын пайда болған кездерімен салыстырғанда, қазіргі заманда одан да жиі кездеседі.

Классикалық ментализм

Психолог Аллан Пайвио Эдвард Титченер мен Уильям Джеймстің интроспективті психологиясын атау үшін "классикалық ментализм" терминін қолданды, адам мінез-құлқының объективті және эксперименттік зерттеуіне баса назар аудара отырып, адам санасының субъективті, интроспективті зерттеуінен өзгешелендірді. Бихевиористер сананы зерттеуді мүмкін емес немесе қажетсіз деп санады, сондай-ақ осыған дейін оған берілген назар саланың толық потенциалына жетуіне кедергі келтірді.

Жаңа ментализм

Психологияда (және когнитивтік нейробиология сияқты байланысты салаларда) сананың немесе ойдың табысты қайта жаңғыруына технологиялық және әдістемелік жетістіктер маңызды рөл атқарды. Олар басқа жаңа техникалармен қатар миды картаға түсіруге мүмкіндік берді. Бұл жетістіктер қабылдау мен сананы зерттеудің тәжірибелік жолын ашты. Дегенмен, когнитивтік революция мінез-құлықты зерттеу бағдары ретінде жойған жоқ; шындығында, когнитивтік революция кезінде оперативтік шарттау бойынша зерттеулер қарқынды дамыды. 1994 жылы ғалым Терри Л. Смит радикалды мінез-құлық тарихын қарастырып, "радикалды мінез-құлық сәтсіздікке ұшыраса да, зерттеудің оперативтік бағдарламасы табысқа жетті деген қорытындыға келді. Бұдан әрі, оперативтік психология мен когнитивтік психология бір-бірін толықтырады, әрқайсысының өзіндік саласы бар, олар бір-біріне құнды, бірақ қол жеткізе алмайтын үлес қосады".