Кіріспе

Англиядағы ерекше табиғи сұлулық аймағы

Ниддердейл ұлттық пейзажы – Англияның Солтүстік Йоркширдегі ерекше табиғи сұлулық аймағы, шығысы мен оңтүстігі Йоркшир Дейлс ұлттық паркімен шектеседі. Ол Ниддердейлдің көп бөлігін, төменгі Уорфдейлдің бір бөлігін, Уошберн аңғары мен төменгі Уэнслидейлдің бір бөлігін, соның ішінде Джерваулкс аббаттығы мен Үр өзенінің батысындағы шағын аңғарларды қамтиды. Оның жалпы ауданы 233 шаршы миль (603 км²). Ниддердейл ерекше табиғи сұлулық аймағының ең биік нүктесі – Ұлы Уорнсайд, теңіз деңгейінен жоғары, Йоркшир Дейлс ұлттық паркімен шекарада орналасқан. Бұл аймақта "6000 жылдан астам адам қызметінің іздері" бар екені айтылады; бұл кезеңде "римдік дәуірден басқа, дерлік үздірілмейтін қоныстануға" куәліктер бар. Ерекше табиғи сұлулық аймағының мәліметінше, бұл аймақ "әртүрлі жануарлар мен өсімдіктерге, маңызды мекендерге және 16000-нан астам адамға" үйі. Ерекше табиғи сұлулық аймағындағы жалғыз қала – Ниддердейлдегі Патейли Бридж, ол Йоркшир Дейлс аймағының бірі. Отли мен Илкли ерекше табиғи сұлулық аймағының оңтүстігінде, ал Машам мен Рипон шығысында жатыр.

Тарих

1947 жылы Хобхаус баяндамасы Йоркшир Дейлс ұлттық паркін құруды ұсынғанда, Ниддердейлді қоспай, оған ерекше қорғау статусы берілсін деп ұсынды. Сәйкесінше, Ниддердейл 1954 жылы ұлттық парк ретінде белгіленген кезде оның құрамына енбеді. 1963 жылы сол кездегі Батыс Райдинг округі кеңесі Ниддердейлді Ұлттық паркіне қосуды ұсынды, бірақ бұл ұсыныс округтік кеңестердің қарсылығына тап болды, себебі олар округтік кеңеске өздерінің бір бөлігін беруге дайын болмады. Батыс Райдинг Ұлттық паркі комитеті және оның ізбасары Йоркшир Дейлс Ұлттық паркі комитеті 1988 жылға дейін, AONB-нің баламалы статусы ұсынылғанға дейін бұл идеядан толығымен бас тартқан жоқ. Ұлттық парктің шығыс шекарасы Хобхаус баяндамасында ұсынғандай, Шығыс Витон деп белгіленді. Шығыс Витоннан төменгі Уэнслидейл бөлігі ұлттық парк статусына қарастырылмаған, бірақ жаңа AONB-ге қосылды. Сол сияқты, жаңа AONB-ға Washburn Valley және Washburn Valley мен Ұлттық парк арасындағы Wharfedale-дің төменгі бөлігі де кірді, олар да ұлттық парк статусына қарастырылмаған еді. AONB 1994 жылы қазіргі шекараларымен ресми түрде белгіленді.

Ниддердейл

AONB-ге Ниддердейлдің барлық бөлігі кіреді, тек Хэмпштхвейт маңындағы төменгі аңғардың шағын ауданы ғана кірмейді. Патейли көпірінен төмен орналасқан төменгі аңғарда Бримхэм тастары мен Колдстоунс кесіндісі сияқты көрікті жерлер бар. Аз қоныстанған жоғарғы аңғарда бірнеше су қоймалары орналасқан: Gouthwaite Reservoir (табиғат қорығы), Scar House Reservoir және аңғардың ең жоғарғы бөлігінде Angram Reservoir, оны Ұлы Уорнсайд және Кішкентай Уорнсайд таулары басып тұрады.

Төменгі Уорфдейл және Уошберн аңғары

AONB-нің оңтүстік бөлігі Washburn Valley, Lindley Wood, Swinsty, Fewston және Thruscross суқоймаларын қамтиды.

Төменгі Уэнслидейл және жанама аңғарлар

AONB-ның шығыс бөлігіне Burn өзенінің (Colsterdale аңғары да оның ішінде) аңғарлары, сондай-ақ Laver және Skell өзендерінің аңғарлары кіреді. Fountains Abbey және Jervaulx Abbey екеуі де AONB аумағында орналасқан, ал Hackfall Wood Уре өзенінің оңтүстік жағасында жатыр.

Туризм

AONB-ге Харрогейттен Патейли көпіріне дейін автобуста, Харрогейтке дейін пойызбен және автомобиль жолымен: "A1(M) және шығысқа қарай A61, ал оңтүстікке қарай A65, A59, M65 және M62". AONB туризм саласын Дальс Туризм Стратегиясы мен тұрақты туризм жөніндегі іс-қимыл жоспарына сәйкес қолдайды. 2013 жылы аймақтағы туризмнен түскен табыс 35 миллион фунт стерлингке жуық болды, сонымен қатар келушілердің шамамен 20 миллион фунт стерлингтік "тікелей емес шығындары" болды. Жүру танымал әрекет. AONB веб-сайтында танымал серуендеулерге қатысты нұсқаулар, сондай-ақ каноэ мен каяк спорты, үңгірлерді зерттеу, альпинизм, велосипедпен жүру, балық аулау және атпен жүру туралы ақпараттар ұсынылады. AONB арқылы үш ұзақ қашықтықты жолдар өтеді: Ниддердейл жолы Ниддердейлді оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа дейін, Алты Даль жолы Оңтүстіктегі Отлиден Солтүстіктегі Уэнслидейлге дейін, ал Йоркшир мұра жолы Оңтүстіктегі Уорфдейлден Солтүстіктегі Рипонға дейін созылады. Жоғарғы Ниддердейл тау велосипедімен жүруге қолайлы аймақ, ал үңгірлерді зерттеу Жоғарғы Ниддердейл үңгірлерінде жүзеге асырылады. Биік жердегі құртты далалар Ұлыбританиядағы ең жақсы ату мүмкіндіктерін ұсынады. Бір дереккөз бойынша, құрт ату көбінесе бай адамдарға арналған шара; 2008 жылы бұл шара "ойындаршылар мен соққы берушілер сияқты адамдарға 600 000 фунт стерлингтен астам жалақы, пабтар мен қонақүйлер сияқты жергілікті кәсіпорындарға 250 000 фунт стерлинг және жерді басқаруға шамамен 1,75 миллион фунт стерлинг үлесін қосты". 2020 жылғы маусым 12 тамыздан 10 желтоқсанға дейін жалғасты.

Басқару

Көптеген AONB-лер сияқты және ұлттық саябақтардан өзгеше, Ниддердейл AONB жергілікті билік органдары арқылы Бірлескен консультативтік комитет (ЖАК) көмегімен басқарылады, "жергілікті билік және шағын ауылдық кеңестердің сайланған өкілдерінен, сондай-ақ жер иелері мен қоғамдық мүдделерді қорғайтын топтардың өкілдерінен құралған серіктестік ұйым". Патейли-Бриджде орналасқан шағын команда ЖАК-ке есеп береді. Ниддердейл AONB-ның барлық аумағы Солтүстік Йоркширде орналасқан, ал 2023 жылдың 1 сәуірінен бастап Солтүстік Йоркшир кеңесі AONB-ға басшылық етеді. Ниддердейл AONB-ның көбі бұрынғы Харрогейт ауданының шегінде орналасқан. Солтүстікке қарайғы шағын аумақтар бұрынғы Ричмондшир және Хамблтон аудандарына жатады.