Кіріспе

ПЛЕ сонымен қатар идиопатиялық бастапқы фотодерматоз ретінде анықталады.

ПЛЕ күн сәулесіне жаңадан ұшыраған тері бөліктерінде пайда болады, мысалы, мойынның ашық бөлігі, қолдардың, қол-аяқтардың және аяқтардың артқы жағы, бірақ бетке сирек түседі. Бұл, генетикалық бейімділігі бар адамдарда кездеседі.

УФ сәулелері

PLE UVA немесе UVB (күн күйігінің басты себебі) сәулелерімен шақырылуы мүмкін, яғни тіпті шыны арқылы өтетін күн сәулесінен де пайда болуы мүмкін. UVA – күн сәулесінің маңызды құрамы, шыныдан өтеді, күннен қорғайтын кремге салыстырмалы түрде кедергі келтіреді және күн күйігі болмастан жарық бөртпесін тудыруы мүмкін.

Диагностика

ПЛЭ диагнозы көбінесе науқастың анамнезі мен клиникалық байқаулар арқылы қойылады. Қандай да бір зерттеулер әдетте басқа жағдайларды, әсіресе қызыл жегіш ауру мен порфирияны жоққа шығару үшін жасалады. Кең спектрлі УФ-В сәулесіне үш күн қатарынан шағылыстыру арқылы терідегі бөртпе анықталады, бірақ 40%-ға дейін жаңсақ теріс нәтижелер беруі мүмкін. Жарыққа ұшырағаннан кейін 2-4 күн ішінде теріде көпіршіктер пайда болады. Варигат порфириясы және тұқым қуалайтын копропорфирия да жарықтан туындаған көпіршіктердің белгілерін көрсетуі мүмкін. Жайылған жазғы жарық реакциясы – тері ауруы, және Еуропаның континенттік бөлігінде, әсіресе Францияда, клиникалық тұрғыдан қысқа мерзімді, қышымалы, папулалы бөртпелерді сипаттау үшін қолданылатын атау, әсіресе жаз айларында немесе күнге толы демалыс кезінде бірнеше сағат күнге күйгеннен кейін жас әйелдерде кездеседі.

Болжам

Жалпы, PLE емсіз жазылады; сонымен қатар, PLE тітіркенулері көбінесе із қалдырмайды. Бұл аутоиммундық қалқанша безі ауруымен байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, антиядролық антиденелердің жоғары деңгейі бар адамдарға 8 жылдық бақылау кезеңінде жасалған тағы бір зерттеуде, эрифематоздық жегінің дамуы анықталған жоқ.

Эпидемиология

АҚШ-та фотосезімталдық бұзылысы бойынша тексерілген адамдардың төрттен бірі ПЛЕ диагнозын алса, жалпы халық арасындағы көрсеткіш 10-15% құрайды, ал бір зерттеуде 2000-нан астам адамның қатысуымен көрсетілгендей, тіпті 40%-ға жетеді. ПЛЕ жас ересектерде көбірек кездеседі және әйелдерде жиірек байқалады. ПЛЕ-нің алғашқы сипаттамасы 19 ғасырда жазылған, онда ол күн сәулесінің әсерінен туындайтын, қайталамалы, із қалдырмайтын экземалық зақымданулармен сипатталатын экзема ретінде анықталған. Даниялық дәрігер Карл Раш 1900 жылы күн сәулесінің теріге тигізетін әсеріне қызығушылық танытып, экземаны полиморфты жарық реакциясы ретінде сипаттады. Одан бері ол "полиморфты жарық реакциясы" терминін енгізген деп саналады.