Кіріспе
Лалмохан Гангули, лақабы Жатайу – Сатьяжит Райдың «Фелуда» әңгімелеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер. Ол арзан қылмыстық триллерлер жазады, бірақ шынайы өмірде әлсіз және шаршағыш. Кітаптарының үлкен сатылымының арқасында ол бай. Ол жылына екі кітап жазады. Оның қылмыстық әңгімелерінің аттары қызықты және есте қалатын, көбінесе аллитерациялармен сипатталады, мысалы, «Сахара е Шихаран», «Гондурас е Хахакар», «Борнео р Бибишика», «Дурдхарш Душман», «Ванкувер ер Вампир», «Гималай Хриткампо», «Атлантик ер Атанка», «Анобик Даноб», «Нарокер Наам Каракорум», «Бидгуте Бодмаш», «Арокто Араб» және т.б. Бірнеше «Фелуда» әңгімелерінің аттары да осы ерекшелікті көрсетеді, мысалы, «Джото Кандо Катмандуте», «Гангтокей Гондогол», «Рояль Бенгал Рахасия», «Робертсон Руби», «Госаинпур Саргарам», «Бомбайер Бомбете», «Горостан Сабдан», «Кайлашей Келенкари», «Бхусварго Бхаянкар» және т.б. Жатайу романының детективі Прахар Рудра – өте зерек және күшті кейіпкер. Лалмоханның әкесі оған «Сарбогья Гонгопадьяй» деген есім берген, бірақ Лалмохан осы есімді пайдаланбайды.
Lalmohan Ganguly, alias Jatayu is a fictional character in the Feluda stories written by Satyajit Ray. He writes pulp crime thrillers, but is quite weak and nervous in real life. He is fairly wealthy due to the immense sales of his books. He writes at a frequency of two books a year. His crime fiction stories have interesting and catchy names, often characterised by alliterations like 'Sahara ey Shiharan', 'Honduras e Hahakar', 'Borneo r Bibhishika', 'Durdharsh Dushman', 'Vancouver er Vampire', 'Himalaye Hritkampo', 'Atlantic er Atanka', 'Anobik Danob', 'Naroker Naam Karakoram', 'Bidghute Bodmash', 'Arokto Arab' etc. The names of several Feluda stories also exhibit this feature, for example Joto Kando Kathmandute, Gangtokey Gondogol, Royal Bengal Rahasya, Robertsoner Ruby, Gosainpur Sargaram, Bombaiyer Bombete, Gorosthane Sabdhan, Kailashey Kelenkari, Bhuswargo Bhayankar, etc. The detective of Jatayu's novel, Prakhar Rudra, is a character with incredible intellect and power. Lalmohan's grandfather gave his name "Sarbogya Gongopadhyay" but Lalmohan does not use that name.
Шолу
Ол алғаш рет Фелуданы "Сонар Келла" (Алтын қамал) әңгімесінде кездестіреді және содан бері Фелуда мен Топшаның барлық маңызды оқиғаларында олармен бірге болады. Ол қару-жарақ жинақтайды, бірақ көбінесе оларды қолдануға тартынады. Әртүрлі оқиғаларда жинаған қаруларына бумеранг, кукри (пышақ), түтін бомбасы және тіпті иттің таяқшасы (пестл) кіреді. Оның мінез-құлқы көңілді, Фелуда әңгімелерінде көбінесе күлкілі жағдай тудырады. Оның Маганлал Мехрадж атты жаман адаммен тарихы бар. Маганлал Мехрадж "Жой Баба Фелунатх" (Сары құдайдың құпиясы) фильмінде цирк артисінен оған пышақ лақтыртып, "Жато Кендо Катмандутей" (Катманду қылмыскерлері) фильмінде оған ЛСД берген. Жатайу Мехраджбен соңғы рет "Голапи Мукта Рахасия" оқиғасында кездескен. Фелуда оқиғаларында оның әрекеттері көңілді болғанымен, оның кейіпі әдеттегі күлкілі рөлден мүлдем өзгеше. Ол көбінесе орташа бенгалдық адамның бейнесін көрсетеді. Дегенмен, уақыт өте келе, Фелудамен байланысы арқылы Жатайдың қасиеттері жақсарып, біртіндеп білімді, епті және зиялы болады. Бірінші әңгіменің кино нұсқасында ("Сонар Келла", түпнұсқасы емес) қылмыскер Мандар Боз Жатайдың қателігінен қашып құтылады. Бірақ кейінгі оқиғаларда ("Жой Баба Фелунат" мысалы) Жатай Фелудаға жұмысында үлкен көмек көрсетеді. Көптеген оқиғаларда ол маңызды нұсқауларды көбінесе әдейілемей ұсынады, бұл тергеуге үлкен көмек болады. "Сонар Келла" (фильмде) ол "сонар паторбати" (іс жүзінде мүмкін емес нәрсені сипаттау үшін қолданылатын бенгал тіліндегі сөз тіркесі) деген сөзді айтқан, бірақ бұл дереу Фелудаға жаңа ой ұқтырып, оның істі шешуге қажетті маңызды ақпарына айналды. "Горостан е сабдан" оқиғасында ол өте бағалы антикалық қайталамалы сағатын (watch) қылмыскерлерді ұстау үшін тапқырлықпен пайдаланады. Бірнеше оқиғада ол детективті (соның ішінде үшеуін де) қарсыластары қоршаған кезде белсенді түрде құтқаруға қатысады. Мысалы, "Бакшо Рохосио" оқиғасында бумерангты уақтылы қолданып, қарсыласы Прабирді жеңеді, ал "Тинторетор Джишу" оқиғасында ағаш қорапты көтеріп, бір қарақшының басына соққы беріп, оны есінен айырады. Ол тіпті "Апсара театры ер мамла" оқиғасында Фелуданың өкілі ретінде күдіктілерді сұраққа алады. Жатайу Калькуттадағы Афинаум институтының мұғалімі, сонымен қатар ақын Бакунта Малликтің жанкүйері. Жатай оның өлеңдерін жиі жатқа айтады, олардың ерекшелігінен күлкілі жағдайлар туындайды. Жатай күніне екі шақырым жүріп, денсаулығын сақтайды, роман жазу үшін энциклопедияны пайдаланады. Ол үйленбеген және үш үйдің иесі. Ол саяхаттағанды ұнатады. Шувадип Адхикари жазған "Жайту-Жайтау!" кітабы Жатай туралы мәліметтердің жиынтығы. Фелуда әңгімелерінде айтылған барлық фактілер бір томға жинақталған.
Қасиеттері
Фелуданың алғашқы екі фильмінде Жатайдың рөлін көрнекті актер және адвокат Сантош Датта орындады. Оның шеберлігінің арқасында Сатьяжит Рай Фелуда туралы кейінірек жазған өңгімелерінде Жатай Сантош Даттаның сырт келбеті мен мінез-құлқына ұқсатып бейімделді. Тәжірибелі актер Раби Гош "Бакшо Рохошё" телефильмінде, ал Ануп Кумар "Босепукуре Хунхарапи" телефильмінде Жатай рөлін сомдады. "Бомбайер Бомбете", "Кайлассей Келенкари" және "Тинторетор Жишу" фильмдерінде Жатай рөлін Бибху Бхаттачарья ойнады. Мохан Агаше "Кисса Катманду Мейин" үнді телесериалында Жатай рөлінде көрінді. 2020 жылғы "Feluda Pherot" веб-сериалында Анирбан Чакрабарти бұл рөлді ойнады.