Кіріспе
1872 жылы Жюль Верн жазған роман. «Сегіз күнде әлемді айналып шығу» – француз жазушысы Жюль Верннің 1872 жылы француз тілінде алғаш жарияланған оқиғалық романы. Романның басты кейіпкерлері – лондондық Филеас Фогг пен оның жаңадан жұмысқа алынған француз қызметшісі Паспарту. Олар Reform Club-тағы достарымен жасасқан 20 000 фунт стерлингтік (1872 жылғы шамамен <calculated amount> миллион) бәс тілгендіктен, 80 күнде әлемді айналып шығуға тырысады. Бұл Верннің ең танымал туындыларының бірі.
the 1872 novel written by Jules Verne
Around the World in Eighty Days is an adventure novel by the French writer Jules Verne, first published in French in 1872. In the story, Phileas Fogg of London and his newly employed French valet Passepartout attempt to circumnavigate the world in 80 days on a wager of £20,000 (equivalent to £0.02 in 1872 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ) set by his friends at the Reform Club. It is one of Verne's most acclaimed works.
Сюжет
Филеас Фог - Лондонда жалғыз өмір сүріп жатқан бай ағылшын джентльмені. Байлығына қарамастан, Фог шамалы жағдайда өмір сүріп, әдеттерін математикалық дәлдікпен орындайды. Ол Реформа клубының мүшесі, күнінің көп бөлігін сол жерде өткізеді. Қызметшісін, оған күткеннен сәл салқын сумен шаш жуындырғаны үшін жұмыстан шығарып, француз Жан Паспартуды жаңадан жұмысқа алады. 1872 жылғы 2 қазан күні кешке клубта Фог "Дейли телеграф" газетіндегі бір мақалаға байланысты пікір таласына қатысады. Мақалада Үндістанда жаңа теміржол учаскесі ашылғандықтан, әлемді 80 күнде аралап шығу мүмкін екендігі айтылған. Ол клуб мүшелерінен осындай саяхатты осы мерзімде аяқтауға 20 000 фунт стерлинг, яғни байлығының жартысын салым ретінде қабылдайды. Паспартумен бірге Фог Лондоннан пойызбен сағат 20:45-те кетеді. Салымды жеңу үшін ол 21 желтоқсанда, 80 күннен кейін дәл осы уақытта клубқа оралуы керек. Олар сапар кезіндегі шығындарды жабу үшін Фогтың қалған 20 000 фунтын алады. + Жол жүру жоспары (бастапқыда жоспарланғандай): Лондоннан Суэцке, Египет – теміржолмен Бриндизиге, Италия, Турин арқылы және Жерорта теңізі арқылы "Монголия" бу кемесімен – 7 күн. Суэцтен Бомбейге, Үндістан – "Монголия" бу кемесімен Қызыл теңіз және Үнді мұхиты арқылы – 13 күн. Бомбейден Калькуттаға, Үндістан – теміржолмен – 3 күн. Калькуттадан Викторияға, Гонконгқа, Сингапурда тоқтаумен – "Рангун" бу кемесімен Оңтүстік Қытай теңізі арқылы – 13 күн. Гонконгтан Йокогамаға, Жапония – "Карнатик" бу кемесімен Оңтүстік Қытай теңізі, Шығыс Қытай теңізі және Тынық мұхиты арқылы – 6 күн. Йокогамадан Сан-Францискоға, АҚШ – "Генерал Грант" бу кемесімен Тынық мұхиты арқылы – 22 күн. Сан-Францискодан Нью-Йоркке, АҚШ – теміржолмен – 7 күн. Нью-Йорктан Лондонға, Ұлыбритания – "Чина" бу кемесімен Атлант мұхиты арқылы Ливерпульге және теміржолмен – 9 күн. Барлығы – 80 күн. Сапар картасы. Фог пен Паспарту уақытында Суэцке жетеді. Египетке түскенде, оларды Лондоннан банкті тонаған Джеймс Стрэндты іздеуге жіберілген Скотланд-Ярд детективі Фикс бақылайды. Фог Стрэнд туралы Скотланд-Ярдқа берілген сипаттамаға ұқсас болғандықтан, детектив Фикс оны қылмыскер деп жаңылысады. Уақытында ордер ала алмаған Фикс жолаушыларды Бомбейге жеткізетін "Монголия" бу кемесіне өтеді. Фикс өзінің мақсатын жасыра отырып, Паспартумен танысады. Фог кеме инженеріне оларды Бомбейге ертерек жеткізсе, үлкен сыйақы беремін деп уәде береді. Олар жоспардан екі күн бұрын кемеге кіреді. Үндістанда Калькуттаға дейін пойызбен барады. Фог "Дейли телеграф" газетіндегі мақаланың қате екенін біледі; Холбиден Аллахабадқа дейінгі теміржол учаскесі әлі салынбаған. Фог піл сатып алып, жол көрсетуші жалдап, Аллахабадқа қарай жолға шығады. Олар жас үнді әйелі Ауданың сатиге түсуі тиіс шеруге тап болады. Ол опиум мен гашишпен есірткіленгендіктен және өз еркімен бармай жатқандықтан, саяхатшылар оны құтқаруды шешеді. Олар шеруді жерлеу орнына дейін қадағалайды, онда Паспарту Ауданың қайтыс болған күйеуінің орнына от жағуға келеді. Ол рәсім кезінде өрттен көтеріліп, дін қызметкерлерін қорқытып, Ауданы алып кетеді. Бұрынғы он екі сағат жоғалып кетті, бірақ Фог ешқандай өкініш білдірмейді. Саяхатшылар келесі теміржол станциясында пойызға мініп, Ауданы өзімен бірге алып кетеді. Калькуттада олар Гонконгқа баратын "Рангун" бу кемесіне мініп, Сингапурда бір күндік тоқтау жасайды. Фикс Фог пен Паспартуды тұтқындайды. Олар кепілдікті босатпайды, Фикс олардың соңынан Гонконгқа барады. Ол өзінің бұрынғы сапардағы досымен қайтадан кездескеніне қуанып, өзін Паспартуға көрсетеді. Гонконгта топ Ауданың алыс туысы, олар оны тапсыруды жоспарлаған, Голландияға көшіп кеткенін біледі, сондықтан оны Еуропаға алып кетуге шешім қабылдайды. Фикс Гонконгты Фогты британдық жерде тұтқындаудың соңғы мүмкіндігі ретінде қарастырады. Паспарту Фикс Реформа клубының тыңшысы екеніне сенімді болады. Фикс Паспартуға сеніп, ол бір сөзге де сенбейді және қожайыны ұры емес екеніне сенімді. Паспартудың қожайынына олардың келесі кемесі "Карнатик" ерте кететіні туралы хабарлауына жол бермеу үшін Фикс Паспартуды мас етіп, опиум орнында есіртеді. Паспарту әлі де Йокогамаға баратын бу кемесін ұстап алады, бірақ Фогқа кеменің жоспарланған мерзімнен бұрын кететінін хабарлай алмайды. Фог өзінің байланысын жіберіп алғанын біледі. Ол оны Йокогамаға алып баратын кемені іздейді, сонда "Танкадере" атты қайық табады, ол онымен Ауданы Шанхайға жеткізеді, онда олар Йокогамаға баратын кемені табады. Онде олар Паспартуды іздейді, ол бастапқы жоспар бойынша "Карнатик" кемесімен келгеніне сенімді. Оны цирктан табады, үйіне қайту үшін ақы төлеуге тырысып жатыр. Қайта қосылған төрт адам Тынық мұхиты арқылы Сан-Францискоға баратын "Генерал Грант" атты бу кемесіне мінеді. Фикс Паспартуға енді, британдық жерді қалдырғаннан кейін, Фогтың сапарын кешіктіруге тырыспай, керісінше, оның Британияға оралуына көмектесетінін уәделейді, онда оны тұтқындай алады. Сан-Францискода олар Нью-Йоркқа баратын құрлық арқылы жүретін пойызға мінеді, жолда бірнеше кедергілерге тап болады: теміржолға көшкен бизон тобы, бұзыла бастаған аспалы көпір және пойызды шабуылдайтын Сиу үндістерінің тобы. Локомотивті вагоннан ажыратқаннан кейін Паспарту үндістердің қолына түседі. Американдық әскерлер көмектесуге келіскеннен кейін Фог оны құтқарады. Олар жел қуатымен жүретін шанамен Омахаға, содан кейін Нью-Йоркқа пойызбен барады. Нью-Йоркте "Чина" кемесін жіберіп алған Фог баламалы көлік іздейді. Ол Францияның Бордо қаласына бағытталған "Генриетта" атты бу кемесін табады. Кеме капитаны оларды Ливерпульге апарына отырғысы келмейді, сонда Фог Бордоға әрбір жолаушыға 2000 доллар төлеуге келіседі. Ол экипажды саботаж жасауға және Ливерпульге бағытталған бағытты өзгертуге пара береді. Дауылды желмен және толық қуатпен жүрген кеме бірнеше күннен кейін отын қышқылы таусылады. Көмір таусылғанда Фог кемені капитаннан сатып алады, содан кейін экипажға буды сақтау үшін барлық ағаш бөліктерін жағып беруді бұйырады. Достары Ырландияның Квинстаун (Коб) қаласына жетеді, Дублинге пойызбен және Ливерпульге пароммен барады, мерзімнен бұрын Лондонға үлгеруге жетеді. Англия топырағына келгеннен кейін Фикс Фогты тұтқындайды. Бір уақыттан кейін, түсініксіздік жойылды - нағыз тонаушы Эдинбургте үш күн бұрын ұсталған. Фог пойызды жіберіп алып, Лондонға шамамен бес минут кешігіп жетеді, салымды жоғалтқанына сенімді. Келесі күні Фог Аудаға оны өзімен бірге алып келгені үшін кешірім сұрайды, өйткені енді ол кедейлікте өмір сүруге мәжбүр және оны асырай алмайды. Ауда оған махаббат білдіріп, оның әйелі болуға келіседі. Паспарту министрге хабарлағанда, ол күнді жаңылысқандарын біледі - бүгін 22 желтоқсан емес, 21 желтоқсан. Партия шығысқа қарай саяхаттағандықтан, олар әрбір градус ендігі үшін төрт минуттан қысқартылды; осылайша, олар Лондондағы адамдар сияқты бірдей уақытты өткергенімен, 80 күн шығып, 79 күн батыпты. Паспарту Фогқа қатесі туралы хабарлайды, ал Фог клубқа асығып жетеді, мерзімді орындап, салымды жеңіп алады. Саяхатқа шамамен 19 000 фунт жұмсағаннан кейін, ол қалғанын Паспарту мен Фикс арасында бөліп, Аудаға үйленеді.
Негізгі мәліметтер мен талдау
"Жер шарын сексен күнде айналдыру" Франция үшін де, Верн үшін де қиын кезеңде жазылды. Франко-Прус соғысы (1870–1871) кезінде Верн жағалау күзетшісі болып әскерге шақырылды; ол қаржылық қиындықтарға тап болды (оның бұрынғы туындыларына авторлық гонорар төленбеген); оның әкесі жақында қайтыс болды; және ол оны терең ойға қалдырған қоғамдық атылуға куә болды. XIX ғасырдағы технологиялық жаңалықтар жылдам жер шарын айналып өту мүмкіндігін ашты, ал мұндай перспектива Верн мен оның оқырмандарына қызығушылық тудырды. Әсіресе, 1869–1870 жылдары үш маңызды технологиялық жетістік болды, олар туристерге әлемді айналып өтуді алғаш рет мүмкін етті: Америкадағы алғашқы трансконтиненталдық темір жолдың құрылысы аяқталды (1869), Суэц каналы ашылды (1869) және Үндістан темір жолдары субконтинент бойынша біріктірілді (1870). Бұл зерттеулер дәуірінің аяқталуы және салыстырмалы түрде жайлы да, қауіпсіз де жағдайда жүзеге асырылатын жаһандық туризм дәуірінің басталуының тағы бір айқын белгісі болды. Бұл кез келген адамның отырып кесте жасап, билет сатып алып, әлемді аралап саяхаттауға болатынын, бұрын мұндай мүмкіндік тек ең батыл және шыдамды саяхатшыларға ғана берілгенін елестетуге мүмкіндік берді. Оқиға келесі 45 күн ішінде бөліп-бөліп жарияланды, оның соңы Фогтың 21 желтоқсанға белгіленген мерзімімен нақты өмірмен сәйкес келу үшін жоспарланды. XXXV тарау 20 желтоқсанда жарық көрді; 21 желтоқсанда, Фог Лондонға қайтып келуге тиіс болған күні, оқиғаның бөлігі жарияланбады; 22 желтоқсанда соңғы екі тарау Фогтың табысын хабарлады. Ол алғаш рет сериялық түрде жарияланғандықтан, кейбір оқырмандар саяхаттың шынымен болып жатқанына сене бастады – тіпті тікелей ставкалар жасалды, ал кейбір темір жол және кеме компаниялары Верннің кітабында олар туралы жазылуын сұрап, оған лобби жасады. Верн олардың өтініштеріне көнген-көңбегені белгісіз, бірақ кейбір темір жол және кеме желілерінің сипаттамалары оның олардың ықпалында болғанына күдік туғызады.
Шығу тегі
Белгіленген мерзімде әлемді айналып шығу идеясының сыртқы шығу тегі анық. Ол 1873 жылы Верн өзінің кітабын жариялағанға дейін танымал болды. Тіпті "80 күнде әлемді айналу" деген атау да түпнұсқа емес. Осы әңгіменің шығу тегі ретінде бірнеше көздер болжамдалған. "Бумен әлемді аралау, Тынық мұхит темір жолы арқылы" 1871 жылы Union Pacific Railroad Company, ал Эдмонд Планшуттың "Жүз жиырма күнде әлемді айналу" кітабы жарық көрді. 1870 жылдың басында Erie Railway Company 77 күн 21 сағат ішінде жер шарын айналатын маршруттар, уақыт және қашықтық туралы мәлімдеме жариялады. Америкалық Уильям Перри Фог әлемді аралап, өзінің саяхатын "Кливленд Лидер" газетіне "Әлемді айналып өту: Жапония, Қытай, Үндістан және Мысырдан хаттар" (1872) атты хаттар сериясында сипаттады. 1872 жылы Томас Кук әлемді айналып шығудың алғашқы туристік сапарын ұйымдастырды, ол 20 қыркүйекте шығып, жеті айдан кейін оралды. Бұл сапар 1873 жылы "Теңізден және шетелдерден хаттар" сериясында, "Денсаулыққа арналған саяхатты сипаттау" деген атпен жарық көрді. Ғалымдар Верннің жазғандары мен Кук хаттарының ұқсастығын атап көрсетті. Дегенмен, кейбіреулер Кук сапары Вернге әсер ету үшін тым кеш болды деп санайды. 1898 жылғы екінші қол жазбаға сәйкес, Верн өзінің кітабының идеясы ретінде Кук жарнамасына сілтеме жасайды. 1894 және 1904 жылдардағы сұхбаттарында Верн бұл деректің "Париж кафесінде бір күні оқығанда" және "газет бағандарынан кездейсоқ көрген туристік жарнамаға байланысты" екенін айтты. "Дүние жүзі" газетінің өзі оқиғаның бастауы газет мақаласында екенін мәлімдейді. Бұлардың барлығы Кук жарнамасы кітап идеясының туындауына себеп болғанын көрсетеді. Бір күнді пайдалану идеясының шығу тегі туралы Верн былай деді: "Менің басымда көптеген ғылыми ойлар мен мақсаттар бар. Сөйтіп, бір күні Париж кафесінде "Le Siècle" журналында бір адамның әлемді 80 күнде айналып өтуге болатынын оқығанда, мен бірден меридиандардың айырмашылығынан пайдаланып, саяхатшыма саяхатында бір күнді ұтуға немесе жоғалтуға мүмкіндік беретінімді түсіндім. Бұл оқиғаның шешімі дайын болды. Оқиға көп уақыттан кейін ғана жазылды. Мен ойларды 10-15 жылға дейін, кейде оларды қалыптастырмас бұрын, сақтап жүремін". 1873 жылғы сәуірде "Меридиандар мен күнтізбе" атты лекциясында Верн күннің қай жерде ауысатыны туралы сұраққа жауап берді, себебі халықаралық күндік сызық тек 1880 жылы қолданысқа енді, ал Гринвичтің негізгі меридианы 1884 жылға дейін халықаралық деңгейде қабылданбады. Верн 1872 жылы Nature журналында жарияланған мақаланы және Эдгар Аллан Поның "Аптада үш жексенбі" (1841) атты әңгімесін келтірді, ол да әлемді айналып, соңында некеге байланысты күннің айырмашылығына негізделген. Верн тіпті Поның әңгімесін өзінің "Эдгар По және оның шығармалары" (1864) еңбегінде талдаған. Филип Хосе Фармердің "Филеас Фогтың басқа күнделігі" (1973) романы Филеас Фогтың бұрын-соңды болмаған саяхатының құпия тарихын баяндайды, онда екі бөтен нәсіл Жерді билеу үшін күреседі.
Театр
Романды Верн мен Адольф д’Энери 1874 жылы Парижде сахналық қойылымға айналдырды. Пьеса ағылшын тіліне аударылып, Киралфи ағайындылары оны Америка Құрама Штаттарына әкелді. Орсон Уэллс 1946 жылы Коул Портермен бірлесіп "Дүние айналысында" атты музыкалық нұсқасын жасады. Тағы бір музыкалық нұсқасы, "80 күн", Кинкс тобының Рей Дэвисінің әндерімен және драматург Сну Уилсонның кітабы бойынша, режиссер Дес МакАнуфф қойған нұсқасы 1988 жылдың 23 тамызынан 9 қазанына дейін Сан-Диегодағы Манделл Вайс театрында көрсетілді, сыншылардың пікірлері әртүрлі болды. Дэвистің жан-жақты музыкасы, МакАнуффтың режиссерлік шеберлігі және актерлік ойыны жақсы қабылданды, ал бұл қойылым Сан-Диего театр сыншыларының шеңберінен "Ең үздік музыкалық қойылым" сыйлығын жеңіп алды. Марк Браун 2001 жылы кітапты бес актерлік сахналық қойылымға бейімдеді. Ол Нью-Йорк, Канада, Англия, Оңтүстік Африка және Бангладеш елдерінде қойылды. Тоби Хулс үш актерге арналған бейімдеме жасады, ол алғаш рет 2010 жылы Бат қаласындағы Корольдік театрдың "Жұмыртқа" сахнасында көрсетілді. Ол 2013 жылы Лондондағы Аркола театрында және 2014 жылы Чиппинг Нортон театрында қайта қойылды.
Радио
Роман Орсон Уэллс тарапынан өзінің "Меркурий" театрының эфирі үшін екі рет бейімделді: 1938 жылдың 23 қазанында (60 минут) және 1946 жылдың 7 маусымында (30 минут). Жюль Верн – "80 күнде әлемді айналып келу", 2010 жылы Терри Джеймс жазған, ал Джанет Уиттакер режиссерлік еткен 4 бөлімді драмалық бейімдеуде Лесли Филлипс Филеас Фогг рөлінде, Ив Оберт Паспарту рөлінде, ал Джим Бродбент Сержант Фикс рөлінде ойнады.
Фильм
1923 жылы үнсіз фильм түсірілді. Германияда түсірілген және Филеас Фогг рөлін Конрад Вейдт ойнаған фильмнің бастапқы неміс атауы Die Reise um die Erde in 80 Tagen болды. Бастапқыда 2 сағат 11 минутқа созылған бұл фильм кейін жеті минутқа қысқартылды. Фильм 2002 жылы жоғалған деп саналды. 1923 жылы кітапқа негізделген үнсіз сериал жарық көрді. "18 күнде әлемді айналдыру" сериалы Фоггтың ұрпағы Филеас Фог III және оның бабасының саяхаттарын қайта құруға тырысуы туралы әңгімелейді. 1938 жылы француз-ағылшын бірлесіп жасаған "Индиялық фантастикалық оқиға" атты фильмде Реформа клубындағы ставка және үнді принцессасының құтқарылуы көрсетілген. Алайда, өндіріс ешқашан аяқталмаған. 1956 жылы Майкл Андерсон Дэвид Нивен мен Кантинфлас ойнаған кинобағдарламаны түсірді. Фильм бес рет Оскар сыйлығын жеңіп алды, соның ішінде ең жақсы фильм үшін академиялық сыйлық 1963 жылы "Үш шүберек" комедиялық фильмі "Үш шүберек" әлемді айналып, "Паспарту" рөлінде "Үш шүберек" басты рөлді сомдады. 1956 жылғы фильмнің танымалдылығын пайдалану үшін және 1959 жылы басталған "Шүберектер" танымалдылығының қайта жандануы үшін шығарылды. 2000 жылы Warner Bros. компаниясы Tweety's High Flying Adventure атты фильм шығарды. Бұл фильмде Tweety 80 күнде әлемді айналып, балалардың саябағы үшін ақша жинау үшін мысық аяғының іздерін жинайды. Фильм сол жылы Game Boy Color үшін ойындарға да бейімделді. 2004 жылы кітапқа негізделген фильм түсірілді, оның басты рөлдерін Стив Куган және Джеки Чан сомдады. Адаптация кітапқа ұқсамайды. Фильм екі рет Razzie Awards сыйлығына ұсынылды.
ln 1923, a silent serial based on the book was released. Titled Around the World in 18 days, the serial told the story of Fogg's descendant, Phileas Fogg III, and his attempt to recreate his grandfather's journey. In 1938, a French/English co production entitled An Indian Fantasy Story featured the wager at the Reform Club and the rescue of the Indian Princess. However, the production was never completed. In 1956, Michael Anderson directed a film adaptation starring David Niven and Cantinflas. The film won five Oscars, including Academy Award for Best Picture
In 1963, a comedy film The Three Stooges Go Around the World in a Daze starring The Three Stooges in the Passepartout role was released to exploit the popularity of the 1956 film and the Stooges resurgence in popularity that began in 1959. In 2000, Warner Bros. released Tweety's High Flying Adventure in which Tweety flies around the world in 80 days collecting cat paw prints in order to raise money for a children's park. The film was also adapted into a game for the Game Boy Color that same year. In 2004, a film was made, loosely based on the book, starring Steve Coogan and Jackie Chan in the roles of Fogg and Passepartout respectively. The adaptation bears less resemblance to the book. The film was nominated for two Razzie Awards.
Теледидар
"Жер шарын сексен күнде айналдыру" – 1972 жылы Австралияда түсірілген мультсериал. "Мысық пен етіктің ғажайып әлемі" – 1976 жылы түсірілген анимациялық фильм. Wielka Podróż Bolka i Lolka, 1978 жылы 15 сериядан тұратын мини-сериал, польшалық "Болек пен Лолек" мультфильмдер франшизасының аясында, онда Болек пен Лолек Фоггтың ұрпағымен оның аңызға толы саяхатын қайталауға жасалған бәс тілдесуде бақ сынасады. "Вилли Фогпен әлемді айналдыру" – 1983 жылы испан-жапондық анимациялық телесериал. Пирс Броснан 1989 жылғы мини-сериалда Джулия Никсонмен бірге Филеас Фогг рөлін сомдады. Сэр Майкл Пэлин бұл саяхатты құжаттық фильм түсіру үшін жартылай қайта жасауға тырысты: "Майкл Пэлинмен 80 күнде әлемді айналдыру". "Микки Мысының жұмыстары" ("MouseTales") сегменті және "Микки мен Миннидің үлкен демалысы" эпизодында Микки Мысы Филеас Фогг рөлінде, Гуфи Жан Паспарту рөлінде, Скрудж МакДак Лорд Абермарл рөлінде, ал Минни Мысы Принцесса Ауда рөлінде бейнеленді. Дэвид Теннант 2021 жылғы "80 күнде әлемді айналдыру" телесериалында Филеас Фогг рөлін сомдады.
Ойындар
Бұл оқиға негізінде бірнеше үстел ойындары жасалған, көбінесе шала байланысты. 2004 жылғы «80 күн ішінде әлемді айналып шығу» мобильді видео ойыны 2004 жылғы фильмге негізделген. Frogwares компаниясы жасаған 2005 жылғы «80 күн» компьютерлік ойыны романға негізделген. Inkle компаниясы жасаған 2014 жылғы сол аттас «80 күн» ойыны романды шала пайдаланып, сонымен қатар түрлі ғылыми-фантастикалық элементтерді қосады.
Интернет
Flightfox компаниясы "80 сағатта әлемді шарлау" атты саяхатты жасады, кітапта сипатталған соқпақпен арзан билеттерді табуға ұшу сарапшыларының қабілетін сынап көрді. Содан кейін онлайн-саяхат компаниясы бәйқаудың нәтижелеріне негізделген көркем электрондық кітап жазды.
Басқа
Миссури штатының Канзас-Сити қаласындағы Worlds of Fun ойын-сауық паркі, романының сюжеті негізінде құрылған. 20-шы ғасырдың екінші жартысынан бастап, қазіргі күнге дейін (2022 жылға дейін) бірнеше әуе компаниялары "80 күнде әлемді аралап шығу" бағаларын ұсынды, онда белгілі бір уақыт ішінде бір бағытта шектеусіз рейстерге билет алуға болады.