Кіріспе
Hypholoma fasciculare, көбінесе күкірт түтік немесе жиынтық ағаш сүйгіш деп аталатын саңырауқұлақ түрі – орманды кең таралған саңырауқұлақ, көбінесе басқа саңырауқұлақтарды табу қиын болғанда көзге түседі. Бұл сапротрофты, жұқа қабырғалы саңырауқұлақ кең жапырақты ағаштардың түптерінде, өлі тамырларында немесе шіріген діңдерінде көптеп өседі. "Күкірт түтік" ащы және улы; оны жеу құсу, диарея және құрысуға себеп болуы мүмкін. Улы заттар – фасцикулондар деп аталатын стероидтар, олар кальмодулин тоқтаушылары болып табылады.
Hypholoma fasciculare, commonly known as the sulphur tuft or clustered woodlover, is a common woodland mushroom, often in evidence when hardly any other mushrooms are to be found. This saprotrophic small gill fungus grows prolifically in large clumps on stumps, dead roots or rotting trunks of broadleaved trees. The "sulphur tuft" is bitter and poisonous; consuming it can cause vomiting, diarrhea and convulsions. The toxins are steroids known as fasciculols and have been shown to be calmodulin inhibitors.
Таксономия және атау беру
Ерекше епітеті латын тіліндегі fascicularis сөзінен ("шоғырлы" немесе "топталған") шығарылған, ол өсімдіктің топтамалар түрінде өсу қасиетіне сілтеме жасайды. Жапон тіліндегі атауы – Нигакуритаке (苦栗茸, "ащы куритаке" деген мағынаны білдіреді).
Сипаттама
Жарымшар қақпағының диаметрі ... -дан құрайды. Ол тегіс және күкірт сары түсті, ортасы қызғылт қоңыр, ал шеттері ақшыл. Тығыз орналасқан жапырақшалар бастапқыда сары түсті, бірақ сары етіне қара споралар жетілген кезде ерекше жасыл түске айналады. Споралық іздері күлгін қоңыр түсті. Сабағы ... биіктікте және 4–10 мм енді, пісіргенде ащы болмаса да, әлі де улы.
Ұқсас түрлер
Тамаққа жарамды Hypholoma capnoides ұқсас, бірақ жасыл сары желектері мен ащы дәмі жоқ. Сондай-ақ, Түркияның шығыс Анатолиясында да кездеседі. Көктемнен күзге дейін кез келген уақытта пайда болуы мүмкін.
Химиялық құрамы және уыттылығы
Күкірт түбірлі саңырауқұлақтың уыттылығы, кем дегенде жартылай, уытты стероидтар fasciculol E және fasciculol F-қа байланысты (ешкілерде LD50 (i. п.) көрсеткіштері 50 мг/кг және 168 мг/кг, сәйкесінше). Адамдарда симптомдар жұтылғаннан кейін 5-10 сағаттан кейін пайда болуы мүмкін, одан кейін диарея, лоқсығу, құсу, протеинурия және күйзеліс дамуы мүмкін. Паралич және көру қабілетінің нашарлауы тіркелген. Симптомдар көбінесе бірнеше күн ішінде жоғалады. Бір өлімге ұшыраған адамның мәйіттемесі аматоксин улануын еске түсіретін күшті гепатитті, сондай-ақ бүйректер мен миокардтың зақымдануын көрсетті. Саңырауқұлақ басқа түрлермен бірге тағам ретінде қолданылған, сондықтан өлімді күкірт түбірлі саңырауқұлақтың себебі деп нақты айтуға болмайды. Саңырауқұлақтың сығындылары қанды ұюға қарсы әсер көрсетеді.