Дассо Супер Мистэр: Француздық әуе күштің тарихы мен жетістіктері
Dassault Super Mystère
Dassault Super Mystère: Францияда жасалған алғашқы жаппай өндірілген, дыбыс жылдамдығынан асып түсетін әскери ұшақ. Техникалық ерекшеліктері мен даму тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Dassault Super Mystère – француздық дыбыс жылдамдығынан асып түсетін жауынгер-бомбалаушы ұшақ және сериялық өндіріске түскен Батыс Еуропаның алғашқы ұшағы.
The Dassault Super Mystère is a French supersonic fighter bomber and was the first Western European supersonic aircraft to enter mass production.
Жобалау және әзірлеу
Super Mystère – Dassault Ouragan-нан басталып, Mystère II/III және Mystère IV арқылы дамыған эволюцияның соңғы қадамы. Алдыңғы Mystère түрлері тек тік түсу кезінде ғана дыбыс жылдамдығынан асып түсе алса, Super Mystère көлденең ұшу кезінде де дыбыс жылдамдығынан асып түсті. Бұл 45 градусқа дейін созылған жаңа, жұқа қанаттың (Mystère IV-те 41 градус, ал Mystère II-де 33 градус болған) және форсажды турбореактивті қозғалтқыштың қолданылуының арқасында мүмкін болды. Бірінші прототиптік Super Mystère B.1 ұшағы Rolls Royce Avon RA.7R қозғалтқышымен 1954 жылдың 2 наурызында ұшты. Келесі күні ол көлденең ұшу кезінде дыбыс кедергісін бұзды. 1957 жылы Super Mystère B2 ұшағы өндіріске түсті. Өндірістік үлгі прототиптен SNECMA Atar 101G қуатты қозғалтқышымен ерекшеленді. Барлығы 180 Super Mystère B2 ұшағы салынды. 1958 жылы Super Mystère B.4 прототипінің екі данасы жасалды. Жаңа 48 градусқа дейін созылған қанаттары және қуатты SNECMA Atar 9B қозғалтқыштары бар бұл ұшақтар 1,4 Мах жылдамдыққа жете алды. Бірақ, Dassault Mirage III ұшағы пайдалануға түскендіктен, оларды сериялық өндіріске енгізуге қол жеткізілмеді. 1973 жылы Израиль және Гондурас әуе күштері Super Mystère B2 ұшақтарын Pratt & Whitney J52 P8A форсажсыз нұсқасымен, ұзартылған соплосымен және жаңа авиациялық құралдармен жаңартып, модернизациялады. Израильде бұл жаңартылған SMB2 ұшақтары IAI Sa'ar деп аталды (иврит тілінде "дауыл" деген мағынаны білдіреді).
The Super Mystère represents the final step in evolution, which began with the Dassault Ouragan and progressed through the Mystère II/III and Mystère IV. While earlier Mystère variants could attain supersonic speeds only in a dive, the Super Mystère could exceed the speed of sound in level flight. This was achieved thanks to the new thin wing with 45° of sweep (compared with 41° of sweep in the Mystère IV and only 33° in Mystère II) and the use of an afterburner equipped turbojet engine. The first prototype Super Mystère B.1, powered by a Rolls Royce Avon RA.7R, took to the air on 2 March 1954. The aircraft broke the sound barrier in level flight the following day. As the Super Mystère B2, sometimes known as the SMB2, the aircraft entered production in 1957. The production version differed from the prototype by having a more powerful SNECMA Atar 101G engine. A total of 180 Super Mystère B2s were built. In 1958, two Super Mystère B.4 prototypes were built. Equipped with a new 48° swept wing and a more powerful SNECMA Atar 9B engine, the aircraft were capable of Mach 1.4. Production never materialized because the faster Dassault Mirage III was entering service. In 1973, the Israeli Air Force and Honduras Air Force upgraded their Super Mystère B2s with a non afterburning version of the Pratt & Whitney J52 P8A, extended tailpipe, and new avionics. In Israeli service these upgraded SMB2s were also known as the IAI Sa'ar (after a Hebrew word meaning "storm").
Франция
SMB2 1958 жылдың мамыр айынан бастап үш истребитель эскадрильясына (5-ші, 10-шы және 12-ші) берілді. 1977 жылдың қарашасында 1/12 Камбрезис истребитель эскадрильясының соңғы SMB2 ұшағы соңғы рейсін жасады, осылайша Армэ де л’Эрде 19 жылдық қызметке нүкте қойды. Бұл эскадрильядан шамамен он бес ұшақ Рошфорт авиациялық техниктерінің мектебіне жіберілді. No90 12 YQ нөміріндегі ұшақ 122 Шартр Шампхоль әуе базасындағы Cité de l'Air әскери оқу орталығына берілді.
The SMB2 was assigned to three fighter squadrons (5th, 10th and 12th) starting in May 1958. In November 1977, the last SMB2 of the 1/12 Cambrésis fighter squadron made its last flight, thus closing 19 years of service with the Armée de l'Air. About fifteen aircraft from this squadron were then assigned to the Rochefort air technician school. Aircraft no.90 12 YQ was assigned to the Cité de l'Air Military Training Center, at 122 Chartres Champhol Air Base.
Израиль
Израиль әуе күштері 1958 жылы 24 "Супер Мистер" ұшағын сатып алды. Израильдік "Супер Мистер" ұшақтары USS Liberty кемесіне жасалған шабуылға байланысты даулы оқиғаға қатысты. Бұл ұшақтар 1967 жылғы Алты күндік соғыста және 1973 жылғы Йом Киппур соғысында қолданылды, онда 6 ұшақ жойылды. "Супер Мистер" ұшақтары Израиль ұшқыштарына өте ұнады және қарсыластары қолданатын МиГ-19 ұшақтарымен әуедегі жекпе-жекте лайықты қарсыласы саналды.
The Israeli Air Force acquired 24 Super Mystères in 1958. Israeli Super Mystères were involved in a controversial incident in which the USS Liberty was attacked. The aircraft saw action in the 1967 Six Day War and the 1973 Yom Kippur War in which 6 were lost. Super Mystères were well liked by Israeli pilots, and were regarded as good match for the MiG 19 operated by opponents in air to air combat.
Гондурас
1976 жылы Гондурас Израильден 12 толық Super Mystère ұшақтарын сатып алды. 1979 жылы Гондурас тағы төрт ұшақ сатып алды. Бұл ұшақтар Сандинист Никарагуасымен болған көптеген шекара қақтығыстарында әуе қолдауын қамтамасыз етті және 1996 жылға дейін пайдаланылды, содан кейін 12 Northrop F 5E ұшақтарымен алмастырылды. Бір Super Mystère Гондурас әуе музейіне тапсырылды, ал қалған 11-і қосымша ретінде сатылымға қойылды.
In 1976, Honduras bought 12 complete Super Mystère airframes from Israel. In 1979, Honduras purchased four more aircraft. These provided air support in numerous border skirmishes with Sandinistan Nicaragua, and served until in 1996, replaced by 12 Northrop F 5Es. One Super Mystère was transferred to the Honduras Air Museum, and the remaining 11 were offered for sale as surplus.