Кіріспе

Мата кептірілетін алаң, шатыр алаңы немесе шатырлық дала – толықтаудан кейін жаңадан жасалған маталарды кептіру үшін пайдаланылатын аудан. Ылғал мата "шатырша" деп аталатын жақтауларға ілініп, "шатырша ілгіштері" арқылы тартылып, жазық және тікбұрышты болуы үшін кептірілетін. Осы процестен туындаған "тымырқулы күйде" деген сөз тіркесі кейде қолданылады. Мата өндірілетін жерлерде мұндай алаңдар болған, нәтижесінде "шатырша" сөзі Ұлыбритания және оның империясының географиялық атауларында кездеседі, мысалы, Лондонның Спиталфилдс ауданындағы бірнеше көшелер және Шотландияның Шығыс Лотиандағы Хэддингтон қаласындағы Тентерфилд үйі, ол Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Тентерфилд қаласына атын берген.

Лондон

Спиталфилдс шатырларын 17 ғасырда фламанд тоқымашылары құрған, олар діни қуғын-сүргіннен қашқан гугеноттар болатын. Олардың тоқу өнеркәсібі аймақтың киім өнеркәсібінің орталығы болуына әкелді (күнделікті тілде «жаппа сауда» деп белгілі болған), Fashion Street және Petticoat Lane сияқты атаулары әлі де сақталған. Ол бастапқыда 150 ярдық (шамамен 137 метрлік) ашық алаң болды, оны White's Row, Wentworth Street, Bell Lane және Rose Lane (соңғысы қазір жоқ) көшелеріндегі тоқымашылардың үйлері мен шеберханалары қоршап тұрды. 19 ғасырға қарай фламанд тоқымашылары тарап кетті, ал 1829 жылы шатырлар тұрғын үйлер салу үшін пайдаланылды. 1850 жылдан бастап оны голланд яһудилері (Чуттарға қараңыз) мекендеді, кейіннен шығыс Еуропадағы қуғын-сүргіннен қашқан яһуди босқындары қосылды (Погромға қараңыз). 20 ғасырдың басында шатырлардың көп бөлігі қайта құрылыс үшін бұзылды, бірақ фламанд тоқымашыларының үйлері мен ертедегі голланд синагогасы (бұрынғы гугеноттар шіркеуі) сияқты ескі ғимараттардың кейбіреуі сақталды. Тағы бір бұрынғы гугеноттар шіркеуі қазір мешітке айналдырылған. Роккінің 1746 жылғы картасында Bishopsgate және Moorfields арасында, «Мистер Витаномның сірке суы» (яғни Корнелиус Виттеном) жанында және Саутварктің үлкен аудандарын қамтитын қосымша шатырлар көрсетілген. Финсбериден шығысқа қарай орналасқан, солтүстікке қарай Лонг Аллеймен байланысқан Төменгі Мур Филдс жері мата жуу және кептіру үшін пайдаланылды, мата тігілген күйінде жерге қадалып, кептірілді. londonlayersoflondon.org сайтындағы 1520 жылғы (Тюдор дәуірінің басындағы) Лондон картасында Крипплгейт және Мургейт арасында Tenter ground деп белгіленген жер тілімі, сондай-ақ The Bell Inn-нің артында тағы біреуі көрсетілген.