Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сол уақытта Максимин, Максенциймен жасасқан келісіміне сәйкес, соғысқа әскер жинады, бірақ Лицинийден ниеттерін сақтауға тырысып, табысқа жетті; әскері дайын болған соң, қыстың ортасы болғанына қарамастан, ол 70 000 сарбаздық әскерімен Антиохиядан Анатолия арқылы асығыс жол тартты және Византияға жетті, ал Иллирия императоры әлі Миланда еді. Максиминнің Лицинийді дайындықсыз ұстауға деген құлшынысы салдарынан, қысқы сапарда Кіші Азияның қиын-қыстау аймақтарында көптеген жабдықтар мен әскер рухы жоғалып кетті. Лициний жаудың шабуылы туралы хабар алған соң, Миландан дереу шығып, провинция арқылы асығыс жол тартқанда Иллирияның күштерін жинады.
Meanwhile, Maximinus, on the basis of his agreement with Maxentius, had been mobilizing for war, though he concealed his intentions from Licinius with carefulness and success; as soon as his forces were prepared, though it was the middle of winter, he marched hurriedly with his army of 70,000 men through Anatolia from Antioch, arriving opposite Byzantium while the Illyrian emperor was still at Milan. Maximinus' anxiety to catch Licinius unprepared had led to much equipment, not to mention morale, being lost in the winter march through the harsh provinces of Asia Minor. As soon as Licinius received news of the enemy's attack, Licinius hastened from Milan to meet the invasion, assembling the resources of Illyria in his hurried course through the province.
Шайқас
Лицинийдің айқын сандық артықшылығына қарамастан, ол толық жеңіске жетіп, шығыс легиондарын қиратты және Максиминустың намыссыз қашуға мәжбүр етті. Лициний мен оның әскерінің жоғары тәртіптілігі мен тәжірибесі иллириялық легиондардың жеңісіне үлкен үлес қосты.
In spite of his marked numerical disadvantage, Licinius won a complete victory, shattering the eastern legions and reducing Maximinus to the inglorious expedient of flight. The greater discipline and experience of Licinius and his army contributed to the victory of the Illyrian legions.
Салдары
Жеңіліске ұшырағаннан кейін Максимин Лицинийге қарсы жаңа әскер құруға үміттене отырып, қайта топтасуға тырысты; басқа шаралармен қатар, бәсекелесінің пайдасына ғана ойнаған христиандарды қуғындау саясатын кері қайтарды. Дегенмен, оның ресурстары Лицинийге қарсы соғысты қанша уақытқа созуға жетерлік болса да, ал Лициний оны қуудан тартынғандай көрінді, жаушылықтар Цираллумнан кейін бірнеше ай өткен соң, Киликиядағы Тарс қаласында Дазаның аурудан қайтыс болуымен аяқталды. Бәсекелесінің өлімінен кейін Лициний шығыс провинцияларын ешқандай күрессіз өз басынына біріктірді. Осы жеңістің және Константиннің Максенцийге қарсы жеңісінің нәтижесінде империяда жаңа күш тепе-теңдігі орнады, онда батыс шығысқа қарады. Соңында, Лициний жеңілген екі азаматтық соғыстан кейін, 314 және 324 жылдары Константин I Рим империясының жалғыз және күдіксіз билеушісі болып шықты.
After his defeat, Maximinus attempted to regroup, hoping to raise a new army with which to encounter Licinius; amongst other measures, he reversed his policy of persecuting Christians, which had only played to the favor of his rival. However, though his resources might have sufficed to prolong the war for a considerable time against Licinius, and the latter apparently hesitated to pursue him, hostilities terminated with Daza's death of disease in Tarsus, Cilicia, several months after Tzirallum. Upon his competitor's death, Licinius took over the eastern provinces without a struggle. As a result of this victory, and Constantine's against Maxentius, a new balance of power was formed in the empire, with west facing east. Ultimately, after two more civil wars in which Licinius was defeated, in 314 and 324, Constantine I would emerge as the sole and unchallenged ruler of the Roman Empire.