Кіріспе
Мадмуазель Фифи (кирил әліпбиінде Мадмуазель Фифи; транслитерация бойынша Мадмуазель Фифи) – Цезарь Куидің 1902–1903 жылдары жазған бір актілі операсы. Либретто композитор Гю де Мопассанның «Мадмуазель Фифи» (1882) атты әңгімесінен және Оскар Метеньенің «Mlle Fifi» (1896) драмалық нұсқасынан алынған. Операның тұңғыш қойылымы 1903 жылдың 4 қарашасында (ескі стиль) Эрмитаж театрында Мәскеу жеке операсымен өтті. Опера өнер тарихында «Руандық әйел» (Женщина из Руана) деген атаумен де белгілі болды. Опера Ресей империясында кеңінен қойылды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияға қарсы күрестегі патриоттық маңызына байланысты ерекше атаққа ие болды. Осы жетістігіне және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған бейімделуіне қарамастан, опера кейін Ресейде стандартты опералық репертуарда қалып қоймады және Батыс елдерінде де қойылмаған сияқты. Операның музыкасында Куи француз және неміс әуендерін, соның ішінде неміс сарбаздарының әні «Die Wacht am Rhein» рефренінің әуенін пайдаланды.
Mademoiselle Fifi (Мадмуазель Фифи in Cyrillic; Madmuazel' Fifi in transliteration) is an opera in one act, composed by César Cui during 1902–1903. The libretto was adapted by the composer from the short story Mademoiselle Fifi (1882) by Guy de Maupassant and the dramatized version Mlle Fifi (1896) by Oscar Méténier. The opera was premiered on 4 November 1903 (Old Style) at the Hermitage Theatre by the Moscow Private Opera. During its performing history it was also known under the title Женщина из Руана [Ženščina iz Ruana) = The Woman from Rouen]. The opera was widely performed in Imperial Russia and had special significance during World War I, largely because of its patriotic connotations in the struggle against Germany. Despite this success and an adaptation produced during World War II, this opera seems not to have remained in the standard operatic repertoire afterwards in Russia and not to have been performed in the West. In the music for the opera Cui borrows some French and German tunes, including the tune of the refrain from "Die Wacht am Rhein" for the German soldiers.
Қысқаша мазмұны
Франко-Пруссия соғысы кезінде жаңбырлы күні Франциядағы шатоны басып алған неміс сарбаздары жақын маңдағы қаладан бірнеше "әйелдерді" шақыртады. Олар келген кезде ерлер мен әйелдер жұптап отырып, дастарқанға жиналады. Фон Эйрик ("Фифи") өзіне бұйырған Рахилді қорлайды. Көңіл көтеру үшін жеңіл неміс және француз әндері орындалады. Содан кейін Рахил патриоттық ән айтады, ал Фифи Германия Францияны ғана емес, оның әйелдерін де бағындырады деп мақтанады. Рахил оны пышақтап, қашып құтылады. Фифи көз жұмады, ал жақын маңдағы шіркеу қоңырауы соғылғанда оның жанына дұға тілеу айтылады.