Кіріспе

Әскери лауазымдарға қабылдау міндетті әскери қызмет.

Әскери қабылдау – адамдарды әскери оқуға тарту және оларды әскери қызметке іріктеу қызметі.

Жынысы

Әлем бойынша мемлекеттік қарулы күштерге және мемлекеттік емес қарулы топтарға шақырылатындардың көп бөлігі ер адамдар. Әйелдердің үлесі елдер бойынша әртүрлі: мысалы, Үндістанда шамамен 3%, Ұлыбританияда 10%, Швецияда 13%, АҚШ-та 16%, ал Оңтүстік Африкада 27%. Көптеген мемлекеттер әйелдерді тікелей қақтығысқа қатысатын ролдерге (яғни, қарсыласты жақын арадан өлтіруді талап ететін қызметтерге) қабылдамайды, бірақ соңғы жылдары Франция, Ұлыбритания және АҚШ сияқты ірі Батыс елдері бұл шектеуді жойды. Британдық, канадалық және американдық зерттеулерге сәйкес, әйелдер ер адамдармен және бейбіт азаматтармен салыстырғанда сексуалдық зорлыққа және сексуалдық қудалауға ұшырау қаупі жоғары. Ұлыбритания, АҚШ және Канада сияқты кейбір мемлекеттер трансгендерлердің қарулы күштерінде ашық қызмет ету құқығын мойындауды бастады, бірақ бұл қадам саяси және мәдени қарсылыққа ұшырады.

Жас тобы

Мемлекеттік қарулы күштер әскери қызметке қабылдау үшін ең төменгі және ең жоғары жас шектерін белгілейді. Іс жүзінде, әскери қызметке шақырылатындардың көпшілігі жас адамдар болып табылады; мысалы, 2013 жылы АҚШ Армиясының жаңағы әскери дайындыққа кіріскен сарбазының орташа жасы 20,7 жасқа тең болды. Балалардың қарулы қақтығыстарға қатысуы туралы Балалар құқықтары конвенциясының Факультативтік протоколын (OPAC) ратификациялаған мемлекеттер балаларды әскери қызметке шақыруға құқығы жоқ, бірақ оларды жаушылық әрекеттеріне тікелей қатыстырмайынша, 16 жасқа толғаннан кейін әскери қызметке қабылдауға болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, балаларды әскери мақсаттарда пайдалану кең таралған, бірақ XXI ғасырда бұл көрсеткіш төмендеп келеді. Ұйым хабарлағандай, "Straight 18" стандарты – барлық әскери қызметті ересектерге ғана шектеу – 2001 жылдан бері жаһандық норма ретінде қалыптасып келеді. Бұл мемлекеттердің көпшілігі 17 жастан бастап әскери қызметке қабылдады, оның ішінде Австралия, Қытай, Франция, Германия, Сауд Арабиясы және АҚШ; шамамен 20 мемлекет 16 жастан бастап қабылдады, оның ішінде Бразилия, Канада және Ұлыбритания. БҰҰ Бас хатшысы сондай-ақ Үндістан, Пәкістан, Палестина, Ливия, Филиппин және Таиландтағы қарулы қақтығыстарда балаларды жалдап, пайдаланып жүрген мемлекеттік емес қарулы топтар туралы хабарлады.

Әлеуметтік-экономикалық жағдай

Әлеуметтік-экономикалық қиындықтардан құтылу үміті жастарды әскери қызметке тартудың басты факторларының бірі болып табылады. (Сондықтан, ағылшын тіліндегі ескірген термин "безоний" "жасыл рекрут" немесе "кедей" дегенді білдіруі мүмкін.) 1973 жылы АҚШ әскери міндеттілікті тоқтатқаннан кейін "әскери қызмет афроамерикалық ер адамдарды, төмен әлеуметтік-экономикалық ортадан шыққан ер адамдарды, академиялық емес орта мектеп бағдарламаларында оқыған ер адамдарды және жоғары мектептегі бағалары төмен болған ер адамдарды пропорционалды түрде көп тартты". Алайда, 2020 жылғы зерттеуде АҚШ Қарулы Күштері қызметкерлерінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы азаматтық халықпен тең немесе сәл жоғары екендігі және ең қиын әлеуметтік-экономикалық жағдайдағы топтардың қазіргі АҚШ әскерисінің талаптарына сай келу мүмкіндігі аз екендігі көрсетілді. Бір зерттеуде технологиялық, тактикалық, операциялық және доктриналық өзгерістер кадрларға деген сұраныстың өзгеруіне әкелгені анықталды. Британдық армия қызметкерлерінің әлеуметтік-экономикалық жағдайының көрсеткіші ретінде, оның ең жас рекруттерінің үштен екісі 11 жасар немесе одан кіші балаға тән сауаттылық дағдыларына ие болды, ал 7% -ының оқу жасы 5-7 болды. 2017 жылы британдық армияның жұмысқа алу кампаниясы орташа жылдық табысы 10 000 фунт стерлинг болатын жұмысшы отбасыларын мақсат етті. Офицерлерді жұмысқа алу әдетте 18 жастан бастап өрбуге ұмтылған жас ересектерге бағытталған, ал осы лауазымдарға жұмысқа алушылар өз ресурстарын жоғары жетістіктерге қол жеткізген мектептер мен университеттерге жұмсайды. (Канада – бұл ерекшелік, ол офицерлерді даярлау үшін 16 жастан бастап жоғары жетістіктерге қол жеткізген балаларды қабылдайды.)

Алғашқы жылдар

Балалар мен жастарды әскери қызметке тарту процесі олардың ерте жастарында басталады. Германияда, Израильде, Польшада, Ұлыбританияда, АҚШ-та және басқа да елдерде қарулы күштер мектептерге, оның ішінде бастауыш мектептерге жиі барып, балаларды жеткіншекке келген кезде әскерге қатылуға ынталандырады. Мысалы, неміс қарулы күштері мектептерде қолданатын плакатта: "Мектеп бітіргеннен кейін бүкіл әлем сенің табаның астында, оны қауіпсіз қыл" деп жазылған. ["Nach der Schule liegt dir die Welt zu Füßen, mach sie sicherer."]

Танымал мәдениет

Әскери қызметке шақырушылар әскери қызметті насихаттау үшін әрекет фильмдері мен бейне ойындарды пайдаланады. Мысалы, АҚШ-тағы әскери жарнамаға Голливудтың блокбастерлерінен (оның ішінде "Дұшпан сызығының артында" және "Х-адамдар: Бірінші сынып") алынған көріністер енгізілген. АҚШ-та және басқа елдерде қарулы күштер балаларға әскери өмірді көрсету үшін арнайы бейне ойындар жасап, сондай-ақ электрондық спортты пайдалану арқылы жетістікке жету бағдарламасы ретінде АҚШ Армиясының киберспорт жобасын құрды.

Әскери мектептер мен жастар ұйымдары

Көптеген мемлекеттер әскери мектептерді, кадеттік корпустарды және басқа да әскери жастар ұйымдарын ұстап тұрады. Мысалы, Ресейде 10 жасқа толған балаларға арналған әскери мектептер жүйесі бар, онда жауынгерлік дағдылар мен қару-жарақпен жұмыс істеу оқу бағдарламасының бір бөлігі ретінде оқытылады. Ұлыбритания, 12 жастан бастап балаларға әскери қызметтің стилденген бейнесін ойнауға мүмкіндік беретін кадеттік корпустарға қаржылай көмек көрсететін көптеген мемлекеттердің бірі. АҚШ орта мектеп оқушыларына Жас резервтік офицерлерді даярлау корпусын сыртқы оқу қызметі ретінде ұсынады.

Жарнама

Қарулы күштер әскерге шақыру жөніндегі жарнаманы теледидар, радио, кино, онлайн, оның ішінде әлеуметтік желілер, баспасөз, билбордтар, буклеттер мен жарнама парақшалары, жұмыс іздеу сайттары және тауарлық өнімдер арқылы кең ауқымды медиада жасайды.

Қоғамдық сала

Жалдаушылар әскери ұйымдарын насихаттау үшін азаматтық кеңістікті пайдаланады. Олар қолданатын әдістерге қоғамдық орындардағы жұмылдыру стендтері, әуе шоулары, Ресейдегі «Патриот» паркі сияқты әскери ойын-сауық орталықтары, Бельгияның ұлттық күні мен әскери шеру сияқты ұлттық мерекелер, сондай-ақ жыл сайынғы Қарулы күштер күні кіреді.

Қызмет көрсету шарттары

Жауынгерлер міндетті қызмет шартына қол қояды, толық уақытты қызметкерлер үшін бұл әдетте бірнеше жылдық қызмет мерзімін талап етеді. Олардың қызметінің басындағы қысқа мерзімді босату мүмкіндігінен басқа, бұл оларға өз құқықтарымен қарулы күштерді тастауға рұқсат береді. Жартылай штатты әскери қызмет, яғни резервтік қызмет, жауынгерге әскери тәртіп бойынша оқу кезінде жылына белгілі бір күн жұмыс істеуге мүмкіндік береді, сонымен қатар азаматтық жұмысын сақтап қалады. Қарулы күштерден шыққаннан кейін, белгілі бір мерзімге (мысалы, Ұлыбритания мен АҚШ-та әдетте төрттен алты жылға дейін) персонал операциялық қажеттілікке сәйкес өз еліндегі немесе шетелдегі базаларға орналастырылуы мүмкін, және сол базалардан әлемнің кез келген жерінде жаттығуларға немесе операцияларға жіберілуі мүмкін. Әскери қызметтің артықшылықтарына қауіпті жағдайларда оқыту, баспана, тамақ және жол шығындарына көмек, сондай-ақ зейнетақы кіреді. Кейбір қарулы күштер жауынгерлердің әскери қызметке дейін, оның ішінде немесе кейін білім алуына да қолдау көрсетеді, мұндай қолдау міндетті түрде белгілі бір мерзімге әскери қызметте жұмыс істеу шартына байланысты. Мысалдарға Канададағы Сент-Жан әскери колледжі, Ұлыбританиядағы Уэлбек қорғаныс колледжі және АҚШ-тағы GI Bill бағдарламасы жатады.

Ұрандар

Қарулы күштер жастарды әскери қызметке тарту үшін қысқа ұрандарды тиімді пайдаланып келеді, олардың тақырыптары жеке дамудан (әсіресе жеке күш), қоғамға қызмет ету және отандық борышқа дейін жетеді. Мысалы, 2017 жылғы деректер бойынша қолданыстағы ұрандар:
'Қалыпты өмірден өзгеше өмір сүр.' (Үндістан армиясы)
'Армия – күшті.' (АҚШ армиясы). 'Ең жақсысы бол.' (Британ армиясы). 'Ерекше болуға батылданыз.' (Канада қарулы күштері). 'Біз. Германияға қызмет етейміз.' ['Wir. Dienen. Deutschland.'] (Германия қарулы күштері). 'Мен үшін, өзгелер үшін.' ['Pour moi, pour les autres.'] (Француз армиясы).

Плакаттар

Жалдау плакаты – ұйымға адамдарды тарту мақсатымен жарнамада пайдаланылатын плакат. Әскери қызметке шақыру үшін бұл әдіс көптен бері қолданылып келеді.

Үндістанда

Британдық үстемдік кезінен бастап, Үндістанда әскери қызметке қабылдау ерікті түрде болды. Британдықтар «жауынгерлік нәсілдер» теориясын пайдаланып, колониялық армияда қызмет ету үшін таңдап алынған қауымдардан көптеген сарбаздарды тартты. Британдық үстемдік кезеңіндегі Британдық Үндістан армиясы – бұл еріктілерден құралған, британдық офицерлермен басқарылатын, ең ірі колониялық әскер болды. Үндістан армиясы Үндістанның өзінде де, әсіресе екі дүниежүзілік соғыс кезінде, басқа аймақтарда да қауіпсіздік күштері ретінде қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа шамамен 1,3 миллион адам қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Британдық Үндістан армиясы тарихтағы ең ірі ерікті армияға айналып, 1945 жылдың тамызында 2,5 миллионнан астам адамды құрады.

Ұлыбританияда

Екінші дүниежүзілік соғыста да, одан кейінгі кезеңде де британдықтардың кем дегенде бір бөлігі әскери қызметке шақырылуға міндетті болды. Басқа уақыттарда да жоғарыда сипатталғандай әдістер қолданылып келді. Ұзақ жылдар бойы ең маңызды мәселе – әскери қабылдауға жарамды ең төменгі жас болды, ол көп жылдар бойы 16 жасқа тең болды. Қазір бұл жас 18-ге дейін көтерілді, әсіресе соғыс қимылдарына қатысу үшін. Соңғы жылдары, әсіресе әскерге қабылдау кезінде қолданылатын әдістерге қатысты алаңдаушылықтар туды, олар осындай мансапты көңілді оқиға ретінде бейнелеумен байланысты.

АҚШ-та

Америка армиясының рекруттері отар заманынан, 1700 жылдардан бері болған. Бүгінде АҚШ-тың бүкіл аумағында мыңдаған рекрутингтік орталықтар жұмыс істейді, олар Армияға, Әскери-теңіз күштеріне, Теңіз жаяу әскеріне және Әуе күштеріне қызмет етеді. Рекрутингтік кеңселерде әдетте E 5 және E 7 шені аралығындағы 2-8 рекрутер болады. Әлеуетті үміткер рекрутингтік орталыққа келгенде оның бойы мен салмағы тексеріліп, өтілі туралы ақпарат зерттеледі. Оған саусақ іздері сканерленеді және сынақ ASVAB емтиханы тапсырылады. Үміткерлер рекрутингтік кеңселерде әскери қызметке қабылдануға ант бере алмайды. Бұл Әскери кіруді өңдеу станциясында (MEPS) жүзеге асырылады.

АҚШ-тағы соғыс уақытындағы жауынгерлік стратегиялар

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында АҚШ-та әскери қызметке шақыруды негізінен жеке штаттар жүргізді. Бірақ соғысқа қадам басқаннан кейін федералдық үкіметтің рөлі артты. Ұлттық күш-жігерге басымдық беру Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметке шақыру әдістерінде көрінді. Авторлар Питер А. Падилла мен Мэри Ридж Ланнер осы науқандардағы алты негізгі шақыруды анықтады: патриотизм, жұмыс/мансап/білім, оқиға/қиындық, әлеуметтік мәртебе, саяхат және басқа да мүмкіндіктер. 1915 жыл мен 1918 жыл аралығындағы әскерге шақыру плакаттарының 42%-ы негізінен патриотизм тақырыбында болды. Қорғаныс министрлігі 1957 жылдан 1960 жылға дейін «АҚШ елдік стилі» атты фильмді көрсету арқылы рекруттерге көмектесу үшін теледидар таралымын пайдаланды. 1970 жылдың 20 ақпанында Президент комиссиясы бірауыздан АҚШ-қа толыққандай ерікті қарулы күштердің тиімді екеніне келісті. Осы ұсынысты қолдау көрсетіп, комитет жаңадан келгендерді әскерге шақырудың орнына оларды сендіру қажеттігін атап өтті, сондықтан рекруттердің жұмысын күшейту керек. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңдегідей, бұл жаңа науқандар жұмыс мүмкіндіктеріне көбірек мән берді. Сондықтан комитет «әскери мансап мүмкіндіктерін жақсарту үшін негізгі жалақыны және қызмет жағдайларын жақсартуды, біліктілік бойынша төлемдерді және жоғары білікті мамандарға жылдам жаңаруды» ұсынды. Бұл жаңа директивалар «күшті рекруттеу жұмысымен» бірге жүзеге асырылуы керек еді. 1973 жылдың ортасында аяқталған «кәсіби» әскери құрамын қабылдау сәтті аяқталды. 1975 және 1976 жылдары әскери қызметке шақырулар күтілгеннен асып, 365 000-нан астам ер және әйел әскери қатарға қосылды. Бұл, ішінара, дағдарыс кезінде азаматтық жұмыс орындарының жетіспеуінен туындаған болуы мүмкін, бірақ бұл рекруттеу жұмысының сол кездегі жағдайларға қалай бейімделгенін көрсетеді. Шындығында, Президент комиссиясы ұсынған ұсыныстар қазіргі кездегі рекруттеу жұмысында да қолданылуда. Жеке тұлғаларға үлкен ынталандыру қажеттігін түсінген АҚШ әскері GI Bill-дің мүмкіндіктерін қайта қарастырды. Бұл заң бастапқыда қызмет үшін сыйақы ретінде қарастырылған, бірақ қазір ол рекруттеу құралы ретінде қарастырылуда. Бүгінде GI Bill «қызмет еткені үшін сыйақы емес, қызмет етуге ынталандыру және рекруттерлердің ұсыныстарының маңызды бөлігіне айналды». Әскери форма киген рекруттерлер әскери қызметке жарамдыларды тексеріп, тіркесе, ал жарнама агенттіктері әскери рекруттеу стратегиясын, науқандарын және жарнамаларын жобалап, іске асырады. 2020 қаржы жылына сәйкес, Young & Rubicam Теңіз күштері үшін, Wunderman Thompson Теңіз жаяу әскері үшін, DBB Chicago Армия үшін және GSD&M Әуе күштері үшін жауапты болды.

Жұмысқа қабылдау әдістері

Жұмысқа алу телефон арқылы ұйымдастырылған тізімдермен, электрондық пошта кампаниялары арқылы және тікелей іздеу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Телефон арқылы іздеу ең тиімді болғанымен, тікелей кездесу ең нәтижелі. Әскери жұмысқа алушылар көңіл көтеру парктерінде, спорт стадиондарында және басқа да тартымды орындарда стендтер орнатады. Соңғы жылдары әлеуметтік желілер жиі қолданылуда.