Кіріспе

Лондондағы бұрынғы футбол стадионы

Ескі Ден (қолданыста болған кезде Ден деп аталған) – Миллуолл ФК-нің 1885 жылы Ит аралындағы Миллуоллда құрылғаннан бастап, 1993 жылдың мамыр айында Жаңа Денге (қазір Ден деп аталады) көшкенге дейін Лондонның Нью-Кросс қаласындағы Колд-Блоу-Лейнде орналасқан бесінші футбол стадионы болды. Стадион 1910 жылы ашылып, 83 жыл бойы Миллуолл клубының үйіне айналды. 1937 жылы «Дерби Каунти» командасына қарсы өткен матчқа рекордтық 48 672 көрермен келді. Миллуолл барлық турнирлерде «Ден» стадионында 1788 ойын өткізіп, 976 ойында жеңіске жетті, 360 ойында жеңіліске ұшырады, ал 452 ойын тең аяқталды.

Тарих

Миллуолл 1910 жылы Солтүстік Гринвичтен Денге көшіп келді, бұл олардың төртінші және соңғы алаңдарының орналасқан жері болды. Жетекші Том Торн сәулетші Арчибальд Лейч пен Knightsbridge құрылысшылары Хамфристен көмек сұрады. Деннің құрылыс бағасы 10 000 фунт стерлинг шамасында болды. Бірінші матч 1910 жылғы 22 қазанда Брайтон мен Хов Альбионға қарсы өтті. Ресми матч бағдарламасының бағасы бір пенниді құрады. Ашылу салтанатында Лорд Киннерд Кентербери (Илдертон) жолының соңына қателесіп келгендігі анықталды. Оны қабырғадан кері тартып, итеріп, алаңға өткізді. Футбол қауымдастығының президенті ойынды қысқаша ашып, ойыншыларды алаңға шығарды. Клубқа "Дұшпанға ешқашан арқа бұрмаймыз" деген жазуы бар мыс арыстан сыйға тартылды. Лондонның шығыс бөлігінен көптеген жанкүйерлер (көптегендері әлі де солай істейді) Темізден оңтүстікке көшкеннен кейін, Гринвич аяқ туннелі мен Ротерхит туннелі арқылы жүріп, Денге жақын, негізінен Суррей доктары аймағындағы жанкүйерлерге қосылды. Миллуоллдың Дендегі Футбол лигасының алғашқы матчы 1920 жылғы 28 тамызда өтті. Олар Бристоль Роверсті 2:0 есебімен жеңді. Бұл жеңіс "Арыстандардың" Денге көшкеннен бері "Роверске" қарсы жеңісінің жетіншісі болды. Матч Футбол лигасының 3-ші дивизионында өтті. Осы жылы Миллуолл Денде 83 гол соқты. Бұл әлі де Футбол лигасының рекорды болып табылады. Суррей коммерциялық доктарына жақын орналасқандықтан, Ден бомбалау кезінде ауыр зақымдарға ұшырады және 1943 жылғы 19 сәуірде Солтүстік террасаға неміс бомбасы түсті. 26 сәуірде өрт Басты трибунаны қиратты. Клуб көршілері Чарлтон Атлетик, Кристал Пэлас және Уэст Хэм Юнайтедтен матчтарды өткізуге ұсыныстар қабылдады. 1944 жылғы 24 ақпанда Миллуолл Денге қайта оралды, барлық тұрған стадионда ойнады. Бұл, ішінара, "Арыстандар" жанкүйерлерінің ерікті еңбегі арқасында мүмкін болды. Соғыстан кейін Ұлыбританияда тағам рационированиесі жалғасты, ал Миллуолл барлық материалдарды сатып алғанға қарамастан, Жұмыс министрлігінен жаңа екі қабатты трибуна салуға рұқсат алмады. Олар 1948 жылға дейін күтуге мәжбүр болды, содан кейін алаңның үштен екі бөлігін құрайтын кіші, бір қабатты трибуна салуға рұқсат берілді, ал алдында терраса орналасқан. Лейчтің сауда белгісі болып табылатын қақпалары ешқашан ауыстырылмады. 1953 жылғы 5 қазанда Миллуолл жаңа шамдарының ашылуын белгілеу үшін "Манчестер Юнайтедпен" ойнады. 25 мың көрермен "Арыстандардың" "Қызыл шайтандарды" 2:1 есебімен жеңгенін көрді. Миллуолл 1964 жылғы 22 тамыздан 1967 жылғы 14 қаңтарға дейін Денде 59 үй матчында жеңіліссіз болды. Бұл негізінен негізін салған менеджер Билли Грей мен Грейдің құрамын дамытқан бұрынғы ойыншы Бенни Фентонның еңбегінің арқасында болды. Барлық ойыншыларға Футбол қауымдастығы естелікке алтын темекі тартқыш сыйлады. 1911 жылғы 13 наурызда Ден Англияның Уэльске қарсы толық халықаралық матчын қабылдады. Англия матчты 3:0 есебімен жеңді. Ден Англияның B құрамасының халықаралық матчын да қабылдады, Англия 1989 жылғы 12 желтоқсанда Югославияның B құрамасын 2:1 есебімен жеңді. Миллуоллдың Дендегі алғашқы және соңғы Футбол лигасы матчы Бристоль Роверске қарсы өтті, соңғы матч 1992–93 жылғы Бірінші дивизионның соңында болды. 1970 жылдардың соңында Ден тозығы жетті және Ден мен іргелес Жаңа Крест стадионының орнында "Супер Ден" салу ұсыныстары жасалды, сыйымдылығы 25 000-ден 30 000-ға дейін жетеді, бұл ағылшын футболындағы алғашқы толық орынды стадион болар еді. Бұл жоспар жанкүйерлерге ұнамай, төраға Рег Беррге қарсы жаппай наразылықтарға әкелді. Бұл кезеңде үшінші дивизиондағы клуб амбициялық жобаны қаржыландыру үшін жеткілікті қаражат таба алмады және ол ақырында сәтсіз аяқталды. 1985 жылғы қарашада клубтың бас атқарушы директоры Тони Шоу клубтың жаңа стадионға көшуге және мүмкін, тіпті атын өзгертуге мәжбүр болуы мүмкін екенін айтты, бұл клубтың өсіп келе жатқан футбол хулигандығын жоюға бағытталған әрекет болды, бұл Миллуоллдың Лутон Таунмен Англия кубогы матчындағы бірқатар ауыр оқиғалардан кейін осы жылы айқын болды. Стадион 1988 жылдан 1990 жылға дейін Бірінші дивизион футболын қабылдады, бірақ Миллуоллдың төмендеуінен кейін бір жыл ішінде клуб 25 000 орындық жаңа стадионға көшірілетіні расталды. Ескі Денді толық орынды стадионға айналдыру жоспарланған, бірақ жаңа стадион кеңірек жерде орналасқандықтан және қоғамдық пайдалануға арналған спорт орталығын дамытуға мүмкіндік бергендіктен, көшуге басымдық берілді. Стадион 1991 жылғы желтоқсанда Fairview Homes компаниясына 6,5 миллион фунт стерлингке сатылды, бірақ клуб одан кейін шамамен 18 ай бойы онда ойнады. Клуб 1993 жылғы тамызда сыйымдылығы 20 000-нан астам болатын Жаңа Денге көшті. Ескі стадион осы күзде бұзылды. Қазіргі уақытта бұл жерде тұрғын үйлер салынған. Бұл жер және айналасы жергілікті тұрғындар арасында "Шағын Миллуолл" деп белгілі, ал Миллуолл жанкүйерлері әлі де Жаңа Крест Гейт станциясынан аяқпен жүріп, Бермондсидегі Жаңа Денге барады.

"Қараңғылық"

Дэнде әйгілі Миллволл дауысы дүниеге келді. 20 ғасырдың басында, үй жанкүйерлерінің қарсыластардың жақсы ойынына ризашылық білдіруі "әдептілік" саналды. Бірақ Миллволл жанкүйерлері тек өз командалары үшін, ойынның басынан соңына дейін қатты дауыс шығаратын. Осындай жақтас қолдау командаға көп ұзамай "бір гол артықшылық" сияқты сезілді. Дэн елдегі ең қорқынышты стадиондардың біріне айналды. Көптеген ойыншылар онда ойнағысы келмеді, себебі трибунадағы жанкүйерлер мен стадионның өзі қорқынышты атмосфера құрады. "Арыстандар" жанкүйерлері қатал, ұстамсыз, ойларын ашық айтуға және команда мен төрешілерге кеңес беруге дайын болды. Дэн қонақ командалар үшін бүкіл Ұлыбританиядағы ең жауыз алаңдардың бірі саналды және Футбол қауымдастығы оны бес рет жапты.