Кіріспе

Эритразма – теріде қоңыр, қабыршақты дақтарды тудыратын беткі инфекция. Оны тері флорасының қалыпты бөлігі (теріде әдетте болатын микроорганизмдер) – Corynebacterium minutissimum бактериясы қоздырады. Эритразманың екі түрі бар: жалпыланған және саусаралық. Саусаралық эритразма – аяқтардың ең көп кездесетін бактериялық инфекциясы, көбінесе ешқандай белгілері байқалмайды. Бұл жағдай эстетикалық тұрғыдан ғана емес, сонымен қатар дициформды эритразма 2-ші типті қант диабетінің ерте белгісі болуы мүмкін екенін дәлелдейтін мәліметтер бар. Жалпыланған эритразма көбінесе 2-ші типті қант диабетімен ауыратын адамдарда кездеседі, онда зақымданулар тері үйкелісетін жерлерден тысқары аймақтарға таралады. Бұл ауру диабетпен және семіздікпен ауыратын, сондай-ақ жылы климатты аймақтарда тұратын адамдарда жиі кездеседі; тығыз киім кию оны нашарлатады. Эритразмамен аурудың көрсеткіші шамамен 4% құрайды және әлемнің басқа аймақтарымен салыстырғанда субтропиктік және тропиктік аймақтарда жиірек кездеседі. Африка-американдықтарда терісінің түсіне байланысты бұл ауру жиірек кездеседі, сонымен қатар екі жыныста да кездеседі, бірақ еркектерде жамбас және аяқ аймақтарында көбірек таралған. Бұл инфекцияның пайда болуына қартаюмен байланысты иммундық жүйенің әлсіреуі себеп болады, сондықтан егде жастағы адамдар жастарға қарағанда осы ауруға көбірек бейім. Эритразманың эпидемиологиялық негіздері толыққанды зерттелмеген.

Белгілері мен симптомдары

Эритразма зақымдары бастапқыда қызғылт түсті болады, бірақ тез қоңырланып, қабыршақтана бастайды (тері жаңару барысында), олардың шекарасы анық көрінеді. Эритразмалық жаңқалар көбінесе ылғалды және тері бүктелісіндегі аймақтарда (мысалы, қолтық, шақыр, кеуде асты) кездеседі және жақсы белгіленген немесе бейреттелген болуы мүмкін. Ең көп кездесетін түрі – аяқ саусақтары аралық эритразма, ол саусақ аралықтарының қабыршақтануына, жарылуына және созылмалы жазылмаушы бұзылуына себеп болуы мүмкін. Саусақ аралықтарының жіңішке тілімдей аралықтары немесе денедегі басқа тері бүктелістері түрлі Тинея түрлерінен ажыратуды қиындатады. Пациент көбінесе басқа ешқандай белгілер білдірмейді.

Себеп

Эритразма Corynebacterium minutissimum бактериясынан туындайды. Бұл бактерия көбінесе ылғалды және жылы ортада жақсы өседі. Оған нашар гигиена, семіздік, гипергидроз (артық терлеу), қартаю, қант диабеті және иммундық жүйенің әлсіз жұмыс істеуі себепші. Вуд лампасының ультракүлгін сәулесі организмде ерекше қызыл түсті флуоресценцияны тудырады, бұл оны басқа тері ауруларынан, мысалы, мыс түсті флуоресценция беретін tinea versicolor-дан ажыратады. Эритразманы анықтаудың тағы бір жолы – бактериологиялық және микологиялық зертханалық талдаулар арқылы нормадан ауытқуларды анықтау. Бұл екі әдіс те инвазивті емес. Эритразманы көбінесе дерматофития деп жаңылыстырады, бірақ дерматофития – бұл бактериялық емес, саңырауқұлақтық инфекция. Олардың арасындағы айырмашылық – саңырауқұлақтар көпжасушалы эукариоттар, ал бактериялар бір жасушалы прокариоттар болып табылады. Бұл маңызды айырмашылық, себебі олардың көбею жолы инфекцияның адам организмінде қалай таралатынын көрсетеді.

Механизм

Corynebacterium minutissimum – бұл инфекцияны тудыратын бактерия, микроскоппен бояу процедурасынан кейін қарағанда көбінесе клуб тәрізді таяқшалар түрінде көрінеді, бұл оларды тік қоршау сияқты етіп көрсететін жарылу арқылы бөлінудің нәтижесі. Бұл бактерия грам-оң, яғни оның жасуша қабырғасы өте қалың, сондықтан оған ену қиын. Электрондық микроскопия эритразманың бактериялық табиғатын растайды, ол көбею орындарындағы кератинизацияланған жасушаларда электрондық тығыздықтың төмендеуін көрсетеді. Бұл бактерия эритразманы терідегі кератин талшықтарын ыдырату арқылы тудырады дегенді білдіреді. Corynebacterium minutissimum глюкоза, декстроза, сахароза, мальтоза және маннит сияқты көмірсуларды пайдаланады. Эритразма көбінесе аяқ саусақтары арасындағы (немесе басқа дене аймақтарындағы тері бүктелері, мысалы, жамбас/жамбас аймағы) жылы аймақтарда пайда болады және қара терілі адамдарда көбірек кездеседі. Адам жасы ұлғайған сайын, осы инфекцияға шалдығу ықтималдығы артады. Бұл бактерия жылы аймақтарда ғана емес, сонымен қатар адам денесінің жылы және тершең бөліктерінде де табылсады. Corynebacterium minutissimum осында жақсы тіршілік етеді, себебі бұл аймақтарда саңырауқұлақ өсуіне жағдай жасалады және оның көбеюіне мүмкіндік береді. Бұл инфекция афроамерикалықтарда тері пигментациясының ерекшеліктеріне байланысты көбірек таралған.

Болжам

Эритразма ерте сақталып, дұрыс емделген жағдайда жақсы болжамға ие. Ерекше ауыр жағдайларда, ол қант диабеті сияқты басқа аурудың белгісі болуы мүмкін.