Кіріспе

Американдық ақын Джудит Сарджент Стивенс Мюррей (1 мамыр 1751 - 9 маусым 1820) – әйелдер құқығын ерте қорғаған американдық, эсселер жазушы, драматург, ақын және хаттар авторы. Ол әйелдердің де ерлер сияқты интеллектуалдық қабілеттері бар екенін және экономикалық тәуелсіздікке қол жеткізе алатынын қадағалаған, жыныстар теңдігі идеясының алғашқы американдық жақтаушыларының бірі болды. Оның көптеген маңызды туындыларының ішіндегі "Жыныстардың теңдігі туралы" атты мақаласы ғасырдың басқа феминист жазушыларының жаңа ойлары мен идеяларына жол ашты.

Жас шағы мен отбасы

Джудит Сарджент 1751 жылдың 1 мамырында Массачусетс штатының Глостер қаласында Винтроп Сарджент пен Джудит Сондерстің сегіз баласының ағасы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы Джудит Сондерс және Винтроп Сарджент болды, және олар белгілі бір дәрежеде бай саудагер отбасы еді. Сарджент отбасының балалары құрылған Конгрегациялық Бірінші приход шіркеуінде тәрбиеленді. 1770 жылдары Джудит, оның туыстары және ата-анасы Универсализм дініне көшті және елдегі алғашқы Универсалистік шіркеуді құруға және қаржыландыруға көмектесті, сондай-ақ Джон Мюррейді алғашқы пастор етіп тағайындады. Сарджент отбасы мәдениетті, саяси жағдаяттан хабардар және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы деп есептелді. Кемелері бар бай саудагер отбасы болғандықтан, Джудиттің ата-анасы оған және оның туыстарына сол кездегі ең жақсы саналатын білім беруге мүмкіндік алды. Әйел үшін оның білімі сол дәуірде ерекше терең болды. Джудит Гарвард колледжіне түсуге дайындалып жатқан ағасы Винтроп Сарджентпен бірге оқытушымен бөлісіп, дәстүрлі гендерлік нормалардан тысқары шықты.

Еңбек жолындағы жетістіктері

Джудит Сарджент Мюррей өзінің ерте мансабын әдеби стильдердің кең ауқымын қамти отырып бастады. Мюррей жүзден астам эссе жазды, соның ішінде 1790 жылғы маңызды "Жыныстардың теңдігі" эссесі, сондай-ақ 1700-ші жылдардың соңы мен 1800-ші жылдардың басында бірнеше кітап, өлеңдер мен екі комедиялық пьеса жариялады. Сарджент алғаш рет 1784 жылы жариялап, АҚШ-тың саяси тәуелсіздігі әйелдерге өздерін-өздері қамтамасыз етуге және экономикалық тәуелсіздікке ұмтылуға ынта бере алатынын дәлелдеді. Ол АҚШ-тағы жас қыздардың неке нарығына қарсы тұру үшін жеке ресурстары жетіспейтініне шағымданды. Сегіз жылдан кейін, жесір Мюррей Универсалист пасторы Джон Мюррейге қайта үйленді, ал Сарджент Мюррей 1791 жылдан 1794 жылға дейін "Массачусетс журналында" бірқатар эсселер жариялады, олар 1798 жылы "Глинер" деген жинақ түрінде шықты. Бұл эсселерінде Сарджент Мюррей балаларының өсіп келе жатқанда пайдалы дағдылар үйренуіне мүмкіндік бермейтін әкелерді сынады. Сарджент Мюррей қыздарын некеге және экономикалық тәуелділікке бағыттаған ата-аналарды қатаң сынады. Бұл кітапты Джордж Вашингтон, Джон Адамс, Генри Нокс және Мерси Отис Уоррен сияқты көрнекті тұлғалар сатып алды. Сарджент Мюррей әйелдерге білім беру мүмкіндіктерін арттыруға берілгендігін көрсетті. Оның эсселері революциядан кейінгі "Республикалық аналық" қозғалысы үшін маңызды болды, бұл қозғалысты Абигейл Адамс және басқа да әйел-революционерлер жетекшілік етті, олардың мақсаты жаңа мемлекеттің сәттілігі үшін қажетті ақылды және ізгі азаматтарды тәрбиелеу еді.

Универсализм

Джудит Сарджент Мюррей – Глостердегі адамдар тобының бірі болды, оның әкесі Винтроп Сарджент басқарды, және олар алғашқылардың бірі болып универсализмді қабылдады. Универсалистік тарихшылар Джудит Сарджент Мюррейдің универсализмге қатысуын Американың Универсалистік шіркеуінде әйелдердің әрқашан басшылық рөлде болуының себептерінің бірі деп санайды, оның ішінде дін қызметкерлері ретінде. Оның 1782 жылғы балаларға арналған универсалистік катехизисі американдық универсалист әйелдің жазған ең алғашқы еңбегі деп есептеледі. Оның аты Глостер универсалистерін Бірінші шіркеуден (кальвинистік/конгрегациялық) қуу туралы ресми құжаттарға енгізілді, себебі олар белгіленген шіркеуге қатысудан және салық төлеуден бас тартты. Универсалистер өз мәселесін Массачусетс Жоғарғы сотына апарды және дін бостандығы бойынша Америкадағы алғашқы шешімді жеңіп алды, яғни өз шіркеуін, өз пасторын қолдау және Бірінші шіркеуге салық төлемеу құқығы. Бұл шешім бүкіл елдегі діни топтарға әсер етті. Олар өздерінің универсалистік шіркеуінде қолдау көрсеткен дін қызметкері Джон Мюррей болды, ол ұйымдасқан американдық универсализмнің негізін қалаушы деп саналады. Англияда туған Джон Мюррей алғаш рет 1770 жылы колонияларға келді және 1774 жылы Глостерде қоныстанды. Джудиттің әкесі сияқты, Шығыс жағалауындағы адамдар да Уэльсте туған Джеймс Релли ұсынған Киелі кітапты универсалистік тұрғыдан түсіндіруді қабылдады. Джон Мюррей, Реллидің шәкірттерінің бірі, Америкадағы жаңа нанымның алғашқы уағыздаушысы болды. Ол харизматикалық және көндіретін болды, және ол қазіргі және болашақ өмірге үміт беретін көзқарасқа қарай, кальвинизмнің қараңғы және күңкі уәделерін жоюға жетті. Ол жаңадан құрылған топтарды универсалистік шіркеулер мен қоғамдарға біріктірді.

Неке және отбасы

1769 жылы 3 қазанда он сегіз жасында Джудит сол кездегі маңызды кеме капитаны және саудагер Джон Стивенске үйленді. Оның 1784 жылы бірнеше өлеңі Бостонның "Джентльмендер мен ханымдар" журналында жарияланды. Сол кезде Америка революциясы қызу жүріп жатты, Глостердің кеме қатынасы қауіпсіз емес теңіздерден зардап шекті. 1783 жылы революция аяқталғанда Стивенс үлкен қарызға батқан еді, сондықтан Джудит өзінің жазу өнерін пайдаланып, табыс табу үшін жариялай бастады. Оның алғашқы мақаласы 1784 жылы Gentleman and Lady's Town and Country Magazine журналында жарық көрді. "Әсіресе әйелдер арасында өзін-өзі қанағаттандыруға ынталандырудың пайдасы туралы ойлар" – бұл оның феминистік идеалдарын білдірген алғашқы туындысы болды. Онда ол әйелдер мен қыздарға арналған болашақ мақалалардың негізін қалады: "Мен қызымды ақыл-ойы оянғаннан бастап, оны ақылды жаратылыс ретінде қарастыратын едім" және "барлық жағдайда қыздарымды өзін төмен бағалаудан сақтар едім". Оның замандастарының көптеген әйелдері сияқты, тіпті өздерінің кім екенін жасыруды қалаған ер адамдар да "Констанция" деген псевдоним қолданды. Оның жариялағандарына қарамастан, соғыс Джон Стивенстің сауда бизнесін қиратты. 1793 жылы Джудит пен Джон Глостерден Бостонға көшіп келді, онда олар қаланың алғашқы Универсалистік шіркеуін құрды.

Хаттар

Жиырма үш шамасында Джудит Сарджент Мюррей болашақ ұрпақтар үшін тарихи жазба қалдыру мақсатында өзінің хаттарының көшірмелерін жасауды бастады. Барлығы жиырма томдық бұл хат кітапшалары 1984 жылы Гордон Гибсон тапқан болатын. Түпнұсқа томдары Миссисипи штатының Мұрағат және Тарих департаментінде сақтаулы, ал департамент оларды микрофильм түрінде жариялады. Мюррейдің сақталған хаттарында шамамен 2500 хат бар, бұл американ тарихындағы осы кезеңде әйелдердің жазбаларының сирек кездесетін жинақтарының бірі.

"Жыныстардың теңдігі туралы"

"Жыныстардың теңдігі туралы" – Джудит Сарджент Мюррейдің 1790 жылы жариялаған эссесі. Мюррей бұл жұмысты 1779 жылы жазған, бірақ 1790 жылдың сәуір айына дейін жарияламаған, ол Massachusetts Magazine журналының екі бөлек санында екі бөлімге бөлініп жарық көрді. Бұл эссе Мэри Вулстонкрафттың 1792 және 1794 жылдары жарық көрген "Әйелдер құқығын қорғау" еңбегінен бұрын жазылған және Мюррейдің ең маңызды туындысы деп есептеледі.

Мұра

Джудит Сарджент Мюррейдің мұрасы қазіргі таңда көп талқыланып жатыр. Оның хат кітаптары салыстырмалы түрде жақында ғана табылды, сондықтан оның өмірбаянының толық нұсқасын жасауға ешкім қол жеткізе алмады, бірақ Шила Л. Скемп 1998 жылы "Документтерімен бірге қысқаша өмірбаяны" атты еңбегін жариялады. Элис Россидің 1974 жылғы маңызды "Феминистік жазбалар" кітабы Мюррейдің "Жыныстардың теңдігі туралы" еңбегімен басталады. Росси Мюррейдің даусын американдық тарихқа қайта орнатуды бастады. Дэвид Маккалоу 2001 жылы Джон Адамсқа арналған өмірбаянына Мюррейдің хаттарының біреуін қосты. Коки Робертс өзінің "Негіздеуші аналар" кітабында Мюррейдің хаттарын пайдаланды.