Владіслав Козачук: Польский офицер, историк және барлаушы
Władysław Kozaczuk
Владіслав Козачук (1923-2003) – польский полковник, тарихшы және әскери сарапшы. Екінші дүниежүзілік соғыс, Корея соғысы, коммунизмге қарсы күрес тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уладислав Козачук (23 желтоқсан 1923 – 26 қыркүйек 2003) – Польша армиясының полковнигі, әскери және барлау тарихы бойынша маманы.
Władysław Kozaczuk (23 December 1923 – 26 September 2003) was a Polish Army colonel and a military and intelligence historian.
Өмір
Соколька маңындағы Бабики ауылында туған Козачук 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Белосток қаласында әскер қатарына кірді. 1945 жылы ол Польша армиясының екінші лейтенанты болды және алғашқы 5 жыл қызметін ішкі қауіпсіздік корпусының оперативтік бөлімшелеріне басшылық етумен, поляк коммунистік қарсыластарымен және кейін Украина көтерілісші армиясымен күресумен өткізді. 1950 жылы Варшавадағы Ішкі қауіпсіздік корпусы штабына ауыстырылды. 1954-1955 жылдары Корей соғысынан кейін Козачук Кореяда қарулы келісімге қатысты міндеттерді орындады. 1955-1958 жылдары ол Польшаның Ішкі істер министрлігінде қызмет етті. 1957-1958 жылдары Вьетнамдағы Халықаралық бақылау комиссиясында міндет атқарды. 1958-1969 жылдары Польшаның әскери қарсы барлау қызметінде (Wojskowa Służba Wewnętrzna) қызмет етті. Отбасының айтуынша, ол сол жердегі жағдайларды қолайсыз деп тапты және Варшавадағы Әскери тарихи институтқа (Wojskowy Instytut Historyczny) ауысуды сұрады. Козачук 1956 жылы Варшава университетінде поляк филологиясы мамандығы бойынша білім алған. 1978 жылы Польшаның Әскери саяси академиясында тарих ғылымы бойынша докторлық дәрежесін алды. Тарихшы ретінде Козачук Париждегі антикоммунистік Kultura журналында оның кітаптарының шын мәнінде оның атымен ғана жарияланған ұжымдық авторлық еңбектер екендігі туралы суық соғысқа байланысты айыптауларды жоққа шығарды. Козачук бірінші болып (1967 жылы жарық көрген "Құпиялар үшін шайқас" кітабында) Германияның "Энигма" машинасының шифрын Польша криптологтары Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын бұзғанын ашты. Француз Густав Бертран соғысқа дейінгі және соғыс кезеңіндегі франко-польшалық "Энигма" бойынша ынтымақтастық туралы қосымша мәліметтер бергеннен кейін және шифрдың соғыс уақытындағы маңызды бұзылуы Ф. В. Винтерботамның "Ultra Secret" кітабы арқылы әлемге танылғаннан кейін Козачук Екінші дүниежүзілік соғыстың әскери барлауы және "Энигма" шифрын бұзуға арналған халықаралық конференцияларға қатысты. 1984 жылы ағылшын тілінде жарық көрген "Энигма" кітабынан кейін ол АҚШ-қа жарнамалық турмен барды. Өмірінің соңғы жылдары Козачук Варшавада баспахана құруға көп көңіл бөлді. Осы іс-әрекеттер кезінде оған шабуыл жасалып, тоналды және ұрып-соқты; содан кейін, отбасының айтуынша, ол ешқашан бұрынғыдай болған жоқ. Тарих кітаптары мен мақалаларынан басқа, Козачук бірнеше өлеңдер жариялады. Козачук Польшаны қайта қалпына келтіру орденінің рыцарь кресімен марапатталды. 2003 жылдың 26 қыркүйегінде Польшаның Варшава қаласында 80 жасқа толғанға дейін үш ай қалғанда қайтыс болды. Ол зейнеткер мұғалім әйелінен бұрын қайтыс болып, бір қызы мен өгей қызын қалдырды.
Born in the village of Babiki near Sokółka, Kozaczuk joined the army in 1944, during World War II, at Białystok. In 1945 he became a Polish Army second lieutenant, and spent the first 5 years of his service commanding operational units of the Internal Security Corps, fighting the Polish anticommunist underground and then the Ukrainian Insurgent Army. In 1950 he was transferred to the Internal Security Corps Staff in Warsaw. In 1954–55, following the Korean War, Kozaczuk carried out armistice related duties in Korea. In 1955–58 he served in the Polish Ministry of Internal Affairs (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych). In 1957–58 he saw duty with the International Control Commission in Vietnam. In 1958–69 he served in Polish military counter intelligence (Wojskowa Służba Wewnętrzna). According to his family, he found conditions there uncongenial and requested transfer to the Military Historical Institute (Wojskowy Instytut Historyczny) in Warsaw. Kozaczuk had earned a degree in Polish philology in 1956 at Warsaw University. In 1978 he received a doctorate in history at Poland's Military Political Academy (Wojskowa Akademia Polityczna). As a historian, Kozaczuk indignantly refuted Cold War inspired allegations in the anticommunist Paris based Polish language periodical Kultura that his books were actually works of collective authorship that were merely published under his name. Kozaczuk was the first to reveal (in his book, Bitwa o tajemnice, Battle for Secrets, 1967) that the German Enigma machine cipher had been broken before World War II by Polish cryptologists. After France's Gustave Bertrand gave further details of prewar and wartime Franco Polish collaboration on Enigma, and after the cipher's momentous wartime breaking achieved worldwide notoriety with F. W. Winterbotham's The Ultra Secret, Kozaczuk participated in international conferences devoted to World War II military intelligence and Enigma decryption. After the publication of his 1984 English language book, Enigma, he visited the United States on a publicity tour. In his later years, Kozaczuk devoted much attention to setting up and operating a publishing firm in Warsaw. In the course of these activities, he was set upon, robbed and beaten; thereafter, according to his family, he was never again quite the same. Aside from his history books and articles, Kozaczuk published some poems. Kozaczuk was decorated with the Knight's Cross of the Order of Polonia Restituta. He died in Warsaw, Poland, three months short of age 80, on 26 September 2003. He had been pre deceased by his wife, a retired teacher, and left a daughter and stepdaughter.
Шығармалары
Козачук оншақты кітап жариялады, олардың бірнешеуі бірнеше рет басылып шықты. Олардың тақырыбы негізінен Екінші дүниежүзілік соғыс, нацистік Германия және барлау салаларына арналған. Ол Польшадан тыс жерлерде 1984 жылы ағылшын тілінде жарық көрген «Энигма: Неміс машинасының шифрын қалай бұзды және одақтастар Екінші дүниежүзілік соғыста оны қалай оқыды» атты кітабымен ең жақсы танылады, оны Кристофер Каспарек өңдеп, аударған. Бұл кітапқа көптеген қосымша құжаттар, әсіресе Мариан Реевскинің қосымшалары енгізілген, олар 1979 жылғы поляк тіліндегі «W kręgu Enigmy» басылымында жарияланбаған болатын. 1984 жылғы «Энигма» кітабы «Энигма шифрын бұзу тарихының поляк аспектілері туралы қасиетті кітап» деп сипатталған. Оны 1986 жылы Стюарт Милнер Барри қарап шықты. 1984 жылғы «Энигманы» жиырма жылдан кейін жарық көрген кішкентай кітаппен шатастырмау керек: В. Козачук пен Е. Штрасзактың «Энигма: Поляктар нацистік кодты қалай бұзды» атты еңбегі. 2004 жылғы «Энигма» көбінесе 1984 жылғы кітаптың қысқартылған нұсқасы болып табылады, онда Мариан Реевскидің қосымшалары басқа авторлардың әртүрлі сападағы және көбінесе маңыздылығы төмен үлестерімен ауыстырылған. 2004 жылғы кітапта бұрын жарияланбаған бірнеше фотосуреттер бар; солардың бірі Генрик Зигальскийді ата-анасы мен әпкесімен бірге көрсетеді, бірақ оның суретіне «Максимилиан Цьежки» деп қате жазу енгізілген.
Kozaczuk published a dozen books, several of them in multiple editions. They dealt chiefly with World War II, Nazi Germany and intelligence. He is perhaps best known outside Poland for the 1984 English language book, Enigma: How the German Machine Cipher Was Broken, and How It Was Read by the Allies in World War Two, edited and translated by Christopher Kasparek. The volume incorporates much additional documentation, most notably appendices by Marian Rejewski, beyond what had appeared in the Polish language W kręgu Enigmy (1979). The 1984 Enigma has been described as "the Bible" on the Polish aspects of the history of Enigma cipher decryption. It was reviewed by Stuart Milner Barry in 1986. The 1984 Enigma should not be confused with a slighter volume published twenty years later: Władysław Kozaczuk and Jerzy Straszak, Enigma: How the Poles Broke the Nazi Code. The 2004 Enigma is largely an abridgment of the 1984 book, with Marian Rejewski's appendices replaced with contributions by other authors, of uneven quality and, for the most part, comparatively little importance. The 2004 book does present some photographs that appear not to have been published previously; one, showing Henryk Zygalski with his parents and sister, is mis captioned as being of "Maksymilian Ciężki."