Ирландия шекара комиссиясы (1924-25) Ирландия еркін мемлекеті мен Солтүстік Ирландия арасындағы шекараны анықтады. 1921 жылғы келісім, бөліністің себебі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ирландия шекара комиссиясы (Coimisiún na Teorann) 1924–1925 жылдары Ирландия еркін мемлекеті мен Солтүстік Ирландия арасындағы шекараның нақты жолын белгілеу үшін отырыс өткізді. 1921 жылғы Англо-Ирландия шарты, Ирландия тәуелсіздік соғысын аяқтағаннан кейін, егер Солтүстік Ирландия Ирландия еркін мемлекетінен бөлінуді қаласа, мұндай комиссия құрылатынын қарастырды (12-бап). Бұл оқиға еркін мемлекет құрылғаннан кейін екі күн өткен 1922 жылғы 6 желтоқсанда болды, нәтижесінде Ирландия бөлінді. Біріккен Корольдік, Ирландия еркін мемлекеті және Солтүстік Ирландия үкіметтері комиссияға бір-бір өкіл тағайындауға тиіс болды. Солтүстік Ирландия үкіметі ынтымақтастық көрсетуден бас тартқан соң, британ үкіметі Солтүстік Ирландияның мүддесін қорғау үшін Белфаст газетінің редакторын тағайындады. 1922 жылғы уақытша шекара 1920 жылғы Ирландия үкіметі заңымен Солтүстік Ирландия мен Оңтүстік Ирландия арасында белгіленген. Көптеген ирландиялық ұлтшылдар шекаралық аймақтардың көп бөлігінде ұлтшылдар басымдық танытқандықтан, еркін мемлекетке елеулі аумақтар беріледі деп үміттенді. Алайда комиссия салыстырмалы түрде аз аумақтарды, екі бағытта да беруді ұсынды. Бұл ақпарат 1925 жылы The Morning Post газетіне сіңіп, унионистер мен ұлтшылдардың наразылығын тудырды. Бұдан әрі дауларды болдырмау үшін британдық, еркін мемлекеттік және Солтүстік Ирландия үкіметтері комиссияның толық есебін жарияламауға келісті. 1925 жылғы 3 желтоқсанда, ешқандай өзгеріс жасалмай, қолданыстағы шекара У.Т. Косгрейв еркін мемлекет үшін, сэр Джеймс Крейг Солтүстік Ирландия үшін және Стэнли Болдуин британ үкіметі атынан бекітілді. Бұл келісімді үш парламент те ратификациялады. Комиссияның есебі 1969 жылға дейін жарияланбады.
The Irish Boundary Commission (Coimisiún na Teorann) met in 1924–25 to decide on the precise delineation of the border between the Irish Free State and Northern Ireland. The 1921 Anglo Irish Treaty, which ended the Irish War of Independence, provided for such a commission if Northern Ireland chose to secede from the Irish Free State (Article 12), an event that occurred as expected two days after the Free State's inception on 6 December 1922, resulting in the partition of Ireland. The governments of the United Kingdom, of the Irish Free State and of Northern Ireland were to nominate one member each to the commission. When the Northern government refused to cooperate, the British government assigned a Belfast newspaper editor to represent Northern Irish interests. The provisional border in 1922 was that which the Government of Ireland Act 1920 made between Northern Ireland and Southern Ireland. Most Irish nationalists hoped for a considerable transfer of land to the Free State, on the basis that most border areas had nationalist majorities. However, the commission recommended relatively small transfers, and in both directions. This was leaked to The Morning Post in 1925, causing protests from both unionists and nationalists. To avoid the possibility of further disputes, the British, Free State, and Northern Ireland governments agreed to suppress the overall report, and on 3 December 1925, instead of any changes being made, the existing border was confirmed by W. T. Cosgrave for the Free State, Sir James Craig for Northern Ireland, and Stanley Baldwin for the British government, as part of a wider agreement which included a resolution of outstanding financial disagreements. This was then ratified by their three parliaments. The commission's report was not published until 1969.
Уақытша шекара (1920-25 жж.)
1920 жылғы Ирландия үкіметі туралы заң Тәуелсіздік соғысының қақ бөлігінде қабылданды және аралды Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігінің екі жеке басқару аймағына бөлді, олар Солтүстік Ирландия және Оңтүстік Ирландия деп аталды. Осы шекараны белгілеу кезінде Ұлыбритания Парламенті ирландтық юнионистер партиясының аргументтерін тыңдады, бірақ ирландтық ұлтшыл халықтың көптеген сайланған өкілдерінің пікірін ескермеді. 1918 жылғы жалпы сайлаудан кейін Ирландиядағы ең ірі ұлтшыл партия – Синн Фейн, Лондон Парламентінің Ирландия істеріндегі кез келген заңды рөлін мойындаудан бас тарды және оның отырыстарына қатысудан жалтарды. Дебаттарда тек Ирландия парламенттік партиясы қатысты, Вестминстердегі олардың өкілдігі минималды деңгейге төмендеді. Британ үкіметі бастапқыда Солтүстік Ирландияның тоғыз графтығын (яғни Ольстер провинциясының толық аумағын) қарастырды. Алайда, Ольстер юнионистер партиясының басшысы Джеймс Крейг Ұлыбританияның Өкілдер палатасына алты солтүстік-шығыс графтығының юнионистер үшін нақты "ұстап тұруға" болатын ең үлкен аумақ екенін нақты айтты. Бірақ соңғы келісімге экономикалық және географиялық факторларды да ескеру керектігі туралы ереже енгізілді, және Ллойд Джордж Джеймс Крейгке "екі тараптан да беру мен алу арқылы шекараны түзету" қажеттігін мәлімдеді. Тарихшы Джим Макдермот Ллойд Джорджтың солтүстік (Крейг) және оңтүстік (Коллинз) лидерлерін адасқа салуға сәттілік танытқанын айтты. Крейгке Шекара комиссиясы тек шағын түзетулер жасайтынына уәде берілді. Коллинз комиссия алты графтықтың жартысына жуығын беруге келісетініне сенді, сондай-ақ Актінің қаржылық шаралары шағын солтүстік мемлекеттің тұрақтылығын күмәнді етеді деп ойлады. Ирландия және Ұлыбританияның толық өкілетті өкілдері қол қойған Бейбітшілік шартындағы ықпал мен қысым күштері Солтүстік-Шығыс Ольстерді Біріккен Ирландияға қосылуға ынталандыру үшін қолданылды. Егер олар қосылса, алты графтықтағы жергілікті басқарудың кең ауқымы қамтамасыз етіледі. Егер олар қалың қалса, XII-тармақта көзделген Шекара комиссиясының шешімі Ольстерді Тирон мен Ферманагтан айыратыны сөзсіз. Осы графтықтарсызда Ольстердің маңызы азаяды. Егер ол қалың қалса, Бөлу туралы заңның салмағы мен қаржылық шектеулері Солтүстік-Шығыс Ольстерде күшінде қалады. Англия Парламенті Ирландияның келісімінсіз осы салмақты жеңілдете алмайды немесе шектеулерді алып тастамайды. Осыдан бірнеше жыл бұрын, 1916 жылдың 29 мамырында Ллойд Джордж Ольстер юнионистер партиясының ұзақ жылдар бойы басшысы болған (1910-1921) Эдвард Карсонға хат жазып, Ольстердің жаңа Ирландия мемлекетіне қосылуына ешқашан рұқсат етпеуді өтінді: "Біз Ульстердің уақытша кезең аяқталғаннан кейін, ол қаласа да, қаламаса да, Ирландияның қалған бөлігімен бірігіп кетпейтінін нақты көрсетуіміз керек". 1921 жылдың 6 желтоқсанында қол қойылған соңғы Англо-Ирландиялық келісімнің 12-бабы комиссияны былай сипаттайды: Ирландия еркін мемлекеті үкіметі 1922 жылдың қазан айында Солтүстік-Шығыс шекара бюросын (NEBB) құрды, бұл 1925 жылға қарай Солтүстік Ирландияның аумақтарын еркін мемлекетке беру үшін 56 қорапқа жиналған материалдарды дайындаған үкіметтік кеңсе болды. 1924 жылдың желтоқсан айында комиссия төрағасы плебисциттерді қолдану мүмкіндігін толығымен жоққа шығарды.
The Government of Ireland Act 1920 was enacted during the height of the War of Independence and partitioned the island into two separate home rule territories of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, to be called Northern Ireland and Southern Ireland. In its determination of this border, the Parliament of the United Kingdom heard the arguments of the Irish Unionist Party, but not those of most of the elected representatives of the Irish nationalist population. Sinn Féin, the largest nationalist party in Ireland following the 1918 General Election, refused on principle to recognise any legitimate role of the London Parliament in Irish affairs and declined to attend it, leaving only the Irish Parliamentary Party present at the debates, whose representation at Westminster had been reduced to minuscule size. The British government initially explored the option of a nine county Northern Ireland (i. e. the entirety of Ulster province); however, James Craig, leader of the Ulster Unionist Party, told the British House of Commons unambiguously that the six northeastern counties were the largest possible area that unionists could realistically "hold". However, the final treaty included the statement that economic and geographical factors were also to be taken into account, and Lloyd George assured James Craig that "mere rectifications of the Boundary are involved, with give and take on both sides." The historian Jim McDermott felt that Lloyd George had succeeded in deceiving both the northern leader (Craig) and the southern leader (Collins). Craig was assured that the Boundary Commission would only make small adjustments. Collins was said to believe that the commission would cede almost half of the area of the six counties and that the financial provisions of the Act would make a small northern state unsustainable: Forces of persuasion and pressure are embodied in the Treaty of Peace which has been signed by the Irish and British plenipotentiaries to induce North East Ulster to join in a United Ireland. If they join in, the Six Counties will certainly have a generous measure of local autonomy. If they stay out the decision of the Boundary Commission arranged for in Clause XII would be certain to deprive Ulster of Tyrone and Fermanagh. Shorn of these Counties she would shrink into insignificance. The burdens and financial restrictions of the Partition Act will remain on North East Ulster if she decides to stay out. No lightening of these burdens or restrictions can be offered by the English Parliament without the consent of Ireland. Years earlier, in a 29 May 1916 letter from Lloyd George to the longtime leader of the Ulster Unionist Party (1910 1921) Edward Carson was urged to never allow Ulster join a new Irish state: "We must make it clear that at the end of the provisional period Ulster does not, whether she wills or not, merge in the rest of Ireland." Article 12 of the final Anglo Irish Treaty, signed on 6 December 1921, describes the commission in the following terms: The Irish Free State government thus established the North Eastern Boundary Bureau (NEBB) in October 1922, a government office which by 1925 had prepared 56 boxes of files to argue its case for areas of Northern Ireland to be transferred to the Free State. By December 1924 the chairman of the commission had firmly ruled out the use of plebiscites.