Кіріспе

Лес-Арк тау шаңғысы курорты (le. z‿aʁk) – Францияның Савойя аймағындағы Тарантез алқабындағы Бург-Сен-Морис қаласында орналасқан шаңғы курорты. Роберт Бланк және Роджер Годино бастамасымен құрылған бұл курорт, Compagnie des Alpes компаниясына тиесілі, әрі бірнеше басқа шаңғы курорттары мен ойын-сауық парктерін басқаратын француздық акционерлік қоғамы болып табылады. Бұл үлкен Paradiski жүйесінің бір бөлігі.

Шаңғымен жүзу

Бес аймақ – Бург-Сен-Морис, Арк 1600, Арк 1800, Арк 1950 және Арк 2000 – 810 метрден 3226 метрге дейінгі биіктікте орналасқан, алайда шаңғы тебу көбінесе 1200 метрден жоғарыда мүмкін. Шаңғы аймағында 106 трасса, 54 көтергіш және 200 шақырымдық төмен түсу бар. Курорттың ең биік нүктесі – Aiguille Rouge (Қызыл Ине), одан 7 км ұзындықтағы трасса 2026 метр тік төмендеп Вилларожер ауылына дейін жетеді. 2003 жылдың желтоқсанында Vanoise Express кабельдік жолы ашылғаннан бері Лес Арк, Paradiski шаңғы байланысты курорттары тобының құрамына кірді, оған La Plagne аймағы да кіреді. Paradiski-де барлығы 425 км трасса бар. Лес Арк француздың алғашқы «мега курорттарының» бірі ретінде танымал. Олардың барлығы ыңғайлы, кең және әртүрлі трассалар желісімен жабдықталған. Лес Арк ерекшелігі – «авангардтық» модернистік сәулет, ол «20 ғасыр мұрасы» деп танылған. Оның көптеген курорттары осы модернистік сәулет стилінде салынған, соңғысы – Арк 1950 – Альпідегі дәстүрлі сәулетке сәйкес салынған және айқын ауылдық атмосфераға ие. Шаңғы аймағы ашық трассалардың (әсіресе Арк 2000-нің жоғары жағында) және орманды трассалардың (әсіресе Пейзи және Вилларожер ауылдарының маңында) үйлесімін ұсынады. Оның трассалары жақсы дамыған, жасыл, қызыл және қара түсті секірулер мен рельстерге ие. Сноубордшылар үшін де жағдай жақсы, өйткені көптеген сүйрегіштер бар. Шаңғы лифттері жаңартылып келеді, сондықтан барлық маңызды лифттер заманауи, жылдам және ыңғайлы. Софрингем әдісінің үдемелі дамуына негізделген Лес Арк ESF шаңғы мектебі шаңғыны дамытуды үйретеді; студенттерге қатар жүруге бастан-ақ үйретіледі, бірақ өте қысқа шаңғыларда (бірінші аптада ұзындығы біртіндеп ұзарады). Лес Арк әр курортта жаңадан бастаушылар үшін тамаша шаңғы алаңдарына ие деп есептеледі, бірақ толыққанды жаңадан бастаушыларға даму үшін көп мүмкіндік берілмейді; бастауыш трассаларынан алысқанда жағдай қиындап кетеді. Көптеген адамдар Лес Арк Еуропадағы сноубордтың отаны деп санайды. Жергілікті инструктор Регис Ролланд 1980-ші жылдардың басында курортта түсірілген Apocalypse Snow атты фильмдер сериясы арқылы Францияда сноубордты танымал етті. Arc 2000 және 1950 шаңғы аймағы кең аңғардан тұрады, оның кең бөлігінде осы екі курорт орналасқан. Аңғардың бір жағында аймақтың ең биік нүктесі – Aiguille Rouge орналасқан. Екінші жағында Арк 1600, 1800 және Пейзи Валландиге дейінгі жоталар бар, онда кең ауқымды трассалар орналасқан. Сонымен қатар, тау гидінің қатысуын қажет ететін жолдардан басқа, қауіпсіз жолдан тыс шаңғы тебуге де мүмкіндік бар. Arc 2000-де 1992 жылғы Олимпиада ойындарында пайдаланылған әйгілі жылдамдық шаңғысы трассасы орналасқан (Қысқы Олимпиада ойындарында жылдамдық шаңғысы). Оның ұзындығы 2000 метр, тоқтау үшін қосымша 700 метрге дейін созылады.

ХХ ғасырдың таңбасы

1999 жылы Өнер және коммуникациялар министрлігі 20-шы ғасырдың сәулет және қалалық мұрасын қорғау, халыққа таныстыру және қайта жаңарту мақсатында жаңа саясат енгізді. Лес Аркс қала құрылысы – қазіргі заманның таулар мен табиғатпен үйлесімде жұмыс істеуінің нақты мысалы ретінде Гренобль сәулет мектебінде зерттелуде.

Шарлотта Перриан

Шарлотта Перриан Арк 1600, Арк 1800 және Арк 2000 құрылыстарын жобалап салды. Ол Роджер Годино, Роберт Бланк, Гастон Регараз, Гай Рей Милле және Бернард Тайлефер кіретін Лес Арк дизайн командасын жетектеді. Ол қонақтардың көп бөлігі уақытын сыртта өткізеді деген оймен курорттарды минималды бөлмелермен жобалады. Оның орнына ғимараттарда күн мен табиғатқа ашық, кең бөлмелер қарастырылған.

Арка 1600 (Пьер-Бланш аркасы)

1600 метр биіктікте орналасқан бұл курорт аймақтарының ең төменгісі және 1986 жылы салынған "Арк-ан-Сиель" көтерілгіш темір жолы арқылы тікелей Боург-Сен-Морис ТЖВ теміржол стансасына қосылған. Сапар шамамен 7 минутқа созады, ал көптеген пойыз Монтригрон және Лес Гранж ауылдарына тоқтайтын екі аралық стансада да тоқтайды. Ол басқа ауылдармен үздіксіз тегін шаттл автобустарымен және шаңғы көтергіштерімен байланысты. Арк 1600 – құрылысы бірінші болып басталган аймақ және оны "Арк Пьер Бланш" деп атайды. Arc 1600 қазірде қонақтарына 30 дүкен, қонақүй және мәжіліс залдары ұсынады.

Арка 1800

Arc 1800 курорттық аймақтардың ең үлкені болып табылады және "Шарвет", "Вильярдс", "Шарметтогер" және "Шантел" деп аталатын төрт "елді мекеннен" тұрады. Мұнда 100-ге жуық дүкен, шаттл қызметтері, қонақүйлер, мәжіліс залдары, екі экранды кинотеатр және мұз айдыны бар. Әртүрлі талғамдарға сай, Casa Mia сияқты, 2003 жылы өткен әлемдік сайыста жылдың үздік курорт мейрамханасы деп танылған көптеген мейрамханалардың тамаша таңдауы бар. Бұл елді мекен бұрын сноуборд және электронды музыкадан ұйымдастырылған қар бомбалау іс-шарасын қабылдаған. Елді мекен таудың ыңғайлы орнында, Arc 1600 курортының үстінде орналасқан және қыс бойы қар шегінен жоғары биіктікте жатыр. "TransArc" кабельдік жолы (кезек күтпесе) Arc 2000 аңғарының ең жоғарғы нүктесіне жылдам жетеді, ал Vagere сияқты алты орындық шаңғы көтергіштері шаңғышыларды таудың әртүрлі бөліктеріне жеткізеді. Таудың топографиялық ерекшеліктерін ескере отырып, Arc 1800 кейде жақсы ауа-райы жағдайларына ие болады. Arc 2000-ге қатты қар жауғанда, ол жабылуы мүмкін, сондай-ақ аңғарға құйылатын күшті желдің әсеріне ұшырауы мүмкін. Бұл Arc 1800 үшін мәселе емес, өйткені ол батысқа қарағандықтан, күндіз күн сәулесінен пайда көреді. Arc 1800-дің үстінде Les Alpages du Chantel пәтерлері орналасқан. Тұрғын үй екі 3-5 қабатты шале стиліндегі үйлерде 182 пәтерден тұрады, олар тікелей шаңғымен жүру мүмкіндігін ұсынады. Сонымен қатар, жергілікті дүкен мен жергілікті тақырыптағы Les Alpages мейрамханасы да бар. Бұл аймақ Пейзи ауылынан шығатын Vanoise Express кабельдік жолы арқылы Ла Плань курортымен байланысты.

1950 жылғы арка

Arc 1950 (Le Village) – канадалық Intrawest тау шаңғысы курортын дамытушысының жаңа, бес жұлдызды альпілік ауылы, бұл компания Канададағы Уистлер және Монт-Тремблант сияқты курорттарды да жасаған. Ол шамамен 2000 м биіктікте орналасқан, қыс айларында шаңғы тебуге толық кепілдік береді және тегін, жаяу жүргіншілерге арналған гондола – Cabriolet арқылы Arc 2000 курортымен байланысты. Arc 1950 архитектурасы ерекше, себебі ол дәуірдегі мега курорттардың стандартты бетон құрылыстарынан мүлдем өзгеше. Оның орнына ол жоғары сапалы әрленген және жергілікті Альпілік тарихы мен сәулетіне күшті әсер еткен. 1950 жылғы ауылда әртүрлі өлшемдегі, түстегі және пішіндегі бірнеше сауда орындары, пәтерлер мен қонақүйлер бар. Мұнда кең ассортименттегі дүкендер, сондай-ақ тау курорты үшін өте көптеген тамақтану орындары бар: итальяндық, мексикалық, француздық, савойард, креперлік және американдық мейрамханалар. Бұдан өзге, пабтар, шарап барлары, лаунждар мен түнгі клуб та бар. 2012 жылы ауылда 1000 м² ауданындағы Deep Nature Spa ашылды, ол емдеулер мен көптеген демалыс бөлмелерін ұсынады. Ауыл толығымен "ски-ин – ски-аут" принципі бойынша салынған, ал қонақүйлер мен пәтерлердің жайлылығы мен деңгейі Les Arcs аймағындағы, тіпті Францияның көптеген тау шаңғысы курорттарынан да жоғары (2007 жылы Ұлыбританияның шаңғы клубы 1950 жылды "Альп тауларында тұруға ең жақсы орын" деп таныды). Intrawest 2009 жылдың қазанында қонақүй бизнесін Pierre & Vacances компаниясына сатты, ол Arc 1950 курортын жетекшілікке алып, жаңа "Premium" брендін құруда. Radisson Blu да Arc 1950 курортын өздерінің премиум тау шаңғысы курорты ретінде пайдаланады. Барлық пәтерлер жеке меншікте және оларды иелері тікелей немесе P&V Premium және Radisson басқарады. 1950 жылғы пәтер иелерінің көпшілігі Arc 1950 пәтер иелері қауымдастығының мүшелері болып табылады. Arc 1950 және Arc 2000 курорттарына тауға қол жеткізу мүмкіндігі бірдей. Биіктігін ескере отырып, бұл Les Arcs аймағындағы қардың қауіпсіздігі және сапасы жағынан ең қолайлы бөлігі, сонымен қатар қар жауғаннан кейін көптеген "пудралық" шаңғы тебу мүмкіндіктерін ұсынады.

Арка 2000

1950 жылға дейінгі кабельдік жол және барлық басқа ауылдарға тегін шаттл автобустарымен Лес Аркстің ең биік станциясы көптеген көлік байланыстарына ие. Мұнда кең ассортименттегі дүкендер, кинозал және жиналыстар өткізуге арналған жабдықталған орындар бар. Ең биік болғандықтан, көбінесе ең жақсы қар жауады, алайда 2000 метрден жоғарыдағы бастауыш трассалары көлемді болып келеді, және ауа райы нашарлағанда ағаштармен қоршалған трассалар жеткіліксіз. Варе гондоласы курорттың жоғары бөліктеріне жылдам жетуге мүмкіндік береді, сондай-ақ Arcabulle, Bois de l'ors және Marmottes сияқты алты орындық лифтердің жаңа топтамасы шаңғышыларды таудың әртүрлі жақтарына жылдам жеткізеді. Арк 2000 маусым бойы жылдамдықпен шаңғы тебу және басқа да іс-шараларды өткізуімен белгілі.

Басқа ауылдар

Шаңғы айдынының бір шетінде Вальандри, Пейзи және План-Пейзи ауылдары орналасқан, олардан Vanoise Express канат жолы (Парадискидің екінші жартысы – Ла Плагнеге) басталады. Сайнт-Фой-Тарентайзға қарсы жатқан аңғардың екінші шетінде Ле-Пре және Вилларогер ауылдары жатыр. Айгүл Ружды Ле-Преге жалғастыратын тік құлауы бар үздіксіз шаңғы жолы бар, ал Вилларогерде биіктігі төмен болғанымен, жасанды қардың болуы және солтүстікке қарайтын беткейінің арқасында маусымның көп бөлігінде шаңғы тебуге болады. Әкімшілік жағынан бұл ауылдар Лес Аркс шаңғы аймағына кірмейді, бірақ олар тікелей байланысты. Олардың шаңғы айдыны көбінесе орманды, бірақ жоғарырақ ашық еңістер де бар. Бұл, әсіресе жаңа қар жауғанда өте жақсы шаңғы тебуге мүмкіндік береді, немесе ауа райы желді немесе нашар болғанда ыңғайлы жағдай тудырады. Үш лифт шаңғышыларды Вилларогерден 2000-ге дейін көтеріп алады. Күшті жел кезінде жоғарғы лифт жабылуы мүмкін, сондықтан бұл жаққа Вилларогер жағындағылардан басқа ешкім жете алмайды.

Тарентайз аңғары

Тарентайз аңғарының ішінде әлемдегі ең көп шоғырланған, әлемдік деңгейдегі тау шаңғысы курорттары орналасқан. Ең танымал көршілес аймақтар – Espace Killy (Валь-д’Изер және Тинь), Les Trois Vallées (Куршевель, Мерибель, Валь-Торанс), Sainte Foy және La Rosiere (Италияның Ла-Туиль курортымен байланысады). Лес Аркс/Парадискидегі апталық билет шаңғышыларға аталған басқа аймақтардың әрқайсысында бір күндік шаңғы тебуге мүмкіндік береді, бұл тегін немесе 15 евролық жеңілдікпен қол жетімді. Бұрын барлық аймақтар мен курорттарды біріктіріп, әлемдегі ең үлкен шаңғы алабын құру жоспары болған. Дегенмен, Ваноаз ұлттық паркі құрылғаннан кейін бұл жоспардан бас тартылды.

Трассадан тыс мүмкіндіктер

Лес-Арк тау шаңғы жолдарының желісі тығыз, ал таудан сыртқы шаңғы тебуге көп мүмкіндіктер бар. Бірақ тәжірибелі нұсқаушымен бірге, үлкен саяхаттарға да қатысуға болады. Атап айтқанда, Агиль Руж тауының арт жағынан Вилларогерге дейін, немесе Беллекоте мұздығының арт жағынан (Ла Плагненнен) Нанкрои аңғарына дейін, Пейзиден төменге түсу ұсынылады, олар тегін шаттл автобусымен байланысқан. Екі бағытты да тек нұсқаушымен және қажетті қар көшкісіне қарсы жабдықтармен жүруге кеңес беріледі. Тиньден Лес-Арк аймағына таудан сыртқы шаңғы жолдары да бар. Дидье Гивуаның "Paradiski кілттері" кітабы (француз тілінде, бірақ ағылшын тіліндегі тұжырымдарымен) мүмкіндіктердің өте жақсы сипаттамаларын қамтиды. Jet Systems компаниясы 1950 және 2000 биіктіктері арасында гелиски үшін көлік ұйымдастыра алады. Францияда гелискиге тыйым салынғандықтан, бағыт Италия немесе Швейцария болады. Қолданылатын ұшақ Eurocopter Ecureuil.

Тау велосипедтері

Жаз айларында тау велосипедтерінің танымалдығы артып келеді, және лифт желісінің кейбір бөліктері шілде және тамыз айларында осы спортты дамыту үшін ашық болып қалады. Жазғы трасса картасында егжей-тегжейлі көрсетілген 22 VTT трассасы қазіргі уақытта қолданыста. Курортта туристерге көлік және тұру жағдайын ұсынатын бірнеше тау велосипеді саяхат компаниялары бар. Arc 1950 бұрынғы жылдары «Тур де Франс» веложарысының қатысушылары үшін де маршруттың бір бөлігі болған.

Еуропа кинофестивалі

Еуропалық «Лес Аркс» кинофестивалі (Festival de Cinéma Européen des Arcs) – 2009 жылы құрылған, тәуелсіз еуропалық киноға арналған кинофестиваль. Ол әр жыл сайын желтоқсан айында, шаңғы маусымының ашылу аптасында, Савойядағы Бург-Сен-Морис қаласында орналасқан «Лес-Аркс» шаңғы курортында өтеді. Бұл фестивальдің мақсаты – Еуропа киносын оның барлық алуан түрлілігімен насияттау, оның ішінде елдерден тысқары аз таралған тәуелсіз еуропалық фильмдерді көрсету, сондай-ақ Еуропа кино өнеркәсібінің жетекші тұлғаларын біріктіретін кәсіби кездесулер ұйымдастыру арқылы Еуропа кино нарығын дамыту.

Медиа

Force Majeure (Турист) орны – Рубен Остлунд түсірген 2014 жылғы швед драмалық фильмі.