Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ибериялық ибекстің жойылған түршесі
Extinct subspecies of Iberian ibex
Португалиялық ибекс (Capra pyrenaica lusitanica) – Португалияның, Галисияның, Астурияның және Кантабрияның батыс бөлігінің солтүстік таулы аймақтарында қоныстанған Ибериялық ибекстің жойылған түршесі. Оның мөлшері мен түсі испандық ибекстерге ұқсас болған, алайда қара емес, қоңыр белгілерге көбірек бейімделген. Оның мүйіздері Иберияның басқа түршелерінен айқын түрде ерекшеленген. Олар Пиренейлік ибекстің мүйіздерінің ұзындығының жартысына ғана жететін (шамамен 51 см немесе 20 дюйм), бірақ ені шамамен екі есеге кеңірек болған, нәтижесінде, мүйіздері табанында бір-біріне жақын орналасқан.
The Portuguese ibex (Capra pyrenaica lusitanica) is an extinct subspecies of Iberian ibex that inhabited the north mountainous zones of Portugal, Galicia, Asturias and western Cantabria. In size and colouration it was much like the Spanish animals, though inclining towards brown rather than black markings. Its horns were strikingly different from any of the other Iberian subspecies. They were only half the length of the Pyrenean ibex (about 51 cm or 20"), but were almost twice as wide, and, consequently, much closer together at their base.
Құрып кету
1800 жылға дейін португалдық ибекс өзінің ареалында кеңінен таралған, бірақ одан кейін оның саны тез азайды, себебі аңшылық қысымы күшейді. Жергілікті аңшылар жабық аулау маусымдарын ескермеді және мамыр айында мал төменгі биіктікке түскен кезде португалдық ибекстерді атып тастады. Жергілікті халық оны еті үшін және асқазанындағы безоар тастары үшін аулады, олар қуатты дәрілік зат және кез келген уға қарсы құрал ретінде есептелді. Терілері жамылғы ретінде пайдаланылды, ал мүйіздері әшекейлеу үшін және солтүстік-батыс тауларының тар шатқалында дауыс беруге арналған альпілік мүйіздер ретінде қолданылды. 1870 жылға қарай, бұл ибекс сирек кездесетін жануарға айналды. Шамамен он жануардан тұратын соңғы топ 1886 жылы тіркелді. 1889 жылдың қыркүйегінде ескі аналық тірі ұсталды, бірақ үш күннен кейін ғана өмір сүрді. Келесі жылы тағы екі аналықтың денесі табылды, олар Галисиядағы қар көшкінінің құрбаны болды. Испаниядағы соңғы белгілі португалдық ибекс 1890 жылы өлді, ал соңғы көрініс 1892 жылы Португалиядағы Серра-ду-Герес тауындағы Ломбаде-Пан маңындағы аналық болды. Кейбір ғалымдар португалдық ибекс популяциясының азаюына адамның араласуынан басқа да факторлар әсер еткен болуы мүмкін деп санайды. Ибериялық қасқырлар мен алтын бүркіттер, үй жануарларынан тараған аурулар және еркектердің көп болуы халықтың тез азаюына себеп болуы мүмкін. Бірақ соңғы тұжырымды талқылауға болады, өйткені аңшылар бұқаларды көбірек нысанаға алатын, ал соңғы байқаулардың барлығы аналықтар болған. Басқа бір түр, Гредос ибекс (Capra pyrenaica victoriae Cabrera, 1911) аң аулау мақсатында бұрын португалдық ибекс мекендеген аумаққа, мысалы, Риано (Леон провинциясы) жеріне әкелінді; Испан ибексінің оқшауланған популяциялары Галисия және Эль-Биерзода да кездеседі, осылайша португалдық ибекс соңғы рет мекендеген жерді мекендеді. Он жылдан кейін жаңа португалдық популяция шамамен 100 жануарға дейін өсті.
Until 1800, the Portuguese ibex was widespread in its range, but thereafter its decline was rapid as hunting pressure increased. Local hunters did not respect the closed hunting seasons and shot Portuguese ibexes when the herds came down to lower altitudes in May. Local people hunted it for its meat and for the bezoar stones in its stomach which were regarded as potent medicine and antidotes for poisons of all kind. The skins were used as coverlets and the horns both as ornaments and as trumpets of alpine horns to call across the narrow valleys of the north western mountains. By 1870, this ibex was a rare animal. The last herd of about a dozen animals was recorded in 1886. An old female was captured alive in September 1889 but only survived for three days. Two more females were found dead next year, victims of a Galician avalanche. The last known Portuguese ibex in Spain died in 1890, and the last known sighting was a female near Lombade Pan in the Serra do Gerês in Portugal in 1892. Some scientists have pointed to factors other than human interference that may have affected the decline of the Portuguese ibex. Iberian wolves and golden eagles, disease from domestic herds and a disproportionate number of males may have contributed to the rapid population decline. But the last point can be debated since the bucks were a more likely target for hunters and the last recorded sightings were all of females. Another subspecies, the Gredos ibex Capra pyrenaica victoriae Cabrera, 1911, was introduced in territory formerly occupied by the Portuguese ibex for hunting purposes, such as in Riaño, Province of León; isolated populations of Spanish ibex also exist in Galicia and El Bierzo. thus colonizing what had been the last spot inhabited by the Portuguese ibex. Ten years later, the new Portuguese population had increased to about 100 animals.