Кіріспе
"Адам өтірікші" - Генри Джеймстің 1888 жылы мамыр-маусым айларында "The Century Magazine" журналында және келесі жылы кітап түрінде (Macmillan and Co., London) алғаш рет жарияланған қысқа әңгімесі. Бұл - жас жігіттің бұрын сүйген әйелін кездестіріп, оның арам, адал емес адамға үйленгенін көрудегі дилеммасының тарихы. Оның тазалығы бұзылғандығы туралы алаңдай отырып, ол күйеуін тек сүйіспеншіліктен қорғайтынын тексеру үшін сынап, күйеуінің шынайы мінез-құлқын мойындаудың орнына, жазықсыз құрбанды құрбан етуге дайын екенін білгенде, шошынады.
Сюжет
Оливер Лион, табысты суретші, қарт баронт сэр Дэвидтің үйінде тұрады, оны портретті суретке түсіруді тапсырған. Келген күні кешкі асханада ол компанияның арасында өзі сүйген әйелді таниды. Ол оны он екі жыл көрген жоқ, және оның үйленген біледі. Оның күйеуі, полковник Клемент Кападос, ол өте ғашық болып көрінген жарқын және әдемі джентльмен, және Лион оны өзіне қол жеткізбейтін нәрсе ретінде қабылдады, оған ешқандай шын қызғаныш сезінбейді, оның көрнекті бақытына қанағаттанды. Ол алдымен полковникке құлшылық етеді, бірақ кешкі ас барысында, ол Лионның сенбейтін көптеген мүмкін емес оқиғаларды айтып бергенде, оның ол туралы пікірі өзгерді, бірақ ол оны полковниктің романтикалық бейімділігіне жатқызады. Алайда, ол полковниктің үйде болған оқиға туралы айтқанына таңғалады, бірақ ол туралы оның үй иесі Артур Эшмор, сэр Дэвидтің ұлы, мүлдем жалған деп мәлімдейді. Кейін, сэр Дэвидтің портреті суреттелген кезде, барон оған полковник Кападоздың өтірікші екенін түсіндіреді. Ол өзінің кінәсін жеңілдетіп, жаман ниеттері жоқ екенін, тек қана тура жауап бере алмайтынын айтады. Оның әйелі, Лион, оның өтірігін ашпай, тіпті айтқандарын қолдап, оны қорғауға тырысады. Оның күйеуінің алдауына ешқашан белсенді түрде қатыспайды деп үміттенетін суретші күйеуінің алдауына толғандырады және оның табиғаты қаншалықты бүлінгенін таңғалады. Оның атын құтқару үшін қаншалықты қашықтыққа баратынын білу үшін Лайон олармен мүмкіндігінше көп уақыт өткізеді, алдымен тоғыз жасар қызы Эмидің, содан кейін өтірікшінің өзін суреттейді. Портретте Лион полковниктің алдамшы табиғатын толықтай көрсетуге тырысады, ол әйеліне моральдық сезімді оятуды үміттенеді. Ол Кападоза ханымға күйеуінің мінез-құлқы туралы айтып беруге тырысады, бірақ ол тек оның табиғаты асыл екенін айтады және Лион оның суретіне бұдан артық ештеңе білдірмейді деп үміттенеді. Жалғанның рухын толықтай түсіру үшін ол оны отырыстар кезінде мүмкіндігінше көп сөйлесуге шақырады және оған өтемақы ретінде көптеген ойлап тапқан фактілер мен анекдоттар беріледі. Бірде кедей модель Джеральдин студияға жұмыс іздеп келеді. Лион оны жіберіп жібереді, бірақ полковник Кападос оған модель емес екенін, бірақ оны жылдар бойы қудалаған адамға қарсы кек алатын ақылсыз әйел екенін айтады. Кейінгі уақытта маусым аяқталады, ал Кападос портреті аяқталуға жақын. Лион да қаладан кетеді, бірақ аяқталмаған суретті көру үшін қысқа уақытқа оралады, Кападос өзінің бөлмелеріне хабарсыз келгенін табады. Лион олардың бетіне түсіп, Кападос ханымның суретте ол күткен нәрсені, күйеуінің қарапайым табиғатын көргенін және ол одан ұялатынын түсінеді. Ол суретті "жәбірлі" деп атайды, бірақ күйеуі күйзелістен кенепті жыртып тастамай тұрып, кетуге тырысады. Олар Лионның өздерін көргенін білмей кетеді, ол да үйде Джеральдинді көргеннен кейін кетеді. Лион жұптың оқиғаларды қалай түсіндіретінін күтеді. Олар қалаға оралғаннан кейін, ештеңе болмағандай әрекет етіп, отырысты қайтадан бастауды сұрайды. Лион оларға не болғанын айтса, олар надандықты ойлайды және сол күні Джеральдинмен кездескен полковник Кападос оны дереу айыптайды. Бұл Лион үшін соңғы сабан; Сэр Дэвид өтірікші ешкімге зиян келтірмейді деп мәлімдегеніне қарамастан, ол қазір "әділетсіз адамды құрбандыққа шалады", ал оның әйелі қылмысқа қатысқан. Ол оған соңғы рет өтірік айтуына мүмкіндік беріп, күйеуін тек махаббаттан қорғағанын мойындады, оны Лион оңай кешіре алады, ол одан әрі ауырсынуын сақтап қалу үшін оны тастап кетеді, "Ол әлі де полковникке ғашық еді, ол оны тым жақсы оқытты.