Кіріспе

Вена қаласындағы Стефансдомның ғибадатханасының астындағы жерлеу камерасы. Герцог криптасы (Herzogsgruft) – Австрияның Вена қаласындағы Стефансдомның ғибадатханасының астында орналасқан жерлеу камерасы. Онда Габсбург әулетінің 72 мүшесінің денелері, жүректерi немесе ішкі органдары салынған 78 контейнер бар.

Тарих

1365 жылы 25 жасында қайтыс болған герцог Рудольф IV жаңа соборында өзінің сүйектері үшін крипт салуды бұйырды, және ол 650 жылдан бері осы сүйектерді сақтап келеді. Ол сонымен қатар крипт үстінде, бас алтарьдың алдында өзі үшін кенотаф орнатуды бұйырды. Кейіннен бұл символдық қабір солтүстік хорға көшіріліп, оның эпитафиясы құпия белгілермен хордың қабырғасына жазылды. Рудольф IV қайтыс болғаннан кейін Австрия герцогтарының билеуші әулеті мұнда жерленді, бірақ әулет императорлық мәртебе алғаннан кейін олар түрлі қалаларда жерленді (Вена әлі императордың тұрақты ордасы болған жоқ). 1633 жылы Капуцинеркирхедегі императорлық крипт ашылғаннан кейін ол әулеттік жерлеу орнына айналды. Бальзамдаушылар ежелгі египеттіктерден бастап, дененің қалған бөлігін сақтау үшін ішкі органдарды алу қажет екенін білген. Бұл органдарды сақтаған ыдыстар әдетте табытқа қойылды, бірақ 1654 жылы Рим патшасының мұрагері Фердинанд IV қайтыс болғанда, ол өсиетімен жүрегін Августин шіркеуіне, денесін Капуцинер шіркеуіндегі императорлық криптке, ал ішкі органдарын Стефан соборындағы криптке қоюды өтінді. Оның бұл талабы Августин шіркеуіндегі «Herzgruft» құрылуына әкелді. Оның кіші інісі, император Леопольд I, органдарды осылай бөліп жерлеу дәстүрін жалғастырды және болашақта қосымша жерлеулерге орын беру үшін императорлық криптті кеңейтті. Содан бері ішкі органдарды сақтаған урналар Стефан соборындағы герцогтік криптке орналастырылды. Қазір үш жерде де 33 адамның мәйіті жерленген. 1754 жылға қарай кішкентай төртбұрышты герцогтік крипт 12 саркофаг пен 39 урнамен толып қалды, сондықтан аумақ төртбұрыштың шығыс жағынан тысқары қарай овалды камерамен (қазіргі архиепископ тағының тікелей астында) кеңейтілді. Кейбір денелер үшін жаңа саркофагтар жасалды. 1956 жылы крипт жаңартылып, ішіндегі заттар қайта ұйымдастырылды. Герцог Рудольф IV және оның әйелінің саркофагтары тұғырға қойылды, ал органдарды сақтаған 62 урна жаңа бөлімдегі екі қатарлы сөрелерден бастапқы бөлмедегі шкафтарға көшірілді. Криптке жерлеу әрқашан тұрақты болған жоқ. Фридрих III императорының денесі оның өлімінен кейін 20 жыл ғана осы жерде жатты, солтүстік хордағы жоғары қабаттағы қабірі дайын болғанға дейін. Оның інісі, Альберт VI архидүкінің денесі 300 жылдан кейін алынып тасталды. Ішкі органдарды сақтаған урналардың үнемі келіп-кетуінен басқа, ең үлкен толқын 1782 жылы император Жозеф II тұсында Англиядағы монастырларды таратудың австриялық нұсқасынан туды. Династия мүшелерінің денелерін сақтаған діни мекемелер жабылғанда, оларды көшіру қажет болды. Сол кездегі императорлық криптте қазіргідей кеңістіктің жартысы ғана болды және онда 57 дене сақталған. Император императорлық крипт ашылғанға дейін қайтыс болған екі адамның денесін герцогтік криптке әкелуге бұйырды. Тағы бір адам, император Элеонора, әдетте императорлық криптке жерленуге құқылы болған, бірақ оның күйеуі де онда жерленбегендіктен, оның денесі герцогтік криптке жіберілді. Бұл шамамен осы уақытта герцог Альберт VI-нің денесі басқаларға орын жасау үшін алынып тасталды және саркофагында тек ата-анасының аты мен жылы жазылған дене келді. Басқа дәлелдер бойынша бір жасар Анна Лотарингиялық екені анықталды, оның ағасы Карл V, Лотарингия герцогы 1678 жылы Архгерцогиня Элеонора Мария Жозефаға (1653–1697) (Польшаның жесір королевасы және император Фердинанд III-тің қызы) үйленген, және бұл неке Габсбург еместің осында әкелінуімен байланысты болуы мүмкін, бірақ нақты себебі белгісіз. Мұнда соңғы рет 1878 жылы император Франц Иосифтің әкесі, эрцгерцог Франц Карлдың ішкі органдарын сақтаған урна жерленген.