Кіріспе

Сот алдында куәлардың жауап беруін алу Шотландия заңында алдын ала куәлік алу деп аталады, яғни қылмыстық қудалау және қорғау тараптары айыптама немесе талап қойылғаннан кейін, бірақ сотқа дейін куәлардан фактілік мәлімдемелерді алу. Мұндай жұмысты көбінесе тәжірибелі заңгерлер немесе фирмалар жұмысқа алған алдын ала куәлік алу офицерлері жүзеге асырады; айтылатын деректерге сәйкес, олардың көпшілігі бұрынғы полиция қызметкерлері. Бұл процедура азаматтық және қылмыстық істердің екеуінде де қолданылады. Алынған мәлімдеме сотта дәлел ретінде қабылданбауы мүмкін, бірақ Шотландиядағы прокурор, адвокат немесе солиситор сот алдында әрбір куәнің қандай дәлелдер ұсынуы мүмкін екенін білуге мүмкіндік береді. Beurskens v HM Advocate [2014] HCJAC 99 ісі бойынша Апелляциялық соттың шешімінен кейін алдын ала куәлік алу мәлімдеме ретінде қарастырылып, сотта дәлел ретінде қабылдануы мүмкін. Тарихи тұрғыдан алғанда, алдын ала куәлік алу шотландтық қылмыстық процесінің ерекшелігі ғана емес, сонымен қатар қорғаныс үшін маңызды рөл атқарды. Қылмыстық әділет және лицензиялау (Шотландия) заңы 2010 қабылданғанға дейін қудалау тарапы қорғанысқа ақпаратты шектеулі түрде ұсынды. 2010 жылғы заңның 121-бабы прокурордың "қудалаудың дәлелдерін әлсірететін немесе күшін жоятын", "айыпталатын адамның жағдайын күшейтетін" немесе "қудалаудың дәлелдерінің бөлігін құрайтын" барлық ақпаратты ашуын талап етеді. Бұл Лорд Коулсфилдтің 2007 жылғы шолуына жауап ретінде жасалды. Бұрын айыпталатын адамға қарсы қойылған барлық айыптамалардың тізімі, қудалау куәгерлерінің және заттай дәлелдердің (басқа дәлелдер) тізімі, сондай-ақ қудалау алған барлық мәлімдемелер мен куәгерлердің бұрынғы қылмыстық өтулері туралы ақпарат құқығы болды. Шотландия полициясының қызметкерлерін қорғау адвокаттары алдын ала куәлік алу үшін шақыруы мүмкін, және олар қатысудан бас тартуға құқылы (егер шериф антпен алдын ала куәлік алуды бұйырған жағдайда бас тарта алмайды). Алайда, 2013 жылдың 7 тамызына дейін Шотландия полициясы қорғаныс үшін алдын ала куәлік алуға қанша офицер бас тартқаны туралы ешқандай жазбаға ие болған жоқ.

Алдын ала білу түрлері

Алдын ала білудің екі негізгі түрі бар: баяндама түріндегі қорытындылар (алдын ала білу офицері жазады), және ант беріп айтылған алдын ала білу, ол сөздерінше жазылған жазба.

Қорытындылар

Кәдімгі немесе стандартты алдын ала тексеруді заңгерлер немесе сақтандыру компаниялары жұмысқа алған алдын ала тексерушілер жүргізеді, олар куәгердің ант беру кезінде ұсынған дәлелдерін бағалайды. Алдын ала тексерудің нәтижесі алдын ала тексеруші жасаған қорытынды түрінде болады, ол сұрақтар мен жауаптардың сөзбе-сөз жазбасы емес, сондай-ақ куәгер оны өз сөздерінің нақты есебі ретінде қол қоймайды. Алдын ала тексерудің қысқаша қорытындысы куәгердің ант беру кезінде берген куәлігін тікелей жоққа шығару үшін пайдаланылмайды. Бұл қорғаушы заңгер жасай алатын алдын ала тексеру түрі, бірақ куәгерден мұндай алдын ала тексеруді беру заң бойынша міндетті емес (дегенмен, Бас прокуратураның ұсынымы бойынша куәгер мұны жасауы тиіс).

Ант бойынша алдын ала тану

1995 жылғы Қылмыстық іс жүргізу (Шотландия) заңының 194H бабына сәйкес, шериф куәгерді өзінің кеңсесіне шақыру үшін шақыру қағазы шығаруға құқылы; келмеуден бас тарту айыппұл салуға немесе бас бостандығынан айыруға жазаланатын құқық бұзушылық болып табылады. Сотқа дейінгі тексеру кезінде куәгер прокурор немесе қорғаушы адвокаттың шериф алдында жауап береді, ал стенографист іс жүргізудің сөзбе-сөз жазбасын жүргізеді. Кейін жазба дайындалып, куәгер де, шериф те оны қарап шығып, қол қояды. Мұндай стенограмма сотта куәгердің антпен берген куәлігін жоққа шығару үшін пайдаланылуы мүмкін. Қорғау жыныстық қылмыстар ісінде шағымданушыны тек айыпталушы қатыспаған жағдайда ғана шақыруға құқылы.