Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Каари Марджатта Утрио (28 шілдеде 1942 жылы туған, ресми тегі Утрио Линнила, бұрын Виркаярви) – фин жазушысы. Ол 35-тен астам тарихи роман және тарихи тақырыптарға арналған 13 ғылыми еңбек жазған. Ол – тарихшы, Хельсинки университетінің өнер магистрі дәрежесін алған және Финляндия мемлекеттік көркем өнер комиссиясының қызметіндегі профессор лауазымынан зейнетке шыққан.
Finnish author
Kaari Marjatta Utrio (born 28 July 1942, official surname Utrio Linnilä, formerly Virkajärvi) is a Finnish writer. She has written over 35 historical novels and 13 non fiction books on historical topics. She is a historian, holding the degree of Master of Arts from the University of Helsinki, and has retired from the position of Professor in service of the Finnish State Commission of Fine Arts.
Жеке өмірбаяны
Каари Утрио Хельсинкиде орта тапқа жататын отбасында дүниеге келген. Оның әкесі – фин, Қысқы соғыстан кейін фин баспасының бас директоры болып жұмыс істеген. Анасы Мери Маржатта Утрио (қызметтес аты Витикайнен) – редактор, журналист және фин тіліне аударма жасаушы. Утрионың балалық шағындағы үйінде төрт мыңнан астам кітап болған, ал оның отбасында әдебиетке құрметпен қараған. Утрио бала кезінде әдебиетпен танысқан, анасы оған төсек басында Киплинг пен Шекспир сияқты әлемдік әдебиет классиктерін оқыған. Жеті жасында Утрио өз бетінше алғаш рет "Jokamiehen maailmanhistoria" ("Әркімге арналған әлем тарихы") атты ауыр кітапты оқыған. Утрио мектепте жақсы оқыған, әсіресе шығарма жазуда, бірақ сол кезде жазушы болуды жоспарламаған. Оның орнына тарихшы болғысы келген. Карл Гримбергтің "Кансоген тарих" ("Халықтар тарихы") кітабы жас Утриоға тарихты көрнекті түрде бейнелеген. Финляндия Республикасының президенті лауазымына әйелді сайлауға бағытталған оның күш-жігері ерекше болды: 1994 жылы Элизабет Реннің (шамалы айырмамен жеңіліске ұшыраған, яғни 1994 жылғы президенттік сайлауда аз дауыспен жеңілген) науқанында волонтерлік жұмыс істегеннен кейін, 1999 жылы профессор Утрио Тария Халоненнің науқанына қосылды, 1999–2000 және 2005–2006 жылдары партиялық емес саяси әрекет етуші азаматтар делегациясының (PAC) төрағасы болып қызмет етті. Тария Халоненнің жеңісіне (2000 және 2006 жылдары сайланды) үлкен үлес қосты. Утрио өзінің еңбегін мойындау үшін 1995–2000 жылдары өнер профессоры болып тағайындалды. Утрио 2000 жылдан бері Väinö Tannerin säätiö-ның ғылыми қызметкері болып табылады. Ол 2002 жылы өмірлік еңбегі үшін Tiedonjulkistamisen valtionpalkinto мемлекеттік сыйлығымен және 1993 жылы Pro Finlandia медалімен марапатталды. Утрио өзінің шығармаларында қазіргі уақытты сирек қолданады. Утрионың ғылыми еңбектері әйелдер мен балалар тарихына арналған, олардың өмірі көбінесе тарихи деректердің жетіспеуіне байланысты жасырын қалады және тарихи баяндамаларда көбінесе талқыланбайды. "Eevan tyttäret" ("Еваның қыздары") – Утрионың ең танымал ғылыми кітаптарының бірі. Бұл кітап ежелгі Таяу Шығыстан және ежелгі Грекиядан бастап қазіргі заманға дейінгі әйелдер тарихын баяндайды. Кітап халықаралық деңгейде танымал болды және жеті тілге аударылды. Оның жарық көрген авторлық мансабы шамамен елу жылға созылды. Ол 1967 жылы алғашқы романын жазуға кірісіп (1968 жылы жарық көрді). Утрио жыл сайын жаңа роман жариялауға тырысты. 2019 жылы Утрио жұмыс істеу күндері аяқталғанын хабарлады. 2017 жылы жарық көрген кітабы оның соңғы жарияланымы болды. 1968 жылы жарық көрген алғашқы романынан бастап ол Финляндияның ең көп оқылатын авторларының біріне айналды және тұрақты түрде жарияланып тұрды. Кирьясампо (Финляндиядағы мемлекеттік кітапханалардың өкілі) веб-сайтында ол фин әйелдерінің ойлауын қалыптастырған ең ықпалды автор болды деп айтылады. Оның 1968 жылы жазған романы алғашқы жылы он мыңдаған оқырмандарға жеткен. 1968 жылдан бері жүздеген мыңдаған фин әйелдері Утрионың кітаптарындағы көзқарастарымен танысып, оларға әсер еткен, мысалы, жыныстар арасындағы теңдік қажеттігі, әйелдердің күш-қуатының болуы, практикалық отбасылық құндылықтар, дінге жатпайтыны, сондай-ақ өткен ғасырлардағы жағдайларды, менталитетті және адам өмірінің жағдайларын фактілерге негізделген түсінік.
Kaari Utrio was born in Helsinki to a middle class family. Her father was fi, who after the Winter War worked as CEO of Tammi, a Finnish publishing company. Her mother Meri Marjatta Utrio (née Vitikainen) was an editor, journalist and a translator of works into Finnish. There were over four thousand books in Utrio's childhood home in Tapiola, Espoo, and literature was valued in her family. Utrio became acquainted with literature as a child, when her mother read her classics of world literature, such as Kipling and Shakespeare as bed time stories. At the age of seven, the first book Utrio read by herself was a thick volume of Jokamiehen maailmanhistoria (World History for the Everyman). At school Utrio did well, especially in composition writing, even though she did not have any plans to become a writer at the time. Instead she wanted to become a historian. Carl Grimberg's Kansojen historia (History of Peoples) offered a lively description of history to the young Utrio. Her efforts to secure the election of a female President for the Republic of Finland had been remarkable: after making volunteer work in 1994 campaign for Elisabeth Rehn (who almost won, i. e. lost the 1994 presidential election by small margin), in 1999 professor Utrio joined the campaign for Tarja Halonen, serving in 1999–2000 and anew in 2005–2006 as Chairperson of the non party committed Political Action Citizenry Delegation (PAC) for Tarja Halonen's success (Halonen got elected in 2000 and again on 2006). Utrio was appointed an artistic professor for the years 1995 to 2000, in recognition of her work. Utrio has been an academic in the Väinö Tannerin säätiö since 2000. She was awarded the Tiedonjulkistamisen valtionpalkinto in 2002 for her life's work, and the Pro Finlandia medal in 1993. Utrio also hardly ever uses the present tense in her narratives. Utrio's non fiction works focus on the history of women and children, whose lives otherwise remain often hidden because of lack of historical sources, and usually are not discussed in historical narratives. Eevan tyttäret (The Daughters of Eve) is one of Utrio's most notable non fiction books. The book describes the history of women from the ancient Middle East and ancient Greece until modern times. The book has achieved international notice, and has been translated into seven languages. Her career as a widely published author lasted approximately fifty years. She started in 1967 working her first novel (that came out in 1968). Utrio strived to publish a new novel each year. In 2019 Utrio announced that her working days are over. Her 2017 book remains her last publication. Ever since her first novel that came out in 1968, she has been one of Finland's most read authors and published quite regularly. It has been argued on the Kirjasampo website (the representative of public libraries in Finland), that she has been the single most influential author to have shaped Finnish women's thinking. Her 1968 novel reached already in its first year tens of thousands of readers. Hundreds of thousands of Finnish women have, since 1968, read and been influenced by Utrio's views inherent in her books, such as need for equality between genders, existence of female strength, practical family values, and non religiosity, as well as fact based comprehension of circumstances, mentalities and conditions of human life in a selection of past centuries, usually in agrarian economy.