Кіріспе

Британдық Корольдік әскери-теңіз флотының екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі топтары

Force K – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үш британдық Корольдік әскери-теңіз флотының кеме топтарына берілген атау. Бірінші Force K 1939 жылы Батыс Африкадан коммерциялық рейдерлерді тоқтату үшін жұмыс істеді. Екінші Force K 1941 жылдың қазан айында Мальтада Италиядан Ливияға бағытталған конвойларға қарсы операция жүргізу үшін құрылды. Мальтаға жасалған Остік авиациялық шабуылдары Force K күштерінің азаюына алып келді, және 1942 жылдың 8 сәуірінде күштің соңғы кемесі алынып шығарылды. "Стоунидж" операциясы (16–20 қараша) кезінде Мальтаға конвой жеткізілгеннен кейін Force K Остік конвойларына қарсы қайта құрылды.

К-көші (1939)

Адмиралтейство неміс кемесінің шағын ұрыс кемесінің қашып жүргенін күдіктенді және 1939 жылдың 1 қазанында SS Clement экипажы Оңтүстік Америкаға түскенде, Оңтүстік Атлантикада рейдерлік операция жүргізіліп жатқаны анық болды, бірақ олар рейдерді неміс крейсері Admiral Graf Spee емес, Admiral Scheer деп жаңылысты. 5 қазанда Адмиралтейство неміс крейсерлерін ұстау үшін F, G, H, I, K, L, M және N күштерінен сегіз топ құрды. Оңтүстік Атлантикада іздеу жұмыстарын негізінен Оңтүстік Атлантиканың Бас қолбасшысы адмирал Джордж д'Ойли Лион басқаратын G, H және K күштері жүргізді. K күшінің базасы Сьерра-Леонедегі Фритаун қаласында орналасқан және ол ұрыс крейсерінен, ұшақ тасымалдаушыдан және эсминецтерден тұрды. K күшінің міндеті Оңтүстік Атлантикада, соның ішінде Graf Spee кемесін қоса, неміс саудалық рейдерлерін іздеп табу және жою болды. 1939 жылдың желтоқсан айында Ривер-Плейт шайқасынан кейін K күші Уругвай жағалауына жіберілді, Graf Spee кемесі Монтевидео портына кіргеннен кейін оның кез келген қимылын болдырмау үшін. Graf Spee батырылғаннан кейін K күші таратылды, ал Ark Royal Graf Spee кемесінен зардап шеккен крейсерді Ұлыбританияға сүйеп әкелді.

К-көсірі (1941)

K күштері 1941 жылдың 21 қазанында қайта құрылды, олар жеңіл крейсерлер және эсминецтермен және Солтүстік Африкадағы Орталық державаларға жабдықтау тасымалдаған итальяндық кемелерге қарсы Мальтадан операция жүргізу үшін құрылды. 1941 жылдың 8-9 қарашасы түнінде Дуйсбург конвойы шайқасында K күштері конвойді батырып, итальяндық қарулы күштердің жоғарғы бас қолбасшылығы Comando Supremo-ны Триполиді «де-факто блокадада» деп есептеуге мәжбүр етті. Триполиге конвойлер тоқтатылды, тек Бенгази ғана қолданыста қалды. Көп ұзамай, K күштері Мальтада жеңіл крейсерлер және эсминецтерден тұратын B күштерімен күшейтілді. Біріккен күштердің тиімділігі соншалықты жоғары болды, 1941 жылдың қарашасында Орталық державалардың жабдықтау желісі 60 пайыздық шығынға ұшырады. 19 желтоқсанда, Сирттің бірінші шайқасы шамасында, екі күштің кемелері итальяндық конвойды қуалайтын кезінде итальяндық миналық даласына (неміс терең су миналары да бар) тап болды. «Нептун» батып, «Аврора» зақымдалды. «Кандагар» эсминці «Нептунға» көмектесуге тырысқанда минаға шағылысып, келесі күні «Ягуар» эсминці оны суға батырды. Осыдан кейін және Мальтаға Орталық державалардың әуе шабуылдары күшейген кезде, қалған су үстіндегі кемелер, Пенелопадан басқа, тым зақымдалғандықтан кете алмады. Портта болған кезде жиі әуе шабуылдары Пенелопаға «HMS Pepperpot» деген лақап ат берді; жеңіл крейсер 1942 жылдың 8 сәуірінде Гибралтарға бағыт алды, осымен екінші K күштері таратылды.

К-көсірі (1942)

"Стоунедж" операциясы (16–20 қараша, 1942 жыл) Мальтаны қайта жарақтандыруға арналған конвой рекордтық жылдамдықпен түсірілді. Мальтаға жеткізілген жабдықтамалардың арқасында 27 қарашада үшінші "K" күші құрылды, оған крейсерлер және төрт эсминец кірді. Корольдік теңіз күштерінің ресми тарихшысы Стивен Роскилл 1962 жылы "Стоунедж" операциясы Мальтаның екі жылдық қоршауын аяқтады деп жазды. Су асты қайықтары "Magic Carpet" (жабдықтау) рейстерінен шабуылдық операцияларға ауыстырылды, ал қараша айының соңында 821 теңіз әуе эскадрильясы (Fairey Albacores) және "K" күші Мальтаға жеткізілді; олардан кейін моторлы торпедалық қайықтар флотилиясы келді. Алжирдегі Бон қаласынан тағы бір крейсерлік және эсминецтік күш жұмыс істей бастады, бұл 1 желтоқсаннан бастап Теңіз күштеріне Туниске бағытталған Орталық державалардың конвойларын екі бағыттан шабуылдауға мүмкіндік берді. 2003 жылы Ричард Вудман "Стоунедж" операциясы жеткізілімдерді жеткізгенін, бұл Мальтаның жабдықтама жетіспеуі салдарынан капитуляциялау мерзімін желтоқсан ортасына дейін ұзартқанын жазды. Сегізінші армия 20 қарашада Бенгазиге кіргеннен кейін Мысыр мен Киренаикадан Орталық державалардың күштерін ығыстырып шығарды. Тунисте Бірінші армия Бизертадан шамамен қашықтықта келе жатыр, келесі шабуылға дайындалып жатты. Құрлықтағы одақтастардың табысы конвой операцияларын әлдеқайда қауіпсіз етті және келесі Мальта конвойы "Порткуллис" операциясы 5 желтоқсанда қауіпсіз жетті.