Кіріспе

Гезер күнтізбесі – 1908 жылы ирландиялық археолог Р. А. Стюарт Макалистер Иерусалимнен батысқа қарай 20 шақырым қашықтықтағы ежелгі Гезер қаласында табылған ерте канаан жазуы бар кішкентай әктас тақташа. Ол көбінесе б.з.д. 10 ғасырға жатқызылады, бірақ қазбалар қабаттаспағандықтан және қазбалар барысында оның анықталуы "нақты археологиялық контекстте" болмаған, бұл күнтізбелеуде белгісіздік тудырады. Ғалымдар тілінің финикиялық немесе иврит екендігі, ал жазудың финикиялық (немесе прото-канаандық) немесе палео-иврит екендігі туралы пікірде бөлінеді. Коллер бұл тілдің Солтүстік иврит екенін айтқан. "Палео-иврит әліпбиі" термині 1954 жылы Соломон Бирнбаумның ұсынысынан пайда болды, ол "феникиялық [Солтүстік Канааннан, қазіргі Ливаннан] терминін ивриттердің [Оңтүстік Канааннан, қазіргі Израиль-Палестинадан] жазуына қолдану тиімсіз" деді. Бұл жазу формалды күнтізбе емес, себебі ол дәстүрлі немесе бюрократиялық күнтізбеде қажет болатын уақыттың нақты бөлінісінен гөрі, шамалы мерзімдері бар ауыл шаруашылығы маусымдарын сипаттайды. Сондықтан, кейбір уақыт бірліктері бір ай емес, екі айды құрайды және олардың ешқайсысы басқа көздерден белгілі ай сандарымен немесе аттарымен аталмайды.

Тарих

Бұл күнтізбе 1908 жылы Палестинаны зерттеу қорының өкілі Р.А.С. Макалистер Иерусалимнен батысқа қарай 20 миль (32 шақырымдай) жердегі ежелгі канаандық Гезер қаласын қазғанда табылған. Гезер күнтізбесі қазір Түркияның археология мұражайындағы Ежелгі Шығыс мұражайында көрсетілуде, сондай-ақ Силоам жазуы және Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін қазба жұмыстарынан табылған басқа да археологиялық заттар да онда сақталады. Гезер күнтізбесінің көшірмесі Израиль мұражайында (Израиль) қойылған.