Кіріспе

Мунстер патшалары (Rí Mumhan) Ирландиядағы Мунстер патшалығын Ирландия темір дәуірінде құрылғаннан бастап жоғарғы орта ғасырға дейін биледі. Гелл дәстүрлі тарихында, мысалы, «Басқыншылықтар кітабы» сияқты еңбектерде көрсетілгендей, Мунстердің ең алғашқы патшасы Туатха Де Дананнан тайпасынан Бодб Дерг болған. Гелл халықтарынан Эрайн руының Даир тайпасы (кейін Корку Лойгде деп аталды және бүгінде Ó hEidirsceoil өкілдерімен танымал) Ку Рой сияқты бірнеше ерте монархтарды берді. Cath Maige Mucrama шайқасының нәтижесінде Эрайн тайпасы 2-ші ғасырда Еоганахта тайпасының ата-бабалары – Дейргтин тайпасына басыңқылықты жоғалтты. Осы кезеңде Мунстер Лит Моганың, яғни оңтүстік жартысының бөлігі ретінде жіктелді, ал Ирландияның қалған бөліктерін негізінен Коннахта биледі. Озрайдж аймағын шығысқа жоғалтқаннан кейін, Еоганахта тайпасы Кашелді Мунстердің астанасы етіп белгіледі. Бұл әулет 10-ғасырға дейін үзіліссіз билік етті. Бұл кезеңде Ирландияның жоғарғы билігіне Уи Неилл тайпасы басыңқылық танытса да, Мунстердің Еоганахта тайпасы Катал мак Фингуин мен Федельмид мак Кримтайнды күшті үміткерлер ретінде ұсынды. Бұл тайпа әр түрлі руларға бөлінді, ал патшалыққа ең табыстылары – Эоганахт Чайсил (Ó Súilleabháin және Mac Cárthaigh өкілдері), Эоганахт Глендамнах (Ó Caoimh өкілдері) және Эоганахт Айн (Ó Ciarmhaic өкілдері) болды. Олардың билігі Дал гКайс тайпасының Брайан Бóрумасының көтерілісімен әлсіреп, ол Ó Briain тайпасын Мунстердің патшалары етіп тағайындады. Сонымен қатар, Мунстер нормандықтармен күресуге мәжбүр болды. Ақырында патшалық Томонд, Десмонд және Ормондқа бөлінді. Бұл екеуінің өмірі 16-ғасырда Тюдор Ирландия Корольдігінің құрылуымен аяқталды, ал бұрынғы билеушілер Ирландия пэерлігіне қосылды. Фингхин Мак Картахи және Домхналл Кам Ó Súilleabháin Bhéara сияқты Мунстерде билікті қайта орнатуға тырысқан геллдер болды, бірақ олар сәттілікке жете алмады.

Кашель, Ирмуман және Мюнстердің тарихи патшалары

VII ғасырдың басына дейін Мунстердің (барлық немесе көп бөлігінің) Еоганахт билеушілері болған жоқ, Корку Лойгде толығымен биліктен құлағаннан кейін, Озраидж Корольдігіне бақылауын жоғалтқаннан соң және Мускрейдж және басқалардың қолдауын жоғалтқаннан кейін. Сондықтан төмендегі бұрынғы патшаларды Кашель патшалары, Ярмуман патшалары немесе Эоганахта патшалары деп атау дұрыс. Файлбе Фланн мак Аэдо Дуиб Мунстерден тысқары жерге күшті ықпал еткен алғашқы Еоганахт болды, бірақ оның Ярмуманмен байланыстары сол кезде Кашельге күшті қарсылас болды, ал Катал мак Фингуинге дейінгі оның көптеген ізбасарлары туралы жеткілікті мәлімет жоқ, бірақ бұл үшін сақталған деректердің фрагменттілігі де кінәлі болуы мүмкін. Осы кезеңде жартылай тәуелсіз Уи Фидженти және Уи Лиатейн гүлденді, олардың ресми тегі 8-ғасырда Еоганахттың саяси құрылымы мен генеалогиялық схемасына біріктіру үшін жасалған жартылай сәтті (бірақ оның қажеттілігі күмәнді) әрекеттермен түзетілген сияқты. Еоганахттың күші, байлығы және шеберлігінің арқасында Уи Фиджентимен тиімді қарым-қатынас пен одақ орнатылды, бірақ белгісіз себептермен Уи Лиатейн Еоганахт Глендамнахтан басқасымен тиімді байланыс күйінде қалды. Еоганахтта, егер басқаша көрсетілмесе.