Орга́н таулары – Жаңа Мексиканың оңтүстігіндегі таулы аймақ. Ұлттық ескерткіш мәртебесі бар, геологиялық құрамы граниттен тұрады. Las Cruces қаласының жанында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Мексиканың оңтүстігіндегі тау тізбегі, Жаңа Мексикадағы тау тізбегі. Органдар таулары (La Sierra de los Órganos деп те аталады) – АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Жаңа Мексиканың оңтүстігінде орналасқан қират таулы аймақ. Орган таулары – Desert Peaks ұлттық монументі 2014 жылдың 21 мамырында ұлттық монумент деп жарияланды. Олар Лас-Крусес қаласының шығысында, Дона-Ана округінде жатыр.
Mountain range in southern New Mexico
the mountain range in New Mexico
The Organ Mountains (also known as La Sierra de los Órganos) are a rugged mountain range in southern New Mexico in the Southwestern United States. Organ Mountains–Desert Peaks National Monument was declared a national monument on May 21, 2014. They lie east of the city of Las Cruces, in Doña Ana County.
География
Орган таулары Рио-Гранде рифті аңғарының шығыс жағындағы ұзын тау тізбегінің оңтүстік шетіне жақын орналасқан. Бұл жота солтүстікте Сан-Андрес тауларымен және оңтүстікте Франклин тауларымен дерлік біріккен, бірақ геологиялық тұрғыдан мүлдем өзгеше: Сан-Андрес және Франклин таулары батысқа қарай көлбеген шөгінді жыныстардан (әсіресе әктас ең көп кездеседі) тұратын сынық блоктардан құралған, ал Орган таулары негізінен магмалық тау жыныстарынан (ішкі гранит және сыртқы риолит) тұрады. Олардың аты олардың сыртқы түрінің ұқсастығынан (әсіресе жотаның ең биік бөлігіндегі гранитті "ұштар") орган құбырларына ұқсауынан туындаған. Сан-Андрес таулары (Сан-Августин тауларының оңтүстік тармағы) Сан-Августин өткелі арқылы Орган тауларынан бөлінеді, сол өткел арқылы АҚШ 70 тас жолы Уайт-Сэндс зымыран полигонына, Уайт-Сэндс ұлттық паркіне және Аламогордо қаласына қарай өтеді. Франклин таулары Орган тауларынан 10 мильге жуық ені бар Энтони ойысы деп аталатын төмен жатқан аймақпен бөлінеді. Осы аралықтағы жердің көп бөлігі Форт Блисс құрамына кіреді.
The Organ Mountains are near the southern end of a long line of mountains on the east side of the Rio Grande's rift valley. The range is nearly contiguous with the San Andres Mountains to the north and the Franklin Mountains to the south, but is very different geologically: whereas the San Andres and Franklin Mountains are both formed from west dipping fault blocks of mostly sedimentary strata (with limestone most prominent), the Organ Mountains are made primarily of igneous rock (intrusive granite and extrusive rhyolite). Their name reflects their similarity in appearance (particularly the granite "needles" in the highest part of the range) with pipes that would be part of a pipe organ. The San Andres Mountains (southern subrange of San Augustin Mountains) are separated from the Organ Mountains by San Augustin Pass, through which U. S. Highway 70 passes on its way to White Sands Missile Range, White Sands National Park and Alamogordo. The Franklin Mountains are separated from the Organ Mountains by a 10 mile wide low area known as Anthony Gap. Much of this intervening land is part of Fort Bliss.
Ботаника
Органдар таулары – Нью-Мексикодағы ботаникалық түрлерге бай тау тізбегі, шамамен 870 қантамырлы өсімдік түрі бар. Олардың бірнешеуі, соның ішінде Органдар тауларындағы кешкі шолпан гүлі (Oenothera organensis) және тегіс қақ (Scrophularia laevis) осы тау тізбегіне ғана тән және тек шағын, сирек кездесетін топтарда өседі. Бұл аймақта папоротниктердің де әртүрлілігі жоғары, Нью-Мексикода тіркелген 56 түрдің 30-ы осы жерде кездеседі. Тау тізбегінің үш бөлігі арасындағы өсімдік жамылғысы мүлдем өзгеше, екі жанартаулық бөлігі (Иглалар және орталық шығару бөлігі) оңтүстік әктасты бөліктерімен салыстырмалы түрде азын түрлерді бөліседі. Әктасты бөлігі Чихуахуа шөлінің көрсеткіш түрі саналатын агава лечугилланың (Agave lecheguilla) ең солтүстікке орналасқан топтарын қамтиды, ал тау тізбегінің жанартаулық бөліктері барлық эндемикалық таксондарды қамтиды және Оңтүстік-Батыс аспан аралдарына тән Мадреан флорасымен ботаникалық байланысқа ие. Ұлттық ескерткішті қоршаған қорғалатын жерлерге жақын жердегі елді мекендердің кеңеюі, энергияны дамыту және кен өндіру, жаттық түрлер мен климаттың өзгеруіне байланысты құрғақшылықтың күшеюі қауіп тудыруда.
The Organ Mountains are a botanically diverse mountain range in New Mexico, with approximately 870 vascular plant species. Several of these, including the Organ Mountains evening primrose (Oenothera organensis) and smooth figwort (Scrophularia laevis), are endemic to the mountain range and occur only in small, scattered populations. The range also has a high diversity in ferns, with 30 of the 56 species reported for New Mexico occurring within it. The flora differs greatly between the three sections of the mountain range, with the two igneous sections (The Needles and the central extrusive portion) sharing relatively few species with the southern limestone portions. The limestone section includes some of the northernmost populations of lechuguilla (Agave lecheguilla), often considered an indicator species of the Chihuahuan Desert, whereas the igneous sections of the range include all of the endemic taxa and have botanical affinity with Madrean flora typical of the southwestern sky islands. The protected lands surrounding the National Monument are threatened by the expansion of nearby settlements, energy development and mining, invasive species, and growing aridity due to climate change.
Ұлттық ескерткіш мәртебесі
Президент Обама 2014 жылғы 21 мамырда Орган таулары – Шөл шыңдарын атқару билігі арқылы ұлттық ескерткіш деп жариялады. Ақ үйдің баспасөз хатшысы Джей Карни: "Бұл ескерткішті құру арқылы президент барлық американдықтардың пайдасына осы аймақтың ежелгі, тарихи және ғылыми құндылықтарын сақтау мақсатында 496 000 акр жерді тұрақты түрде қорғайды" деді.
President Obama designated the Organ Mountains–Desert Peaks a national monument by executive authority on Wednesday, May 21, 2014. White House press secretary Jay Carney stated that "By establishing the monument, the president will permanently protect more than 496,000 acres to preserve the prehistoric, historic and scientific values of the area for the benefit of all Americans."